Yangın su deposu sprinkler sisteminin son durağıdır — şehir şebekesi yetersiz veya kesintiyse sistem buradan beslenir. FM DS 3-2 tank seçimi (yer altı/üstü, malzeme, kapasite), inşaat detayları, ısıtma (donmaya karşı) ve korozyon korumayı tek belgede toplar. Bu makale Türkiye sahası için pratik özet sunar.
Tank Kapasite Hesabı (Section 2.4)
Tank kapasitesi = Tasarım debisi × süre. FM DS 3-2 yangın türüne göre süre tanımlar:
- HC-1 (hafif): 30 dk × hesaplanan debi (örn 1500 L/dk × 30 = 45 m³)
- HC-2 (orta): 60 dk × debi
- HC-3 (ağır): 90-120 dk × debi
- Storage (depo): 60-180 dk; Class 4 / plastik için 120 dk standart
- Hose stream: Sprinkler debisine ek 950-3800 L/dk × süre (hazard bazlı)
Örnek: 8000 m² lojistik depo, Class 3 storage, ESFR K360 tasarım = 5500 L/dk × 60 dk + 950 L/dk hose × 60 dk = 387 m³ minimum tank.
Tank Tipi Seçimi (Section 2.2-2.3)
- Yer üstü çelik tank: En yaygın, hızlı kurulum. FM Approved kaplama (epoksi iç). 50-2000 m³ aralığında ekonomik.
- Yer altı beton tank: Yer üstüne alan kalmadığında. Su kalitesi izleme zor; donma riski az.
- Yer altı çelik tank: Toprak kapsamında galvaniz + dış kaplama; korozyon riski yüksek
- Polietilen tank: Sadece küçük kapasiteler (< 50 m³), HC-1 tipi
- Break tank: Şehir suyu kontaminasyon önleme için sprinkler suyunu ayıran ara tank
Donma Koruma (Section 2.6 ve 3.8)
Türkiye iç bölgeleri (Anadolu yaylası, Doğu Anadolu) kış aylarında -15°C altına iner. FM DS 3-2 donma koruması için 4 yöntem:
- Tank ısıtma sistemi: Steam coil, electric immersion, gas heater. Su sıcaklığı min 4°C tutulur.
- Sirkülasyon: Forced veya gravity circulation; su sürekli hareket eder
- İzolasyon: Tank dış cidarı min 50 mm mineral wool + alüminyum ceket
- Gömme: Yer altı tank donma seviyesi altına gömülür (Türkiye 80-120 cm)
Pump suction borusu da donmadan korunur; bina dışı bölümler izolasyonlu, dahili heater'lı.
Korozyon ve Su Kalitesi (Section 2.5)
- İç kaplama: Epoksi (FM Approved tip), 250-400 mikron kuru film kalınlığı
- Catotik koruma: Yer altı çelik tank için anot (magnezyum, çinko) zorunlu
- Yıllık inspeksiyon: İç görsel, kaplama kontrol, sediment seviye
- Su yenileme: 5 yılda bir tam dolum yenileme önerilir (FM DS 2-1 korozyon ile uyumlu)
- Membran filtre: Pump suction üzerinde 1,5 mm gözenekli FM Approved filtre
Suction Connection (Section 3.3)
- Suction giriş yüksekliği: Tank tabanından min 150 mm yukarıda — sediment çekmesin
- Anti-vortex plate: Suction üstünde 4 ayaklı plaka, hava tutmasını önler
- Suction borusu eğimi: Tankan pompaya doğru aşağı eğim, hava cebi olmaz
- İki tank kombinasyonu: Equalizing line ile bağlanır; her ikisi pompa beslemesine paralel
Hızlı Kontrol Listesi
- Tank kapasitesi: tasarım debi × süre + hose stream
- FM Approved çelik veya beton tank, iç kaplama uygun
- Donma korumalı (ısıtma + sirkülasyon)
- Suction min 150 mm tabandan, anti-vortex plate
- Catotik koruma (yer altı çelik için)
- Yıllık iç inspeksiyon kayıtları
- Her 5 yılda dolum yenileme
Yangın Suyu Tank Kapasitesi Hesabı
SprinkCalc tasarım debisi × süre × hose stream hesabını otomatik yapar; tank seçimi için minimum kapasite parametrik çıktı verir.
SprinkCalc'i App Store'dan indirBirincil: FM Global DS 3-2, Water Tanks for Fire Protection, October 2015, Interim Revision July 2022. Atıf: §2.2 Tank tipi, §2.4 Kapasite, §2.5 Korozyon, §2.6 Donma, §3.3 Suction. İlgili: DS 3-7 Pumps, DS 2-1 Korozyon, DS 3-10 Underground Mains.