Çimento fırınları 60-100 metre boyunda, yavaşça dönen uzun silindirlerdir; içeride 1450 °C'ye ulaşıp klinker fazını oluşturur. Günde 500-3000 ton kok kömürü, lastik parçası, RDF yani atıktan türetilmiş yakıt (refuse-derived fuel) ve solvent atığı yakılabiliyor. NFPA 85 (Boiler and Combustion Systems Hazards Code) bu tür çok yakıtlı sistemlerde kalorimetrik hesapları ve yakıt yönetimi (fuel management) kurallarını ortaya koyuyor.
Çimento Üretim Prosesi
- Kalsinasyon: 900 °C'de CaCO3 → CaO'ya dönüşür
- Klinker: 1450 °C'de C3S ve C2S fazları oluşur
- Soğutucu (cooler): Izgara tipi soğutucuda 100 °C'ye iner
- Fırın dönme hızı: 2-4 rpm arasında tutulur
- Kapasite: Tipik olarak 3000-10000 ton/gün
Alternatif Yakıtlar
- RDF (atıktan türetilmiş yakıt): 15-20 MJ/kg
- Lastik parçası (tire chip): 32 MJ/kg
- Solvent atığı: 25-35 MJ/kg
- Biyokütle: 14-18 MJ/kg
- Petrol koku (petcoke): 32 MJ/kg, geleneksel referans yakıt
NFPA 85 Yakıt Yönetimi
- Yakıt besleme kilidi (feed interlock): Alev tarayıcı (flame scanner) olmadan besleme açılmaz
- Purge (süpürme): Yeniden tutuşturma öncesi 5 hacim havayla temizleme zorunlu
- CO izleme: %2 eşiğinde alarm verir
- Basınç kontrolü: Negatif -5 mmWg aralığında tutulur
- Emniyet kesme noktası: 1550 °C yüksek sıcaklıkta sistem otomatik durdurulur
Yardımcı Tesislerde Yangın Koruması
- Kablo tavası (cable tray): Sprinkler yoğunluğu 12,2 L/dk/m²
- Yakıt besleme silosu: Kıvılcım algılama (spark detection) şart
- Kömür değirmeni (coal mill): CO izleme ve inertleme (inerting) gerekli
- ESP (elektröstatik filtre): Uçucu kül ve CO birikimi patlama riski taşır
- Torbalı filtre (bag filter): Refrakter koruma, sıcak gaz riski
Türk Çimento Sektörü
- Büyük bir fabrika: yılda 7,5 milyon ton kapasite
- Bir başka fabrika: yılda 2,3 milyon ton kapasite
- Büyük çimento grupları: tek grup bünyesinde 10 fabrikaya varan işletme
- Bir tesis: Beyaz çimento üretimi
- Toplam: Türkiye'de yılda 70 milyon tonun üzerinde kurulu kapasite
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 85, NFPA 664, NFPA 654, EN 197, CEN TC 51. NFPA 85 Boiler and Combustion Systems.