Un, seker, pirinc, kivircik, metal tozu silolarinda toz patlamasi yikici sonuclar dogurur. Imperial Sugar 2008 kazasi 14 olum, 36 yarali (Georgia, ABD). NFPA 652 yanici toz temel standardi, zorunlu DHA (Dust Hazard Analysis) ve Kst testine dayali patlama paneli tasarimini tanimlar.
Toz Patlamasi Bes Besgen
- Yanici toz: <500 mikron parca
- Oksitleyici: Atmosferik oksijen
- Tutusturucu: Sicak yuzey, kivilcim, statik
- Kapali hacim: Silo, kanalli, kovalama tunel
- Toz askisi: MEC (minimum explosible concentration) ustu
Bes unsur bir arada olmadan patlama olmaz.
Kst ve St Siniflari
- St1: Kst 1-200 bar m/s (un, seker, tahil)
- St2: Kst 201-300 bar m/s (metalik tozlar)
- St3: Kst >300 bar m/s (aluminyum, magnezyum)
Kst ASTM E1226 20L kuresi testi ile olculur. Pmax da ayni test ile belirlenir (tipik 7-10 bar).
DHA - Zorunlu Risk Analizi
NFPA 652 7.1 (2016 revizyonu): tum yanici toz tesisleri icin 5 yilda bir DHA zorunlu.
- Prosesteki tum toz uretim, transfer, depolama noktalari listele
- MEC, Kst, Pmax, MIE (minimum ignition energy) test et
- Tutusma kaynaklarini haritala
- Patlama koruma ekipmanini belirle (venting, supression, izolasyon)
- Yangin koruma (sprinkler, temiz gaz) ekle
- Hausekeeping (toz birikimini temizleme) programi
Patlama Koruma - 3 Seviye
- Venting (NFPA 68): Patlama paneli, silo ustunde disa acilir — Av = Kst × V^0.75 / (Pred × 1000)
- Supression (NFPA 69): HRD (High Rate Discharge) suppressor, algilamadan <50 ms sonra tuzla + kimyasal firlatir
- Izolasyon: Rotary valve, chemical barrier, knife gate — deflagrasyon komsu ekipmana atlamasin
Imperial Sugar 2008 Dersi
Port Wentworth Georgia: seker tozu birikimi konveyor tuneli altinda patladi.
- DHA yapilmamisti
- Temizlik yetersiz — 15 cm toz birikimi
- Venting yoktu
- Electrik motor non-explosion proof
CSB raporu: toz temizligi, venting ve DHA zorunlu oldu. NFPA 652 bu kazadan sonra yazildi.

Patlama Venting MEP Calc ile
MEP Calc silo icin NFPA 68 uyarinca Av patlama panel alani, HRD supressor miktari ve rotary valve deflagration izolasyon gereksinimini hesaplar.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 652, NFPA 68, NFPA 69, NFPA 654, ASTM E1226, CSB Imperial Sugar 2008 Report. NFPA 652 Combustible Dust kodu.