Akaryakit tankeri kazasi veya yangini, otoyolda 40-50 m yari capli mudahale zonu gerektirir. NFPA 385 (Tank Vehicles for Flammable and Combustible Liquids) tanker insasi ve tasima kosullarini, NFPA 11 kopuk mudahalesini tanimlar. En buyuk risk: LPG/LNG tankerlerinde BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapor Explosion) — 300 m ates topu olusturur.
Tanker Tipleri ve Risk
- MC-306 / DOT-406: Dizel, benzin (atmosferik)
- MC-307 / DOT-407: Kimyasal (3 psi)
- MC-331: LPG, amonyak (basincli)
- MC-338: Kriyojenik (LNG, N2, O2)
MC-331 LPG tankeri BLEVE riski en yuksek kategoridir.
BLEVE Mekanizmasi
BLEVE asamalari:
- Dis yangin tank duvarini isitir
- Sivi kaynama noktasinin uzerine cikar (superheat)
- Tank duvari metalurjik olarak zayiflar (>650 C)
- Catlak olusur, basinc aniden dusunce sivi patlayarak buharlasir
- Tutusan bulut 300-500 m ates topu olarak gozlenir
Zaman penceresi tank izolasyonuna gore 10-30 dakikadir. Su sogutma BLEVE'i geciktirir.
Mudahale Stratejisi
- Izolasyon zonu: 800 m cevre (LPG tankeri)
- Su sogutma: Tank ustune 10 L/min/m2 (NFPA 11)
- Kopuk: AFFF veya F3 3-6 percent, 6.5 L/min/m2
- Kacis yolu: Ruzgar yonune dik, yokusasagi kacinilmali
- PRV sesi: Yuksek sesli gaz cikisi BLEVE erken uyari isaretidir
Tunel Ici Tanker Senaryosu
Mont Blanc 1999, Frejus 2005 tunel yanginlarinda tanker HRR >200 MW olculdu. NFPA 502 tunel ici tanker yangini icin:
- FFFS (Fixed Fire Fighting System) deluge 10-15 mm/min
- Longitudinal havalandirma 3 m/s (kritik hiz)
- Cross-passage 200 m aralik
- Kopuk konsantrat deposu portal yaninda
Tanker Mudahale Su Debisi SprinkCalc ile
SprinkCalc tanker sogutma icin deluge nozzle sayisi, kopuk konsantrat hesabi ve 60 dk su rezervi tasarimini NFPA 11 uyarinca hesaplar.
SprinkCalc'i App Store'dan indirNFPA 385, NFPA 11, NFPA 502, DOT 49 CFR 178, CDI/ICI BLEVE Guidelines. NFPA 385 Tank Vehicles kodu.