Kagit fabrikasi, tek bir tesis icinde birkac farkli yangin senaryosunu yanyana getiren zor bir tesis tipi: 8 metreye varan rulo (roll storage) istif alanlari, 50-100 metre uzunlugundaki kurutma hatti (dryer section), pulp ve bleaching bolumleri ayni cati altinda bulunuyor. Saha tarafinda karsimiza cikan en kritik rakamlar sunlar: seluloz tozu Kst 150 civari, kuru kagit rulosu ise metrekareye 2500 MJ yangin yuku getiriyor. Biz bu tesislerde temel olarak NFPA 13 Ordinary Hazard Group 2 ile FM Global Data Sheet 8-1 rulolu kagit kurallarini birlikte uyguluyoruz.
Kagit Yangin Yuku
- Ofis kagidi: 15 MJ/kg kalorifik deger
- Rulo yogunlugu (roll density): 600-800 kg/m3
- 6 m istif: 3000 MJ/m2 yangin yuku
- Siniflandirma: OH2 kullanim turu (occupancy)
- Alev yayilimi: Koridorlarda Class A yuzey
Roll Storage ESFR
- ESFR K=25.2: 12 m istif yuksekligine kadar
- Tasarim grubu: 12 sprinkler, 3.4 bar uc basinci
- Baca boslugu (flue space): Enine 150 mm
- Raf ici sprinkler (in-rack): Yatay istifte zorunlu
- FM DS 8-1: Rulolu kagit icin ayri standart
Dryer Section
- Buhar tamburu: 10 bar, 180 C calisma sicakligi
- Sprinkler konumu: Davlumbaz alti ve bant ustu ikili hat
- Broke (kagit kiriklari): Yanici artik, surekli yangin riski
- Davlumbaz (hood): Tumsek tavanda sprinkler yerlesimi kritik
- Kece (felt): Yun ve kumas kombinasyonu yuksek yanici
Pulp Mill ve Bleaching
- Siyah likor (black liquor): Geri kazanim kazaninda yaniyor
- ClO2 tesisi: NFPA 55 kapsaminda toksik gaz riski
- Kirec firini (lime kiln): 1000 C, surekli sicak yuzey
- Terebentin: Class IB parlayici sivi (flash point dusuk)
- Sprinkler yogunlugu: OH2 icin 12.2 L/dk/m2
Turk Kagit Tesisleri
- SEKA Izmit: 2005'te kapandi, donemin en buyuk tesisiydi
- Kipas Kahramanmaras: Yilda 1.5 milyon ton uretim kapasitesi
- OYKA Kastamonu: Agirlikli ambalaj kagidi hatti
- SEKA Dalaman: 1993 yangini sektorde hala referans vaka
- Hayat Kagit: Tuvalet kagidi ve havlu hatti
Sık Sorulan Sorular
Kağıt fabrikasında hangi tehlike sınıfı ve sprinkler yoğunluğu uygulanır?
Kağıt fabrikaları temel olarak NFPA 13 Ordinary Hazard Group 2 (OH2) kullanım türü olarak sınıflandırılır ve tasarım yoğunluğu 12,2 L/dk/m2 alınır. Kuru kağıt rulosunun yangın yükü yüksektir; 6 metre istifte yaklaşık 3000 MJ/m2 değere ulaşır. Bu nedenle NFPA 13 ile birlikte rulolu kağıt için FM Global Data Sheet 8-1 kuralları da uygulanır.
Rulo kağıt (roll storage) depolamada ESFR nasıl tasarlanır?
Rulo istif için ESFR K=25.2 sprinkler 12 metre istif yüksekliğine kadar kullanılabilir. Tasarım grubu 12 sprinkler üzerinden ve 3,4 bar uç basıncıyla hesaplanır; enine baca boşluğu (flue space) 150 mm bırakılır. Yatay istifte raf içi (in-rack) sprinkler zorunlu olup rulolu kağıt için FM DS 8-1 ayrı bir standart olarak esas alınır.
Kağıt fabrikası dryer section (kurutma hattı) yangın riskleri nelerdir?
Kurutma hattında buhar tamburu 10 bar basınçta ve 180 C çalışma sıcaklığında çalışır; sıcak yüzeyler sürekli tutuşma riski oluşturur. Kağıt kırıkları (broke) yanıcı artık olarak sürekli birikir, yün ve kumaş kombinasyonu olan keçe (felt) ise yüksek yanıcıdır. Sprinkler, davlumbaz altı ve bant üstü olacak şekilde ikili hat halinde ve tümsek tavana uygun konumlandırılır.

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 86+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13, NFPA 664, FM DS 8-1, FM DS 7-54, TAPPI guides. NFPA 13 Installation of Sprinkler Systems.