Savunma Roket Motoru: NFPA 495, Solid Propellant HMX ve NEW Hesabi

Savunma roket motorları katı yakıtlı propellant (HMX, HTPB, AP karışımı) içerir; bu kimyasallar hem patlayıcı hem yüksek enerjili malzeme sınıfındadır. Sahadan rakamla konuşursak: bir Stinger füzesinde yaklaşık 2 kg propellant var, HIMARS roketinde 90 kg, SM-3'te ise 1300 kg'a kadar çıkıyor. Üretim tesisinin yerleşim planını belirleyen iki parametre NEW (Net Explosive Weight, net patlayıcı ağırlığı) ve IMESAFR Quantity Distance hesabıdır; NFPA 495 ile DoD 6055.09 birlikte, bina-bina ve bina-sivil mesafe kurallarını (ABAO) veriyor.

Propellant Kimyasi

• AP (ammonium perchlorate, amonyum perklorat): tipik olarak %70 oranında oksitleyici olarak kullanılır
• HTPB bağlayıcı (binder): %12-15 aralığında polimer, kompoziti bir arada tutar
• HMX: ikincil patlayıcı (secondary explosive); yüksek enerji yoğunluğu için eklenir
• Alüminyum tozu: %15 oranında, özgül itkiyi (performance boost) artırmak için
• Yanma hızı: tipik olarak 5-30 mm/sn; formülasyona ve basınca göre değişir

Class 1.1 vs 1.3

• Class 1.1: kütlesel detonasyon (mass detonation) riski; HMX ve RDX bazlı propellantlar bu sınıfta
• Class 1.3: kütlesel yangın (mass fire) riski; AP kompozit propellantlar genelde buraya düşer
• Card gap test: şok dalgası hassasiyetini (sensitivity) ölçmek için uygulanır
• UN test 6c: mermi darbesi (bullet impact) karşısında davranışı değerlendirir
• CBI (Classification Body Investigation): nihai sınıflandırmayı belirleyen resmi inceleme

Uretim Hatti Koruma

• Karıştırma binası (mixing building): ana tesisten uzak, toprak bariyerle (barricaded) korunmuş konumda
• Patlama kapısı (blast door): 10 bar statik basınca dayanacak şekilde tasarlanır
• Deluge sistemi: 20.4 L/dk/m² özel yoğunluk; normal sprinklerden çok daha agresif bir tahliye (discharge) verir
• Ex elektrik ekipmanı: Zone 1, Group IIB; tüm motor, priz ve aydınlatma bu sınıfa uygun seçilir
• Statik topraklama (static grounding): 1 ohm altında direnç; toz ve buhar ortamında kıvılcım riskini sıfırlamak için şart

Test ve Depolama

• Statik test (static test): patlama duvarı (blast wall) 45 derece açıyla konumlandırılır; şok dalgasını yönlendirmek için
• Mühimmat deposu (magazine): toprak altı tipi (earth-covered), en az 3 m toprak örtüsüyle kapatılır
• IBD (Inhabited Building Distance): sivil binalara K40 ölçekli mesafe kuralı
• IMD (Inter-Magazine Distance): iki depo arasında K11 ölçekli mesafe zorunluluğu
• Sıcaklık kontrolü: 25 ± 5 °C stabil iklim; propellant ömrü ve hassasiyeti için kritik

Turk Savunma Sanayii

• Roketsan Elmadağ: SOM, Karaok ve TRG ailesi roketlerin üretim hattı
• MKE Kırıkkale: mühimmat dolum ve montaj tesisleri
• TÜBİTAK SAGE: Ar-Ge ve prototip tesisi; yeni formülasyonların ilk denendiği yer
• Aselsan Akyurt: güdüm kiti (guidance kit) entegrasyonu
• NATO STANAG uyumluluğu: ihracat ve ortak operasyon için uyulması zorunlu standart seti

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 86+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir