En sık karıştırılan konu şudur: CE işareti bir performans onayı değil, ürünün ilgili Avrupa mevzuatına uygunluk beyanıdır. UL, FM, LPCB ve VdS ise ürünü test edip belirli bir performansta listeleyen bağımsız şemalardır. Aynı kutuda ikisi birden bulunabilir ve anlamları farklıdır.
Şemaların kısa tanımı
| İşaret / Şema | Kim verir | Ne anlama gelir |
|---|---|---|
| CE | Üretici beyanı (onaylanmış kuruluş katılımıyla) | Ürünün ilgili AB mevzuatına ve uyumlaştırılmış standarda uygunluğu |
| UL Listed | UL (ABD) | Ürünün ilgili UL standardına göre test edilip listelendiği |
| FM Approved | FM Approvals (ABD) | FM'in kendi test protokolüne göre onaylandığı; FM Data Sheet tasarımlarında aranır |
| LPCB | BRE / LPCB (Birleşik Krallık) | LPS test şemasına göre sertifikalandırma; EN pazarında yaygın |
| VdS | VdS (Almanya) | VdS kurallarına göre onay; Alman sigortacılık pratiğinde belirleyici |
| TSE | Türk Standardları Enstitüsü | İlgili Türk standardına uygunluk belgelendirmesi |
Neden karıştırılıyor?
Çünkü hepsi kutunun üstünde yan yana durur ve hepsi "belge" gibi görünür. Ama sordukları soru farklıdır:
- CE: "Bu ürün Avrupa'da yasal olarak piyasaya sürülebilir mi?"
- UL / FM / LPCB / VdS: "Bu ürün belirli bir yangın koruma performansını, bağımsız test altında karşılıyor mu?"
Bir sprinkler CE işaretli olabilir ama tasarımınızın dayandığı ESFR listelemesine sahip olmayabilir. Tersine, FM onaylı bir ürün AB pazarına sürülecekse CE işaretlemesini de taşımak zorundadır.
Kritik ayrım: ürün onayı sistem onayı değildir. Her bileşenin onaylı olması, kurulan sistemin doğru olduğunu göstermez. Sistem uygunluğu tasarım hesabı, montaj kalitesi ve kabul testleriyle kanıtlanır.
Projede hangisi istenir?
- NFPA 13'e göre tasarlanan proje: UL listeli veya FM onaylı ekipman aranır; NFPA metni "listed" ve "approved" terimlerini bu anlamda kullanır.
- EN 12845'e göre tasarlanan proje: Sprinkler ve bileşenlerin EN 12259 serisine uygunluğu; genellikle LPCB veya VdS sertifikasıyla kanıtlanır.
- Sigortacı FM Global istiyorsa: FM Approved ekipman şarttır; UL listeli muadili kabul edilmeyebilir.
- Her durumda: AB pazarına sunulan ürünler için CE işareti ayrıca gerekir; bu, performans onayının yerine geçmez.
Belge kontrolünde bakılacak beş şey
- Kapsam. Sertifika hangi model, hangi K-faktörü, hangi sıcaklık aralığı için verilmiş?
- Geçerlilik tarihi. Süresi dolmuş sertifika projeye eklenemez.
- Uygulama sınırı. ESFR listelemesi belirli depolama yüksekliği ve emtia sınıfı için geçerlidir; sınırın dışına çıkılamaz.
- Üretici ve fabrika. Aynı marka farklı fabrikada üretiyorsa sertifika kapsamı değişebilir.
- Sistem uyumu. Vana, boru ve bağlantı elemanlarının birlikte kullanımına dair kısıtlar sertifikanın ekinde yer alır.
Sahada üç tipik sorun
- Muadil ürün. Onaylı ürün yerine "eşdeğer" denilerek onaysız ürün konur; kabul testinde reddedilir.
- Kapsam dışı kullanım. ESFR başlığı, listelendiği depolama yüksekliğinin üstünde kullanılır.
- Karışık şema. Sprinkler UL listeli, vana VdS onaylı, hesap EN 12845'e göre; belgeler tutarlı bir zincir oluşturmaz.
Sık Sorulan Sorular
CE işareti ürün onayı mıdır?
Hayır. CE, ürünün ilgili AB mevzuatına uygunluk beyanıdır. Belirli bir yangın koruma performansının bağımsız testle doğrulandığını göstermez; bunu UL, FM, LPCB veya VdS gibi şemalar gösterir.
NFPA 13 projesinde hangi belge aranır?
UL listeli veya FM onaylı ekipman. NFPA metnindeki "listed" ve "approved" terimleri tam olarak bu anlama gelir.
Sertifikada neye bakmalı?
Kapsam (model, K-faktörü, sıcaklık aralığı), geçerlilik tarihi, uygulama sınırları, üretici fabrika bilgisi ve sistem uyum kısıtları.
Tüm bileşenler onaylıysa sistem onaylı sayılır mı?
Hayır. Ürün onayı sistem onayı değildir. Sistem uygunluğu tasarım hesabı, montaj kalitesi ve kabul testleriyle kanıtlanır.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirBinaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) · NFPA 13 (2025) · NFPA 20 (2025) · BS EN 12845:2015+A1:2019 · FM Global Data Sheets. Madde numaraları ve sayısal sınırlar için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik metni esas alınmalıdır.