Otoyolda akaryakit tankerinin kazaya karismasi veya alev almasi, cevresinde 40-50 m yariçapli bir müdahale zonu aciyor. NFPA 385 (Tank Vehicles for Flammable and Combustible Liquids) tankerin imalatini ve tasima sartlarini, NFPA 11 ise köpük müdahalesini tanimlar. Sahada gerçekten kabus senaryosu LPG/LNG tankerleridir: tank patlayarak genleserse, yani BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapor Explosion) oluşursa, 300 metreyi bulan bir ateş topu ile karşı karşıya kalıyoruz.
Tanker Tipleri ve Risk
- MC-306 / DOT-406: dizel ve benzin gibi atmosferik basincli sivilar
- MC-307 / DOT-407: kimyasal yukler (0,2 bar / 3 psi)
- MC-331: LPG, amonyak ve benzeri basincli gazlar
- MC-338: kriyojenik yukler (LNG, N2, O2)
Bunlarin icinde BLEVE riski en yuksek kategori, hic suphesiz MC-331 LPG tankeridir.
BLEVE Mekanizmasi
BLEVE kademeli olarak gelisir:
- Dis kaynakli yangin tankin duvarini isitir
- Icerideki sivi, kaynama noktasinin uzerine cikar (asiri kizma / superheat)
- Tank cidari 650 C uzerinde metalurjik olarak zayiflamaya baslar
- Bir catlak aciliverir; basinc aniden dustugu anda sivi patlayarak buharlasir
- Tutusan bulut 300-500 m capinda bir ates topu olarak gorunur
Tank izolasyonunun durumuna gore zaman penceresi 10-30 dakika arasinda degisiyor. Tank ustune dokulen sogutma suyu BLEVE'i tamamen engellemez ama geciktirir; bu da mudahale ekibine nefes aldirir.
Mudahale Stratejisi
- Izolasyon zonu: LPG tankerinde 800 m capli cember
- Su sogutma: tank ustune 10 L/dk/m² debi (NFPA 11)
- Kopuk: AFFF veya F3 yuzde 3-6 konsantrasyon, 6.5 L/dk/m²
- Kacis yolu: ruzgar yonune dik hareket; yokus asagi kesinlikle kacilmamali
- PRV sesi: yuksek perdeden gaz cikisi BLEVE'nin erken uyari sinyalidir; duyuldugu an geri cekilme baslatilir
Tunel Ici Tanker Senaryosu
1999 Mont Blanc ve 2005 Frejus tunel yanginlarinda tanker kaynakli isi yayilim orani (HRR) 200 MW'in uzerinde olculdu; yani kapali bir tunelde devasa bir enerji birikimi. NFPA 502, tunel ici tanker senaryosu icin su uc dortluyu oneriyor:
- Sabit yangin sondurme sistemi (FFFS / Fixed Fire Fighting System) deluge modunda 10-15 mm/dk
- Boyuna (longitudinal) havalandirma 3 m/s kritik hizda
- Capraz gecisler (cross-passage) her 200 metrede bir
- Kopuk konsantrati deposu tunel portalinin hemen yanina konumlandirilir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 86+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 385, NFPA 11, NFPA 502, DOT 49 CFR 178, CDI/ICI BLEVE Guidelines. NFPA 385 Tank Vehicles kodu.