Demiryolu ve metro tünelleri 1 kilometreyi geçip çıkış imkânı sınırlı hâle geldiğinde tahliye meselesi birdenbire hayati bir başlığa dönüşüyor. Bu işin omurgasını NFPA 130 (Fixed Guideway Transit and Passenger Rail Systems) kuruyor; acil havalandırma ve tahliye süreleri için çerçeveyi bu standart çiziyor; 2017 baskısı tünel hattı için sabit yangın söndürme sistemi (fixed fire fighting system, FFFS) tasarım değeri vermez. Aşağıdaki başlıklar, büyük tünel projelerinden derlenen saha notlarıyla tek tek işleniyor.
Isı Salım Hızı (HRR) Senaryoları
- Metro vagonu: NFPA 130 Ek H, tam ölçekli denemelerde tek metro vagonu için 35 MW (5 dakikada) ve 52,5 MW (2,3 dakikada) tepe ısı salım hızı aktarır; tasarım yangını projeye göre seçilir
Uzunlamasına Havalandırma
- Kritik hız: dumanın geri dönüp yolculara gitmesini önleyen en küçük boyuna hava hızı; sabit bir değer yoktur, tasarım yangınına ve tünel geometrisine göre belirlenir (NFPA 130 3.3.12, 7.2.1)
- Fanlar: tasarım yangınından gelen sıcak hava koşulunda en az 1 saat çalışacak şekilde seçilir; fan girişi sıcaklığı 150 °C'den az olamaz (NFPA 130 7.3.2)
- Portal fanı: Tünel ağzına konan büyük eksenel fanlar
Su Sisi (Water Mist) ile Sabit Söndürme
- NFPA 130 (2017): tünel hattında sabit söndürme için basınç, uygulama hızı, nozul aralığı ya da su rezervi değeri vermez
Tahliye Yolu
- Bağlantı geçidi (cross passage): çıkış merdiveni yerine kullanıldığında komşu tüpe bağlantı geçitleri birbirinden en çok 244 m (800 ft) aralıklı olur (NFPA 130 6.3.1.5, 6.3.1.6)
- Yürüyüş yolu: kaçış yolunun engelsiz net genişliği yürüme yüzeyinde 610 mm, 1575 mm yükseklikte 760 mm, 2025 mm yükseklikte 430 mm olacak biçimde kademelenir (NFPA 130 6.3.2.1)
- Acil aydınlatma: tahliye sırasında tünel yürüyüş yolunda yürüme yüzeyinde en az 2,7 lx (0,25 fc) (NFPA 130 6.3.5.9)
Uluslararası Örnekler
- Manş Tüneli (Channel Tunnel): 50,5 km; 1996 yangınından sonra FFFS sonradan eklendi
- Bir denizaltı demiryolu tüneli: 13,6 km; FFFS ve iki portal fan
- Bir denizaltı karayolu tüneli: 5,4 km; 2x2 şeritli karayolu, NFPA 502 çerçevesinde
- Gotthard Ana Tüneli (İsviçre): 57 km; jet fan ve sabit su püskürtme sistemi

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 130, NFPA 502, PIARC Road Tunnel Guidelines, EN 45545 Fire Safety Rail. NFPA 130 Rail Transit kodu.