Kağıt fabrikası, birkaç farklı yangın senaryosunu tek tesiste yan yana getiren zor bir tesis türüdür: 8 metreye varan rulo kağıt istif alanları, 50–100 metre uzunluğundaki kurutma bölümü (dryer section), selüloz (pulp) ve ağartma (bleaching) bölümleri aynı çatı altında bulunur. Kuru kağıt rulolarının yangın yükü çok yüksektir. Bu tesislerde temel olarak NFPA 13 orta tehlike Grup 2 (OH2) sınıflandırması, rulo kağıt depolarında ise NFPA 13'ün rulo kağıt hükümleri ve FM Global Data Sheet 8-21 kuralları birlikte uygulanır.
Kağıt Yangın Yükü
- Yanma ısısı: sıradan yanıcı maddelerde genellikle 13,96–18,6 MJ/kg (FM Global DS 8-1 madde 3.1.1.1)
- Sınıflandırma: NFPA 13 A.4.3.3.2'ye göre kağıt ve selüloz fabrikaları OH2
Rulo Kağıt Depolamada ESFR
- ESFR K25.2 (K360): NFPA 13 Tablo 23.6'ya göre en fazla 9,1 m depolama (yalnız ağır kağıt; orta ağırlıklı kağıtta 7,6 m, tissue'da ESFR uygulanamaz), en fazla 13,7 m bina yüksekliği
- Tasarım: 12 sprinkler; 13,7 m binada K25.2 (K360) için en düşük basınç 3,4 bar (50 psi)
- FM DS 8-21: Rulo kağıt depolama için ayrı veri sayfası (FM DS 8-1 emtia sınıflandırmasıdır ve rulo kağıt için DS 8-21'e yönlendirir)
Kurutma Bölümü
- Sprinkler konumu: Davlumbaz altı ve bant üstü ikili hat
- Kağıt kırıkları (broke): Yanıcı artık, sürekli yangın riski
- Davlumbaz: Kubbeli tavanda sprinkler yerleşimi kritik
- Keçe (felt): Yün ve kumaş karışımı, yüksek yanıcılıkta
Selüloz Tesisi ve Ağartma
- Siyah likör (black liquor): Geri kazanım kazanında yakılıyor
- Sprinkler yoğunluğu: OH2 için 8,1 mm/dk (0,20 gpm/ft²), 140 m² (NFPA 13 Tablo 19.2.3.1.1)
Türkiye’deki Kağıt Tesisleri
- Kapanan büyük bir tesis: Döneminin en büyük kağıt tesisi
- Büyük bir üretim tesisi: Yılda 1,5 milyon ton üretim kapasitesi
- Ambalaj kağıdı tesisi: Ağırlıklı ambalaj kağıdı hattı
- Bir kağıt fabrikası yangını: Sektörde hâlâ referans vaka
- Tissue hatları: Tuvalet kâğıdı ve kâğıt havlu üretimi
Sık Sorulan Sorular
Kağıt fabrikasında hangi tehlike sınıfı ve sprinkler yoğunluğu uygulanır?
NFPA 13 A.4.3.3.2, kağıt ve selüloz fabrikalarını orta tehlike Grup 2 (OH2) örnekleri arasında sayar; Tablo 19.2.3.1.1'e göre OH2 tasarım yoğunluğu 8,1 mm/dk (0,20 gpm/ft²), tasarım alanı 140 m²'dir. Rulo kağıt depolama alanları ise ayrıca NFPA 13'ün rulo kağıt hükümlerine ve FM Global'de Data Sheet 8-21 (Roll Paper Storage) kurallarına göre korunur.
Rulo kağıt depolamada ESFR nasıl tasarlanır?
NFPA 13 Tablo 23.6'ya göre ESFR ile rulo kağıt depolamada en fazla depolama yüksekliği ağır ve orta ağırlıklı kağıtta 7,6 m, yalnız ağır kağıtta ve 10,7–13,7 m bina yüksekliğinde 9,1 m'dir; tissue kağıtta ESFR uygulanamaz. 13,7 m bina yüksekliğinde K25.2 (K360) sarkık sprinkler için en düşük basınç 3,4 bar (50 psi) olup tasarım 12 sprinkler üzerinden yapılır. FM Global tarafında rulo kağıt için esas alınan veri sayfası DS 8-21'dir.
Kağıt fabrikasında kurutma bölümünün (dryer section) yangın riskleri nelerdir?
Kurutma hattında buhar tamburu 10 bar basınçta ve 180 °C sıcaklıkta çalışır; sıcak yüzeyler sürekli tutuşma riski oluşturur. Kağıt kırıkları (broke) yanıcı artık olarak sürekli birikir, yün ve kumaş kombinasyonu olan keçe (felt) ise yüksek yanıcıdır. Sprinkler, davlumbaz altı ve bant üstü olacak şekilde ikili hat halinde ve tümsek tavana uygun konumlandırılır.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13, NFPA 664, FM DS 8-1, FM DS 8-21, FM DS 7-54, TAPPI kılavuzları. NFPA 13 Installation of Sprinkler Systems.