Bir lastik dağıtım deposunda tavan ESFR planlandı; ancak çatı eğimi %7 (uzun yağmur drenajı için), ayrıca her 200 m²'de bir 6 m² skylight vardı. ESFR'in maks. eğim %5 ve skylight 5 m² sınırını ihlal ediyordu. Çözüm: CMSA tavan K160 + in-rack her seviye. Su talebi ESFR'in 1,2 katına çıktı ama tasarım sertifikalı oldu, sigortacı kabul etti. CMSA "ESFR olmuyorsa hâlâ modern bir çözüm var" demektir; bilen tasarımcı için kurtarıcı.
CMSA tarihçe
1980'lerde NFPA Research Foundation ESFR'a paralel "Large Drop Sprinkler" geliştirdi. ESFR söndürme hedefliyordu; Large Drop büyük damla ile kontrol amaçlıydı — daha az hassas, daha esnek. 1991'de NFPA 13'te "CMSA" adıyla resmileşti. EN 12845-2:2024 aynı kavramı Avrupa standartına aldı.
CMSA ürün özellikleri
- K-faktör K115, K160, K200, K240
- RTI 50-80 (ESFR'in 50, klasiğin 200 arasında)
- Çalışma basıncı 2-4 bar
- Sprinkler aralığı 2,4-3,7 m
- Alan başına 9-12 m²
- "Specific application" — ürün/yığın için sertifikalı
- Sertifika listesi: FM, UL, VdS, LPCB
ESFR vs CMSA karşılaştırma
| Yön | ESFR | CMSA |
|---|---|---|
| Hedef | Söndürme | Kontrol (büyük damla) |
| K-faktör | K200-K480 | K115-K240 |
| Basınç | 3,5-5,2 bar | 2-4 bar |
| RTI | ≤50 | 50-80 |
| Sprinkler aktivasyon | 12 | 15-30 |
| Tavan eğim | ≤%5 | ≤%17 (esnek) |
| Skylight | ≤5 m² | ≤10-15 m² |
| Obstruction | Sıkı | Daha esnek |
| In-rack | Genelde gerekmez | Sık beraber |
| Su talebi | Düşük (60 dk) | Orta (60-90 dk) |
Tipik CMSA ürünleri ve tasarım
| Ürün | Yığın | K | Basınç | Sprinkler |
|---|---|---|---|---|
| Lastik depolama | ≤6 m | K160 | 3,5 bar | 20 |
| Kâğıt rulo dik | ≤8 m | K200 | 3,0 bar | 15 |
| Class III standart | ≤7,6 m | K160 | 2,4 bar | 15 |
| Plastik (Group A) | ≤6 m | K200 | 3,5 bar | 15-20 |
| İdle pallet (ahşap) | ≤6 m | K160 | 3,0 bar | 15 |
CMSA + in-rack kombinasyonu
Yüksek raflı depo (≥9 m yığın) için CMSA tavan + in-rack her seviye standart çözüm:
- Tavan: CMSA K160-200, 15-20 sprinkler aktivasyonu
- In-rack: K80-115, 3 m aralık her seviye
- Toplam su talebi: tavan + en kötü 6 in-rack sprinkler
- Hidrolik denge: tavan basıncı in-rack başlangıç basıncını aşmamalı
- Her seviye damla kapaklı (üst seviyenin etkilenmesini önle)
Saha hatası — Üretici sertifikası ürün için yok
Bir kâğıt rulo dağıtım deposunda CMSA K200 sprinkler seçildi ama üretici sertifikasında "rolled paper, vertical, ≤8 m" konfigürasyonu yoktu — sadece "Class III commodities" yazıyordu. Sigortacı denetiminde "specific application uyumsuz" yazıldı; FM Approved kâğıt rulo CMSA modeli ile değiştirildi. CMSA'da "specific application" anahtar kelime; üretici sertifikasında ürün/yığın geometrisi açıkça yazmalı.
Hidrolik hesap özellikleri
- Tasarım alanı: en uzak 4 sıra × 4 sprinkler = 16 sprinkler tipik
- Min. çalışma basıncı tüm aktivasyon sprinklerına ulaşır
- Boru çapı CMDA'dan büyük (debi yüksek)
- Dağıtım çift taraflı feed önerilir
- Sigortacı Hass/Hydratec/SprinkCAD raporu ister
- EN 12845-2 Annex O örnek hesap verir
Yerleşim kuralları
- Sprinkler aralığı 2,4-3,7 m
- Alan ≤9-12 m² (ürüne göre)
- Duvardan min. 100 mm, maks. ½ aralık
- Deflektör tavan altı 0,15-0,5 m
- Tavan eğimi ≤%17 (ESFR'a göre çok esnek)
- Skylight ≤10-15 m²
- Obstruction kuralları ESFR'dan daha esnek (üretici talimatına göre)
Foam-water CMSA
Yanıcı sıvı depolaması (Class IB-II) için CMSA + AFFF köpük kombinasyonu yaygın. Sprinkler kafası açık tip, deluge valf, foam concentrate dozajı. Sertifikalı sistem örnekleri:
- Tyco LFP-CMSA (Lastik depolama)
- Viking VK510 CMSA (Kâğıt rulo)
- Reliable F1 CMSA (Plastik)
- Globe MSR CMSA (Class III)
NFPA 13 ile uyum
EN 12845-2 CMSA bölümü NFPA 13 §15 ile büyük oranda uyumlu. K-faktör değerleri eşdeğer (K11.2 → K160). Sprinkler aralık ve basınç tabloları benzer. Türkiye projelerinde uluslararası FM Global müşterisi NFPA 13 + FM 2-0/2-2 kombinasyonu kullanır; yerli sigortacı EN 12845-2 yeterli sayar.
BYKHY ve Türkiye pratiği
BYKHY CMSA için ayrı düzenleme tutmaz; EN 12845 referansı ile karşılanır. TS EN 12845-2:2024 yayımlandı, pratikte tasarımcı seçer. Türkiye'de Brisa, Goodyear, Pirelli gibi lastik depolarında CMSA + foam-water yaygın; kâğıt fabrikalarında (Kartonsan, Tezol, Olmuksan) CMSA kâğıt rulo standart.
Hızlı kontrol listesi
- CMSA seçimi gerekçesi belge (ESFR neden uygun değil).
- Üretici sertifikası ürün/yığın eşleşmesi var.
- K-faktör, basınç, aktivasyon sayısı tabloya uygun.
- In-rack birlikte kullanım hidrolik dengesi.
- Tavan eğimi ≤%17 (ESFR'a göre esnek).
- Yerleşim aralık, deflektör, obstruction.
- Foam-water (gerekirse) sertifikalı sistem.
- Hidrolik raporu sigortacı için hazır.
SprinkCalc ile CMSA Hesabı
CMSA tasarım, K-faktör seçimi ve hidrolik analiz için SprinkCalc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz.
SprinkCalc Detay →