FM Global DS 7-112: Lityum-İyon Hücre Formation ve Aging Alanlarında Yangın Koruması

Lityum-iyon hücre üretiminin son işlemler (cell finishing) aşamasında hücreler ilk kez şarj ve deşarj edilir (formation), ardından özellikleri kararlı hâle gelene kadar raflarda bekletilir (aging). FM Global DS 7-112 (Ekim 2024, ara revizyon Nisan 2025), bu alanlarda termal kaçak olaylarının normalden sık yaşanmasını beklediği için onlara depolamadan ayrı ve daha sıkı bir koruma şeması öngörür (§2.4.2).

Formation ve Aging Neden Kritik? (§2.4.2, §3.4.2, Ek D.4)

• Formation, hücrenin ilk şarj ve deşarj çevrimleriyle katı elektrolit ara fazı (SEI) tabakasının oluştuğu adımdır; süreç 15 güne kadar sürebilir ve hücreler yüksek raflı depolama sistemlerinde tutulur (Ek D.4.1).
• Aging’de hücreler tipik olarak %80–100 şarjla, önce yüksek sonra ortam sıcaklığında uzun süre raflarda bekletilir (Ek D.4.2).
• Hücreler ambalajsızdır ve binlercesi birbirine çok yakın durur; önceki adımlarda oluşan üretim kusurları burada ortaya çıkar (§3.4.2, Ek D.4.1).
• Koruma seviyesi yükseldikçe olaya karışan hücre sayısı, açığa çıkan yanıcı ve korozif gaz ve boşaltılan su miktarı azalır; böylece alandaki diğer hücrelerde ısıl olmayan hasar sınırlanır (§2.4.2).

Yapı ve Ayırma (§2.2)

• Formation/aging alanı, üretim ve depo alanlarından en az 1 saat dayanımlı yanmaz yangın duvarıyla ayrılır (§2.2.2).
• Yangın duvarlarında normalde kapalı veya otomatik kapanan FM onaylı yangın kapısı, geçişlerde FM onaylı yangın durdurucu (§2.2.3–§2.2.4).
• Çok sayıda bitmiş hücrenin bulunduğu alanlar yanmaz duvarlarla alt bölümlere ayrılır (§2.2.2.1).

Raf Düzenlerinde Koruma (§2.4.2.1)

• Otomatik depolama sistemleri dahil raf düzenleri, raf içi sprinkler ve bariyerlerle korunur (§2.4.2.1.1).
• Raf içi sprinkler seviyeleri arasında en fazla 1,8 m (6 ft) düşey mesafe; sprinklerler her depolama sütununun üstünde (§2.4.2.1.5–§2.4.2.1.6).
• Her raf içi sprinkler seviyesinin üstünde yatay bariyer: en az 10 mm kontrplak veya en az 0,7 mm (22 ga) sac; boyuna baca boşluğunda boşluk bırakılmaz, dikmelerde en fazla 75 mm aralığa izin verilir (§2.4.2.1.7).
• Raf dikmelerinde en fazla 1,8 m aralıkla aynı malzemeden dikey bariyer (§2.4.2.1.8).
• En üst raf içi sprinkler ve bariyer seviyesinin üstünde hücre depolanmaz; depolanırsa bariyer sanal döşeme kabul edilip üstteki emtia DS 8-9’a göre korunur. Hücreler raf izdüşümü içinde kalır, bariyerlerden taşmaz (§2.4.2.1.2–§2.4.2.1.3).

Hidrolik Tasarım (§2.4.2.1.9–§2.4.2.1.13)

• Tek bariyer seviyesinde hidrolik olarak en uzak 6, iki ve daha fazla bariyer seviyesinde en uzak 8 sprinklerin her birinden en az 227 L/dk (60 gpm).
• Hızlı tepkili, normal sıcaklık sınıfı, K8.0 (K115) veya daha büyük raf içi sprinkler; yüksek sıcaklıklı aging odalarında oda sıcaklığına uygun sıcaklık sınıfı.
• Birden fazla hücre katmanı varsa su en alt katmana ulaşabilmelidir.
• Tavan sprinklerleri çevredeki kullanıma göre tasarlanır ve raf içi sistemle hidrolik olarak dengelenmesi gerekmez.
• 1900 L/dk (500 gpm) hortum payı; sprinkler ve hortum talebini en az 2 saat karşılayan su kaynağı.

Bölmeli ve Kapalı Hazneli Düzenler (§2.4.2.2)

• 4 veya 5 kenarı kapalı bölmeli (bin-box) raflarda ya da kapalı şarj haznelerinde her bölmeye su ulaştıran otomatik sprinkler veya su sisi nozulu.
• En uzak 6 sprinklerin her birinden en az 230 L/dk (60 gpm); hızlı tepkili, normal sıcaklık, K8.0 (K115) veya daha büyük sprinkler; ısıl eleman bölmenin içinde ve üst yüzeyinin altında.
• Yalnız formation ve aging uygulaması için FM onaylı su sisi sistemleri kullanılabilir.
• 1900 L/dk hortum payı ve 2 saatlik su kaynağı.

İşletme, Algılama ve Olay Sonrası (§2.3, §2.4.7.4, §2.8)

• Formation, aging ve bitmiş hücre depolarında termal kaçak olayına müdahale için yazılı prosedür (§2.3.1.4).
• Şarj yapılan test kabinleri ve davlumbazlarda özel egzoz ve FM onaylı gaz salınımı (off-gas) algılaması (§2.3.1.2, §2.3.2.1).
• Bitmiş ürün olmayan hücreler, ASRS’de ancak §2.4.2’deki formation/aging korumasıyla depolanabilir (§2.4.7.4).
• Olay sonrası kurtarma planı yeniden alevlenmeyi, hasarlı hücrelerin çıkarılmasını ve bertarafını ele alır; hasar görmüş olabilecek tüm hücreler alandan çıkarılana kadar yangın nöbeti tutulur (§2.8.2–§2.8.3).

Hızlı Kontrol Listesi

• Formation/aging alanı en az 1 saatlik yanmaz yangın duvarıyla ayrıldı
• Raf içi sprinkler seviyeleri arası ≤ 1,8 m, her seviyenin üstünde yatay bariyer
• Dikey bariyerler ≤ 1,8 m aralıkla, bariyer malzemesi ≥ 10 mm kontrplak veya ≥ 0,7 mm sac
• En uzak 6 veya 8 sprinklerin her birinden ≥ 227 L/dk, hızlı tepkili K8.0 (K115) veya üstü
• 1900 L/dk hortum payı, 2 saatlik su kaynağı
• Termal kaçak müdahale prosedürü ve olay sonrası plan hazır

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir

Sık Sorulan Sorular

Formation ve aging alanları neden diğer üretim alanlarından ayrılır?

DS 7-112, bu alanlarda hücreler ilk kez şarj ve deşarj edildiği için termal kaçak olaylarının normalden sık yaşanmasını bekler (§2.4.2). Bu nedenle §2.2.2 üretim, formation/aging ve depo alanları arasında en az 1 saat dayanımlı yanmaz yangın duvarı ister.

Formation raflarında raf içi sprinkler tasarımı nasıl yapılır?

DS 7-112 §2.4.2.1’e göre raf içi seviyeler arası en fazla 1,8 m olur ve her seviyenin üstüne yatay bariyer, dikmelere en fazla 1,8 m aralıkla dikey bariyer konur. Tek bariyer seviyesinde en uzak 6, iki ve daha fazla seviyede en uzak 8 sprinklerin her birinden en az 227 L/dk sağlanır; sprinklerler hızlı tepkili ve en az K8.0 (K115) olmalıdır.

Su kaynağı süresi ve hortum payı ne kadardır?

Formation ve aging alanları için 1900 L/dk (500 gpm) hortum payı ve sprinkler ile hortum talebini en az 2 saat karşılayan su kaynağı istenir (§2.4.2.1.12–§2.4.2.1.13 ve §2.4.2.2.8–§2.4.2.2.9).

DS 7-112 gaz algılama için ppm eşiği veriyor mu?

Hayır. Veri sayfası şarj yapılan test kabinleri ve davlumbazların içinde FM onaylı gaz salınımı algılaması ister (§2.3.1.2) ve acil havalandırmayı gaz algılamaya ya da hidrokarbon gazlarında alt patlama sınırının %25’ine bağlar (§2.3.2.1.4); CO veya H₂ için ppm eşiği vermez.

Yangından etkilenen hücreler ne kadar süre izlenmeli?

DS 7-112 sabit bir süre vermez. Etkilenen bataryalar yeterince soğutulmalı ve güvenli bir yere taşınmalıdır (§1.1.4); olay sonrası plan yeniden alevlenmeyi ele alır ve hasar görmüş olabilecek tüm hücreler alandan çıkarılana kadar yangın nöbeti tutulur (§2.8.2–§2.8.3).