Rafineri ve petrokimya sahalarında mekanik salmastra yangını en sık karşımıza çıkan risk senaryolarından biri. Yüksek basınçlı hidrokarbon sızıntısı anında jet yangınına dönüşüyor; 5–10 metre yüksekliğe ulaşan bir ateş sütunu pompa şasisinin (skid) altını kavuruyor. API 2218 (Fireproofing Practices in Petroleum and Petrochemical Processing Plants) bu senaryoya karşı yapısal korumayı, pompanın ikincil muhafazasını (secondary containment) ve pompa çevresindeki baskın (deluge) su püskürtme tasarımını birlikte tanımlıyor.
Salmastra Arıza Modları
- Birincil salmastranın aşınması: kuru çalışma veya aşındırıcı akışkan
- İkincil salmastra arızası: yanıcı sıvı doğrudan atmosfere kaçıyor
- Pompa kavitasyonu: aşırı titreşim, eksen kaçıklığı, rulman hasarı
- Tutuşma: sıcak yüzey (kendiliğinden tutuşma sıcaklığı > 350 °C / 662 °F) veya kıvılcım kaynağı
Tipik bir API 610 pompada salmastra ömrü sahada 3–5 yıl aralığına oturuyor; periyodik titreşim ve sıcaklık takibi yapılmayan hatlarda bu süre çok daha erken doluyor.
Yangına Dayanıklı İkincil Salmastra
- Çift mekanik salmastra: iki birincil salmastra ve aralarında bariyer sıvısı
- API Plan 52/53: dışarıdan beslenen yıkama hattı ve bariyer sıvısı sirkülasyonu
- API Plan 66: ikincil muhafaza ve drenaj hattı
- Manyetik tahrikli pompa: salmastra yok, dolayısıyla sızıntı yolu da yok
Baskın (Deluge) Su Püskürtme Sistemi
API 2218'e göre pompa şasisinin çevresine kurulan baskın sistem sahada şu parametrelerle tasarlanıyor:
- Tasarım yoğunluğu: 10,2 L/dk/m² (0,25 gpm/ft²)
- Uygulama alanı: pompa gövdesi, motor ve basma (çıkış) vanası
- Nozul: orta hızlı püskürtme nozulu, 60 derecelik konik püskürtme deseni
- Devreye alma: alev dedektörü (UV/IR), gaz dedektörü veya elle tetikleme
- Su rezervi: 30 dakika (yetkili makamın onayına bağlı) veya 2 saat (FM Global)
Yapısal Yangın Yalıtımı
- Yapısal çelik: pasif yangın koruması (PFP), intümesan boya, 2 saat dayanım
- Kablo tavası: ablatif kaplama veya taş yünü sargı
- Boru destekleri: yerden 9 m (30 ft) yüksekliğe kadar yangına dayanıklı beton kaplama
- Acil kapama (ESD) vanası: ısı veya duman sinyaliyle 30 saniye içinde kapanma

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirAPI 2218, API 610, API 682, NFPA 15, NFPA 30, FM Global DS 7-88. API 2218 Petroleum Plants Fireproofing.