Hipermarketler ve büyük perakende mağazaları sprinkler tasarımı açısından en zorlu kullanım türlerinden biridir: yüksek raflar, karma emtia (commodity) sınıfları ve arka taraftaki depo alanı aynı projede üst üste biniyor. Bu yazı, NFPA 13'e göre satış alanında EH1 tasarımını ve arka depoda ESFR seçeneğini, emtia sınıflandırmasından ESFR seçimine kadar ele alır.
Emtia Sınıfının Belirlenmesi (NFPA 13 Bölüm 20.4)
- Sınıf I: Metal, cam, seramik gibi yanmaz ürünler; doğrudan ahşap palet üzerinde, tek katlı oluklu mukavva kutuda veya streç/kâğıt sarılı birim yük olarak (20.4.1).
- Sınıf II: Çıtalı ahşap kasa, masif ahşap sandık veya çok katlı oluklu mukavva kutu içindeki yanmaz ürünler (20.4.2).
- Sınıf III: Ahşap, kâğıt, doğal elyaf veya Grup C plastikten ürünler; ağırlıkça %5'e kadar genleşmemiş ya da hacimce %5'e kadar genleşmiş Grup A plastik içerebilir (20.4.3).
- Sınıf IV: Grup B plastikten yapılmış, serbest akan Grup A plastik içeren veya ağırlıkça yaklaşık %5–15 Grup A plastik içeren ürünler (20.4.4).
- Grup A plastikler: Genleşmiş plastik (köpük), plastik elbise askısı gibi yanma davranışı ağır olan kalemler.
Satış Alanı Tasarımı (EH1)
- Tasarım yoğunluğu: 12,2 mm/dk (0,30 gpm/ft²) (Tablo 19.2.3.1.1).
- Tasarım alanı: 230 m² (2500 ft²).
- Depolama yüksekliği sınırı: 3,7 m (12 ft). Bunun üzerindeki depolama, NFPA 13'ün depolama bölümlerine (Bölüm 20–25) göre korunur; ESFR bu seçeneklerden biridir.
- Su süresi: Yüksek tehlikede 90 veya 120 dakika; hortum payı 1900 L/dk (500 gpm) (Tablo 19.2.3.1.2).
- Sprinkler tipi: Standart tepkili; NFPA 13 19.2.3.2.2.2 yüksek tehlikede hızlı tepkili sprinkler kullanımına izin vermez. K8.0 (K115).
Arka Depoda ESFR
- ESFR K14.0 (K200) – K25.2 (K360): NFPA 13 Tablo 23.3.1'deki sütunlar; en fazla 12,2 m depolama ve 13,7 m tavan. Tablo sınırları içinde raf içi sprinkler gerekmez; hangi K-faktörünün hangi yükseklikte kullanılabileceği tablodan okunur.
- 13,7 m üzeri tavan: ESFR ve CMSA NFPA 13'te bu yükseklik için tablo vermez; tek NFPA seçeneği Bölüm 24 Tablo 24.3.3 (kuru, standart tepkili K25.2/K33.6 dik sprinkler, Sınıf I–III) ya da raf içi sprinklerli tasarımdır. K28.0 (K400) ve K33.6 (K480) ESFR Tablo 23.3.1'de yer almaz.
- Tavan yüksekliği: ESFR için en fazla 13,7 m (45 ft).
- Çalışma basıncı: ESFR K14.0 (K200) için en düşük değer 3,4 bar (50 psi); gerçek değer tavan ve depolama yüksekliğine göre Tablo 23.3.1'den okunur.
Karma Emtia
- Grup A plastik reyonu: Ayrı bir tehlike sınıfı gibi değerlendirilir; EH2 veya ESFR gerekir.
- Deterjan/yağ reyonu: Aerosol ürün varsa NFPA 30B kapsamına girer ve özel tasarım ister.
- Baharat/tekstil: Sınıf III standart yaklaşımı yeterli.
- Bariyer duvarları: Farklı emtia gruplarını ayırarak yüksek tasarım yoğunluğunu yerel tutmayı sağlar.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13 Chapter 20-25, FM Global DS 8-9, FM Global DS 8-1. NFPA 13 Installation of Sprinkler Systems.