Metal Granül Atölyesi: NFPA 484, Ti, Mg, Zr Toz Yangını ve 100 kg NET Sınırı

Titanyum, magnezyum ve zirkonyum tozları havacılık ve savunma sanayisinde bileşen üretiminin göz bebeği. Bu sektörlerdeki tesislerde metal tozla çalışan hücreler (3D metal baskı, CNC frezeleme) artık sıradan — ama risk sıradan değil. Titanyum tozu 250°C'de tutuşuyor, suyla temas edince patlıyor. NFPA 484 (combustible metals) bu yüzden 100 kg NET depolama limiti, Class D söndürme ajanı ve toz patlama korumasını zorunlu kılıyor. Sahada bu kuralları geçiştiren her projede "ucuz atlattık" diye anlatılan bir hikâye çıkıyor.

Metal Tozu Riski

• Titanyum (Ti): minimum tutuşma enerjisi (MIE) 10 mJ, tutuşma sıcaklığı 250°C.
• Magnezyum (Mg): MIE 20 mJ, tutuşma 473°C — sahada en sık karşılaşılan yanıcı metal.
• Zirkonyum (Zr): MIE 5 mJ; laboratuvar titizliği isteyen sınıf.
• Alüminyum (Al): MIE 50 mJ, toz patlama şiddeti (Kst) 415 bar·m/s.
• Kst sınıflaması: St3 tozları 300 bar·m/s üzeri — patlama şiddeti en üst kategori.

NFPA 484 Limitleri

• Depo limiti: oda başına 100 kg NET üst sınır.
• Tezgâh üstü limit: açık halde 5 kg'ı geçme.
• Ayırma (separation): 2 saat yangına dayanımlı duvarla kompartıman.
• Statik elektrik: tüm ekipmanda topraklama (grounding) ve eşpotansiyel bağ (bonding).
• Toz toplayıcı (dust collector): mutlaka ıslak tip; kuru filtreler bu işe gelmez.

Class D Söndürme

• Met-L-X: sodyum klorür (NaCl) bazlı kuru toz — Ti ve Mg için standart seçim.
• G-Plus: grafit bazlı ajan; yoğun metal yüzeylerde battaniye etkisi verir.
• Lith-X: lityum yangınlarına özel karışım.
• Kuru kum: kovalarda el altında tutulur — çok pratik.
• Su kesinlikle yasak: sıcak metal tozuyla temas edince hidrojen (H2) açığa çıkar, patlama büyür.

Islak Toz Toplayıcı

• Tip: su yıkamalı scrubber (water-wash); kuru kartuşlu filtre düşünülmez bile.
• Neden: kuru filtre kek tabakasında tek kıvılcımda patlar.
• Acil senaryo: kıvılcım (spark) algılanınca izolasyon damperi otomatik kapanır.
• Konumlandırma: bina dışında, en az 7,5 m uzakta.
• Çamur (sludge) yönetimi: hidrojen (H2) oluşumu sürekli izlenir, tank havalandırması sürer.

Türkiye'de Sektör

• Havacılık gövde üretimi: bileşen üretiminde titanyum tozla aktif çalışılıyor.
• Havacılık motor üretimi: motor parçalarında metal toz baskı hücreleri.
• Savunma sanayi: Mg alaşım işleme hatlarında Class D gerekliliği.
• Fransa'da bir olay: titanyum tozu yangını — hâlâ sektör için önemli bir ders.
• 3D metal baskı: metal toz baskı tezgâhları yaygınlaştıkça saha kontrolü de önümüzdeki iş.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir