LNG Tankında Tam Çevreleme: NFPA 59A, BLEVE Riski ve Sızıntı Toplama Alanı

LNG (yaklaşık -162 °C'de sıvı metan) depolama tankları, yangın ve BLEVE riski nedeniyle NFPA 59A ve EN 1473 çerçevesinde tasarlanıyor. Tam çevreleme (full containment) tankta iç cidar %9 nikelli çelik, dış kabuk ön-gerilmeli betondan kuruluyor; bu ikili yapı hem sızıntıyı hem de ısıl radyasyonu kontrol altında tutuyor. Sahada karşımıza çıkan FSRU'lar, büyük LNG terminalleri ve peak-shaver tesisleri aynı temel ilkelere tabi — ölçek değişse de mantık değişmiyor.

Tank Tipleri

• Tekli çevreleme (single containment): Tek cidar ve dış set (bund); eski tasarım, yeni projelerde tercih edilmiyor.
• Çift çevreleme (double containment): İç içe iki tank; dış kabuk yalnızca sıvıyı tutar, buharı değil.
• Tam çevreleme (full containment): Dış tank hem sıvıyı hem buharı tutar; bugünün standart çözümü.
• Membran (membrane): Invar cidar + beton kabuk — lisanslı membran teknolojisiyle yaygınlaşan yapı.
• Kubbe (cover): Ön-gerilmeli beton kubbe; ısıl radyasyon ekranı olarak iş görür.

BLEVE ve RPT Riski

• BLEVE: Basınçlı sıvı kaynama patlaması; LNG atmosferik basınçta depolandığı için risk görece düşük.
• Hızlı faz dönüşümü (RPT — Rapid Phase Transition): LNG ile suyun teması sonucu oluşan fiziksel patlama; liman ve FSRU operasyonlarında sık gündeme gelir.
• Havuz yangını (pool fire): Dökülmüş LNG havuzunun tutuşması; yüzey emisyon gücü (SEP) 220 kW/m² mertebesinde olabiliyor.
• Flaş yangın (flash fire): Buhar bulutunun ateşlenmesi; aşırı basınç katkısı düşük, ama termal etki ciddi.
• Rollover: Tank içindeki katmanlaşmanın (stratifikasyon) aniden bozulmasıyla oluşan hızlı buharlaşma; tahliye kapasitesini zorlar.

Sızıntı Toplama Alanı (Impoundment)

180.000 m³ kapasiteli bir tank için %100 hacim tutabilen bir sızıntı toplama alanı çok kritik. Projelerde hep karşımıza çıkan temel parametreler:

• Beton set yüksekliği: tank sıvı hacmine göre boyutlandırılır.
• Set-tank mesafesi: tank yarıçapı + 15 m.
• Yalıtımlı beton (insulating concrete): -162 °C şokuna dayanıklı olmalı.
• Drenaj: yağmur suyu için otomatik valfli dren hattı.
• Buhar perdesi (vapor fence): 4 m yükseklik, alev tuzağı (flame trap) ile bütünleşik.

Yangın Suyu Sistemi

• Baskın (deluge) sistem: Tank dış yüzeyine 10,2 L/dk/m² debiyle komşu yüzey soğutması (NFPA 15 referansıyla).
• Yüksek genleşmeli köpük (high-expansion foam): NFPA 11-2024 A.7.14'e göre buhar dağılımı kontrolünde 750:1–1000:1, yangın kontrolünde yaklaşık 500:1 genleşme en etkili bulunmuştur; tasarım sahaya özgü analize dayanır (7.14.1.1).
• Monitör (monitor): 4000 L/dk kapasite, yaklaşık 60 m menzilli su topları.
• Kuru kimyasal (dry chemical): 3000 kg PKP; özellikle metan jet yangınlarında ilk müdahale için.
• Yangın suyu havuzu (water pond): 12.000 m³ deniz suyu rezervuarı — terminal projelerinde standart yaklaşım.

Buhar Bulutu Analizi

• Yayılım modellemesi (dispersion): PHAST ve FLACS CFD ile saha-spesifik modelleme yapılıyor.
• Alt tutuşma limiti (LFL — lower flammable limit): Metan için yaklaşık %5 (50.000 ppm).
• Tehlike mesafesi (hazard distance): Genelde 1/2 LFL kontürü referans alınır.
• Dışlama bölgesi (exclusion zone): NFPA 59A Bölüm 5 kapsamında, içinde bina yapılması yasak.
• Yanıcı buhar perdesi (flammable vapor fence): Buhar bulutunun yayılımını geciktirir, seyrelmeye zaman kazandırır.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir