Deposunu sprinkler ile koruyacaksanız; sistemin sizin sakladığınız mal cinsine göre boyutlanması gerekiyor. NFPA 13 bu iş için commodity classification (emtia sınıflandırması) sistemi kullanır. Yanlış sınıflandırma, yetersiz sprinkler yoğunluğu demektir; doğru yangında sistem malı söndüremez. Bu yazıda Class I-IV ile Group A/B/C plastik sınıflandırmalarını gerçek depolardan örneklerle anlatıyorum.

Neden Sınıflandırma Yapıyoruz?

Bir 5 metre yüksekliğindeki rafta kağıt tuvalet kağıdı ile kauçuk lastik aynı yangın yükü değildir. Tuvalet kağıdı hızlı yanar ama hafif; lastik daha yavaş başlar ama çok yüksek ısı ve toksik duman üretir. NFPA 13; bu farklı emtiaları 4 class + 3 plastik grupta topluyor ve her biri için farklı sprinkler tasarım yoğunluğu belirliyor.

Class I: En Düşük Yangın Yükü

Yanmayan malzemeler veya ağır yanmayan malzemede küçük oranlarda yanabilir madde. Örnekler:

Class II: Hafif Yanıcı

Yanıcı ahşap sandık veya çok yanabilir kağıt kutu içindeki yanmayan içerik. Örnekler: ağaç sandıkta cam şişe, oluklu karton kutu içinde metal parça.

Class III: Yanıcı Mallar

Ahşap, kağıt, doğal lif tekstil, deri gibi ağırlıklı selülozik mallar. Küçük miktarda (%5'e kadar) Grup A plastik içerebilir. Örnekler:

Class IV: Yüksek Yanıcı

Grup B plastik veya bazı Grup A plastik içeren Class III emtia. Bol ambalajlı elektronik ürünler, kozmetik şişeler bu gruba girer.

Plastik Grupları (A, B, C)

NFPA 13 plastik ve elastomerleri 3 gruba ayırıyor:

PVC özellikle ilginç: halojen içerdiği için kendi kendine sönme eğilimi var, bu nedenle Group C sayılıyor. Ama yandığında toksik HCl üretiyor — tasarım açısından ayrı konu.

Yaygın Saha Hataları

  1. Karma depo varsayılıyor: En yüksek sınıfa göre tasarım yapmak gerekirken ortalamayla gidilirse sistem yetersiz kalır.
  2. Plastik ambalaj göz ardı ediliyor: Class III emtianın etrafındaki PE shrink wrap emtiayı Class IV'e çekebilir.
  3. Raf yüksekliği hatalı alınıyor: 3.6 m'nin üstünde high-piled storage kuralları devreye girer.

Sonuç

Emtia sınıflandırması; sprinkler tasarımının temel taşı. Hangi yoğunluk? Hangi alan? Hangi sprinkler tipi? Cevap; depoya ne koyacağınızı bilmekten geçer. İşletme değiştiğinde mal cinsi değişirse sprinkler sistemi de revize edilmek zorunda.

SprinkCalc ile commodity bazlı tasarım

Class I-IV ve Group A/B/C plastik için yoğunluk seçimi, hidrolik hesap ve PDF rapor.

Daha Fazla Bilgi
Kaynaklar & İleri Okuma

Temel referans: NFPA 13 Chapter 5 & 20. Orijinal NFPA yazısı: NFPA Today - Commodity Classifications.

FS

Fatih Selvi

Makine mühendisi ve yazılım geliştirici. 16+ yıl MEP ve yangın koruma deneyimi.