Marmaray'ın 3.5 km'lik batık tüneli, YHT'nin Ankara-Konya-İstanbul hattı ve 5 büyükşehirde toplam 350 km'yi bulan metro şebekesi — Türkiye'nin raylı sistem envanteri artık küçük değil. İstasyon peronları çoğu zaman 10-20 metre yerin altında, bir trenin içinde 200-250 yolcu var. Bu tablo sahada NFPA 130'u, tünel jet fan tasarımını (3 m/s), 4 dakikalık egress kuralını, peronda duman katmanlamasını ve istasyon sprinklerını pazarlık konusu olmaktan çıkarıyor.
Rayli Sistem Tehlikesi
- Kings Cross 1988: yürüyen merdiven altında biriken yağlı toz, 31 can kaybı
- Daegu 2003: Kore'de kundaklama kaynaklı metro yangını, 192 ölü
- Batarya yangını (battery fire): modern EMU setlerinde Li-ion hattı
- Katener 25 kV: ark ve kısa devre kaynaklı tutuşma
- Lastik tekerlekli metro: lastik yangını kendine has davranan bir risk
Tunel Jet Fan
- Boyuna havalandırma (longitudinal): kritik hız (critical velocity) 3 m/s — dumanı geri yutturmamak için eşik değer
- Jet fan: 40 kW, 400 °C'de 2 saat çalışma dayanımı
- Aralık (spacing): yaklaşık 100 m
- CFD/FDS: duman yayılımını projede bilgisayarımla mutlaka simüle ediyorum
- Marmaray: tünelde 33 adet jet fan çalışıyor
Egress 4 Dk
- NFPA 130: yolcu 4 dakika içinde peronu boşaltmış olmalı
- 6 dk: tehlikeli bölgenin tamamen dışına çıkma süresi
- Peron merdiveni: her iki uçtan çıkış — tek taraflı merdiveni sahada kabul etmiyoruz
- Kapasite (capacity): 60 kişi/dk/turnike
- Ayna ve yön hissi: yolcunun çıkışı içgüdüyle bulması için psikolojik yönlendirme
Peron Duman
- Katmanlama: yolcu seviyesinde 2.5 m berrak (clear) hava tabakası
- Ray üstü egzoz (over-track exhaust): dumanı ray hattından doğrudan üstten çekiyoruz
- Geçiş bağlantısı (cross-passage): tüneller arası maks. 244 m aralık
- Yangına dayanım (FFL 60 dk): yapısal öge 60 dakika
- Water mist: kompakt istasyonlarda sprinklera ciddi bir alternatif
Turkiye Rayli
- Marmaray: 3.5 km batık tünel — ülkenin en kritik raylı koridoru
- YHT Ankara-İstanbul: 533 km
- İstanbul Metro: 350 km hat
- Ankara Kızılay: yoğun transfer istasyonu, egress hesabı kritik
- 2020 İzmir: Çayrova hattı uzatmasıyla banliyö ağı genişledi

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 86+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 130, NFPA 502, EN 45545, UIC 779, TCDD Marmaray. NFPA 130 Fixed Guideway Transit and Passenger Rail Systems.