Demiryolu Tüneli FFFS: NFPA 130 Water Mist, Longitudinal Ventilasyon ve CFD

Demiryolu ve metro tünelleri 1 kilometreyi geçip çıkış imkânı sınırlı hâle geldiğinde tahliye meselesi birdenbire hayati bir başlığa dönüşüyor. Bu işin omurgasını NFPA 130 (Fixed Guideway Transit and Passenger Rail Systems) kuruyor; sabit yangın söndürme sistemi (fixed fire fighting system, FFFS), uzunlamasına havalandırma ve tahliye süreleri için çerçeveyi bu standart çiziyor. Aşağıdaki başlıkları, Marmaray, Avrasya ve Channel Tunnel gibi büyük projelerden derlediğim saha notlarıyla tek tek işledim.

Isı Salım Hızı (HRR) Senaryoları

• Metro vagonu: 7-10 MW (EN 45545-2 R1-R24 kategorisi)
• Yük vagonu: 50-100 MW (Manş Tüneli'nde taşınan tır ve kamyonlar)
• TGV/Velaro: 15-25 MW arası tepe değer
• Tepe HRR süresi: 10-15 dakika; tasarım doğrulaması hesaplamalı akışkanlar dinamiği (CFD) ile yapılıyor

Uzunlamasına Havalandırma

• Kritik hız: 2.5-3 m/s — dumanın geri dönüp yolculara gitmesini önleyecek seviye
• Jet fan: Her 100 m'de bir, 2 x 250 kW takımı
• Portal fanı: Tünel ağzına konan büyük eksenel fanlar
• Duman damperi: Bölge ayrımı için zorunlu
• CFD doğrulaması: Froude ve Richardson sayıları üzerinden kontrol

Su Sisi (Water Mist) ile Sabit Söndürme

• Yüksek basınç: 100 bar, 1 L/dk/m² uygulama hızı
• Nozul aralığı: 3 m uzunlamasına, 2,5 m enine
• Devreye alma: Doğrusal ısı algılama ve kamera (CCTV) doğrulaması birlikte
• Bölge: 200 m'lik bölümler, bir anda yalnızca 1 bölge devreye giriyor
• Su rezervi: yaklaşık 200 m³ (10 m³/dk × 20 dk)

Tahliye Yolu

• Bağlantı geçidi (cross passage): Her 250 m'de bir, komşu tüpe bağlantı
• Basınçlandırma: Çapraz geçitte +50 Pa fark
• Yürüyüş yolu: Ray seviyesinde, 1,2 m genişlik
• Acil aydınlatma: LED, 90 dk batarya, 10 lux
• Tahliye süresi: 1000 yolcu, 2 km tünel için hedef 10-15 dk

Uluslararası Örnekler

• Manş Tüneli (Channel Tunnel): 50,5 km; 1996 yangınından sonra FFFS sonradan eklendi
• Marmaray (İstanbul): 13,6 km; FFFS ve iki portal fan
• Avrasya Tüneli: 5,4 km; 2x2 şeritli karayolu, NFPA 502 çerçevesinde
• Gotthard Ana Tüneli (İsviçre): 57 km; jet fan ve sabit su püskürtme sistemi

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir