EN 12845-2 Annex O - PID Akis Semasi Ornegi

PID (Piping and Instrumentation Diagram) yangin sistemi tasarim, devreye alma ve bakim icin temel referans. Annex O ESFR ve CMSA icin standart PID ornek, sembol katalogu, etiketleme kurali sunar. Eksik PID, sigortaci surec yavaslatir.

Bir lojistik deposunda yillik FM Global denetimi sirasinda PID belgesi istendi; tasarim donemi PID Excel tablosu (sadece liste, sema yok) hazirlanmisti. Denetimci "akis semasi olmadan onay yok" dedi; 2 hafta gecikme ile profesyonel PID hazirlandi (12000 EUR). PID Excel listesi degil; gorsel akis semasi olmali. Annex O ornek bu sebeple yararli — tasarimcilar atlamasin diye standart sema ornekleri sunar.

Annex O icerigi

1. ESFR sistem PID ornek (tank → pompa → control valve → sprinkler)
2. CMSA + in-rack PID ornek (paralel kollar)
3. Foam-water PID ornek (deluge + foam concentrate)
4. Sembol katalogu (ISO 14617 + EN 12845 ozel)
5. Etiketleme kurali (V-, P-, FS-, PS-, CV-)
6. BMS ve alarm baglantilari
7. Test noktalari (drain, flush, flow test)
8. Cevre sistem entegrasyonu (HVAC, yangin alarm)

Tipik ESFR PID akisi

• Tank (T-001) → emme borusu (PS-001 emme basinc)
• Elektrikli pompa (P-001) + Dizel pompa (P-002)
• Pompa cikis kollektoru (PS-002 cikis basinc)
• Ana hat → control valve set (CV-001)
• Akis salteri (FS-001) + alarm valve
• Distribution piping → sprinkler (S-001..S-XXX)
• Test noktalari: drain (D-001), flush (FL-001)
• BMS baglantilari (akis, basinc, vana pozisyon)

Standart sembol kategorileri

Kategori	Ornek	Etiket
Tank	T-001 (yangin tanki)	T-XXX
Pompa	P-001 (elektrik) P-002 (dizel)	P-XXX
Vana	V-001, V-002	V-XXX
Control valve set	CV-001 (zone 1)	CV-XXX
Akis salteri	FS-001	FS-XXX
Basinc salteri	PS-001 (emme), PS-002 (cikis)	PS-XXX
Sprinkler	S-001 ... S-XXX	S-XXX
Drain	D-001	D-XXX
Test noktasi	TP-001	TP-XXX
Alarm	A-001 (ana panel)	A-XXX

Saha hatasi - Etiketleme tutarsizliği

Bir kagit fabrikasinda PID 2018'de hazirlandi (tasarim ekibi). Bakim ekibi sahada farkli numaralandirma uyguladi (V-1, V-2, V-A, V-B karma). 5 yil sonra acil arıza sirasinda valf V-007 kapatilmasi istendi; sahada V-007 yok, V-A ve V-7 var. 35 dakika kayboldu; yangin riski o zaman icin yoktu ama operasyonel kayip. Cozum: PID + saha levha + bakim listesi tek bir etiket sistemine gecirildi. Annex O etiketleme tutarliligi vurgular.

PID hazirlama yazilim

• AutoCAD MEP - profesyonel, lisans pahali
• Revit MEP - BIM entegrasyon
• SmartDraw - basit, ucuz
• Lucidchart - cevrimici, takim calismasi
• Hass / SprinkCAD - hidrolik + PID otomatik
• Hydratec - PID modulu var
• Microsoft Visio - basit projeler icin

PID yenileme zamanlari

1. Tasarim asamasi (ilk PID)
2. Devreye alma sonrasi (as-built PID)
3. Yillik denetim oncesi (guncel PID dogrulama)
4. Modifikasyon sonrasi (her yeni unsur)
5. Sigortaci yeniden onay sonrasi
6. Bakim ekibi degisikligi (egitim icin)

BMS ve alarm baglantilari

• Akis salteri → BMS dijital giris
• Basinc salteri → BMS analog giris
• Vana pozisyon → BMS limit switch
• Pompa calisma → BMS durumu
• Yangin alarm panosu → ana izleme
• BMS → otomatik HVAC durdurma
• BMS → itfaiye merkez bildirim

Test noktalari PID'de

• Ana drain (boru bosaltma) - her zone
• Flushing (saysayla yikama) - en uzak nokta
• Flow test - test connection
• Pompa test - bypass hatti
• Alarm test - manual trip
• BMS sinyali test - simulator giris

BYKHY ve Turkiye pratigi

BYKHY PID ozel olarak bahsetmez ama "tesisat plan, kesit, akis semasi" bekler. Yapi denetim firmalari ve sigortaci PID isteyebilir. Yeni binalarda BIM modeli + Revit MEP + Hass kombinasyonu yaygin. Eski tesislerde PID eksiklik yillik denetimde isaretleniyor. TS EN 12845-2:2024 Annex O Turkce'ye cevirildi; standart kaynak.

Hizli kontrol listesi

• PID hazir mi (Excel listesi degil sema)?
• Sembol ISO 14617 / EN 12845 standart.
• Etiketleme V-, P-, FS-, PS-, CV- standart.
• Saha levha + PID + bakim listesi ayni etiket.
• Tum vana, pompa, sensor PID'de var.
• Test noktalari konumu PID'de.
• BMS baglantilari belge.
• Modifikasyon sonrasi PID guncel.
• Yillik denetim oncesi PID dogrulama.

SprinkCalc ile PID Destek

PID akis semasi hazirlama oncesi parametrik hidrolik analiz icin SprinkCalc iOS uygulamasi.

SprinkCalc'i App Store'dan indir