Lojistik bina sadece raf degil; ofis, paketleme, sevkiyat, mola alani, atolye var. Her bolume farkli sprinkler tasarim. Gecis bolgesi, zone ayrimi, hidrolik denge — karma bina yangin sistemi tasariminin en kritik kismi.
Bir e-ticaret deposunda tasarim baslangicta tek zone yapildi: 8000 m² ESFR + 1500 m² ofis ayni kontrol valf, ayni akis salteri. Pompa basinci ESFR icin 8 bar; ofis sprinkler 8 bar uzerinde calisirsa damla cok agresif, mobilya zarar gorur. Sigortaci "ayri zone" istedi; tum kontrol setleri yenilendi (28000 EUR). Karma bina daima ayri zone tasarlanmali; tek zone tasarrufu degil ileride masraf demek.
Tipik karma bina alanlari
- Ana depolama: HHS3-HHS12 (yigin yuksekligine gore)
- Sevkiyat dock: HHP3 veya HHS1
- Paketleme: OH3
- Forklift sarj: OH3 + Li-ion özel
- Acik plan ofis: OH1
- Toplanti, lobi, koridor: OH1
- Mutfak, yemekhane: OH3
- Server odasi: temiz gaz veya OH3
- Atolye, bakim: HHP1-2
- Soyunma odasi, dus: OH1
Zone ayrimi prensipleri
- Her ana fonksiyon kendi zone'unda
- Her zone ayri kontrol valf seti
- Her zone ayri akis salteri ve alarm
- Hidrolik denge: en yuksek basinc gerektiren zone pompa basincini belirler
- Zone arasi yangin duvari (REI 90-120 dk) tercih
Gecis bolgesi tasarimi
Yangin duvari yoksa fonksiyon degisikligi gecisi 3-6 m genis "buffer" bolge:
- ESFR son sirasi tam koruma
- 3-6 m gecis bolgesinde her iki sistem ortusur
- OH baslangic 6 m sonra
- Tavanda yangin damper (FD-90)
- Duman algilayici hat ile zone gecisi tetiklenir
Pompa basinci kosullari
| Zone | Sprinkler basinci | Pompa katki |
|---|---|---|
| ESFR HHS6 | 4 bar | 8 bar (boru kayip+statik) |
| CMSA tavan | 3 bar | 6 bar |
| OH3 | 1,5 bar | 3-4 bar |
| OH1 | 0,7 bar | 2-3 bar |
En yuksek basinc gerektiren zone (ESFR) pompa basincini belirler; OH zone'larina basinc dusurucu valf (PRV) takilir.
Saha hatasi - Forklift sarj alani gozardi edildi
Bir lojistik deposunda forklift sarj alani (Li-ion, 12 forklift) ofis OH1 sinifina dahil edildi. Bir Li-ion termal kacak yangin OH1 yetmedi; alev ve duman buyuk hizla yayildi. Olay sonrasi forklift sarj alani ayri zone, OH3 yogunlugu + erken Li-ion algilama (CO/H2 sensor) + temiz gaz yedek sistem ile yenildi. Li-ion sarj alani daima ayri tasarim.
Sevkiyat dock alani
- Gecici palet bekleme: HHS1 yeterli (≤4 m)
- Forklift trafigi yogun: OH3
- Atik karton birikimi: ozel sprinkler temizlik kurali
- Disari dock kapi: don korumali kuru tip sprinkler
- Kapi acikken: ESFR aktivasyonunda hava akimi sorunu
Ofis alani
- Acik plan: OH1 concealed pendent
- Server odasi: temiz gaz (HFC-227 veya Inert) veya pre-action
- Toplanti salonu: OH1, deflektor 3 m altinda
- Mola/dinlenme: OH1
- Mutfak: OH3 + ocak ustu UL 300 sondurme
BYKHY ve Turkiye pratigi
BYKHY bina kullanim siniflandirmasi yapar (depolama, ofis, ticari, vb.). Karma bina projelerinde her bolum kendi sinifina gore EN 12845 / NFPA 13 referansi alinir. Turkiye'de yeni nesil dagitim merkezleri (Hepsiburada, Trendyol) BIM ile tum zone'lari modelleyip tasarliyor; eski binalarda zone ayrimi sonradan yapildigi icin retrofit zor.
Hizli kontrol listesi
- Her bina alani kullanim siniflandirmasi belge.
- Her ana fonksiyon ayri zone (ayri valf seti).
- Yangin duvari veya gecis bolgesi tasarim.
- Pompa basinci en yuksek zone'a gore.
- OH zone'larina PRV ile basinc dusurme.
- Forklift Li-ion sarj ayri zone + ozel algilama.
- Server odasi temiz gaz veya pre-action.
- Mutfak UL 300 sondurme.
SprinkCalc ile Karma Bina Tasarim
Karma kullanim binalarinda zone ayrimi, hidrolik denge ve PRV hesabi icin SprinkCalc iOS uygulamasi.
SprinkCalc'i App Store'dan indir