NFPA 11 Set, Döküntü ve Yükleme Rampası

Bir tank sahasında yangın her zaman tankın içinde başlamaz. Taşan bir tank, kaçak yapan bir flanş ya da dolum sırasında devrilen bir hortum, sıvıyı tankın dışına, sete ya da açık zemine yayar. NFPA 11-2024 Bölüm 5 bu yangınlar için üç ayrı alan tanımlar. Bunlar yükleme rampaları (5.6), dış mekândaki set içi alanlar (5.7) ve setsiz döküntü alanlarıdır (5.8). Üç alanın ortak noktası, köpüğün tank yüzeyine değil, zemine yayılmış bir yakıt tabakasına verilmesidir. Aralarındaki fark yakıt derinliği, köpüğün nasıl uygulandığı ve sürenin ne kadar olduğudur. Bu yazı üç alanın tablolarını ve yerleşim kurallarını yan yana koyar.

Üç alan, üç tanım

Standart, set içi alandaki yöntem listesinin bir tercih sırası olmadığını özellikle yazar (5.7.3.1).

Yükleme rampaları (5.6)

Yükleme rampası köpük sisteminin tasarımına birçok etken girer. Bunlar rampanın toplam büyüklüğü, ürünler, yakındaki diğer tehlikeler ve komşu yapılar, drenaj olanakları, rüzgâr, ortam sıcaklığı ve sahadaki personeldir (5.6.2). Köpüklü su sprinkleriyle korunan rampa Bölüm 6'ya göre tasarlanır (5.6.4). Bu yöntemin ayrıntıları köpüklü su sprinkler sistemi yazısında anlatılıyor.

Monitörle korumada tasarım alanı, bordürün içindeki toplam zemin alanıdır (5.6.5.1). Amaç, bir döküntü yangınında sundurmayı, pompaları, sayaçları, araçları ve yükleme ekipmanını korumaktır (5.6.5.2).

Tabloda bulunmayan köpük türleri listelemelerine uygun kullanılmak şartıyla kabul edilir (5.6.5.3.1.1). Korunan alanda 25 mm'den derin yakıt birikebiliyorsa, köpük türü ne olursa olsun yoğunluk 6,5 L/dk·m²'ye yükseltilir (5.6.5.3.2). Bunun sebebi, böyle bir rampada yakıtın artık ince bir döküntü değil, bir havuz gibi davranmasıdır.

Ek A iki öneri daha yapar. Birincisi monitör yerleriyle ilgilidir. Trafik akışı, engeller, rüzgâr ve nozulun etkili menzili, köpüğün tüm alana gereken yoğunlukta ulaşmasını belirler. Menzil ve desen için monitör üreticisinin verisi kullanılır (A.5.6.5.1). İkincisi devreye almayla ilgilidir. Kamyon dolum rampasında can ve mal kaybını azaltmak için sistemin otomatik devreye girmesi düşünülmelidir. Bu, ya tam otomatik algılama ve tetikleme ile ya da buton istasyonlarıyla sağlanır. Yalnız elle çalıştırma, ancak yetkili makam kabul ederse yeterlidir (A.5.6).

Dış mekânda set içi alanlar (5.7)

Set içi alan, alçak sabit çıkışlarla, sabit ya da taşınabilir monitörlerle veya köpük hortumlarıyla korunur (5.7.2). Hidrokarbon setlerinde sabit uygulamanın değerleri Tablo 5.7.3.2'dedir:

Sınıf I, parlama noktası 38 °C'nin altındaki sıvıdır (3.3.8). Ek A, NFPA 30'a dayanarak Sınıf II'yi parlama noktası 38 °C ile 60 °C arasındaki sıvı olarak tanımlar (A.3.3.20.1).

Alçak sabit çıkışlar

Alçak sabit çıkışlar açık boru uçları ya da yönlendirmeli nozullar olabilir. Bu çıkışlar köpüğü toplu ve düşük hızlı bir akımla setin iç duvarına, gerekiyorsa doğrudan set tabanına verir (5.7.3.5.1). Set duvarı boyunca, gerekirse set içine de yerleştirilirler ve köpüğü tüm alana düzgün dağıtırlar (5.7.3.5.2, 5.7.3.3.1). Çıkış aralığının sınırı çıkış başına debiye bağlıdır:

• Çıkış başına debi 230 L/dk (60 gpm) ya da daha azsa, set içindeki hiçbir nokta bir çıkıştan 9 m'den (30 ft) uzak olamaz (5.7.3.5.3.1).
• Çıkış başına debi 230 L/dk'nın üstündeyse, çıkışlar arası mesafe en çok 18 m'dir (60 ft) (5.7.3.5.3.2).

Büyük setler, toplam tasarım debisini makul sınırlarda tutmak için bölümlere ayrılabilir (5.7.3.3.2). Ek A, alçak çıkışların üstteki yapıları ya da tank yüzeylerini kaplayamayacağını, bunun için üstten köpük spreyi gerekebileceğini hatırlatır (A.5.7.3.5.3).

Monitörler ve köpüklü su sprinkleri

Sete köpük veren monitörler setin dışına konur (5.7.3.5.4). Monitör birincil korumaysa, köpüğün bir kısmının rüzgârla döküntü alanının dışına taşınacağı tasarımda hesaba katılır (5.7.3.5.4.1). Köpüklü su sprinkleri ya da nozulları için de aynı rüzgâr payı istenir (5.7.3.4.2). Toplu, yüksek hızlı bir köpük akımı doğrudan yanan sıvıya daldırılmaz. Set duvarlarına, tank yüzeylerine ya da başka yapılara çarptırılarak verilir (5.7.3.5.4.2). Sprinkler ve nozullu sistemler Bölüm 6'ya göre tasarlanır (5.7.3.4.1). Ek A, üstten uygulamanın büyük engellerin altını kaplamak için alçak çıkışlarla desteklenmesi gerekebileceğini söyler. Üstteki boruların patlamada hasar görebileceğini de hatırlatır (A.5.7.3.4.2). Ek A'ya göre set yangınlarında taşınabilir monitörler ve köpük hortumları genelde yeterli olmuştur. Önerilen taktik, set içinde bir bölümü söndürüp güvenceye almak ve sonra sıradaki bölüme geçmektir (A.5.7).

Alkole dayanıklı köpük gerektiren sıvıların setleri (5.7.4)

Bu setler özel mühendislik değerlendirmesi ister (5.7.4.2). Sabit koruma yöntemleri hidrokarbon setleriyle aynıdır (5.7.4.3.1). Yoğunluk, ürün ve köpük üreten cihaz için üreticinin listeleme ya da onaya dayalı önerisinden alınır (5.7.4.3.2). En kısa süre 30 dakikadır (5.7.4.3.3).

Setsiz döküntü alanları (5.8)

Önce olası döküntü alanı tahmin edilir (5.8.1.1). Sonra Tablo 5.8.1.2 ile taşınabilir nozul ya da monitör için tasarım değerleri hesaplanır (5.8.1.2). Tablo hem hidrokarbonları hem de alkole dayanıklı köpük gerektiren sıvıları kapsar.

Tabloda olmayan köpükler listelemelerine uygun kullanılırsa kabul edilir (5.8.1.2.1). Ek A, setsiz döküntü yangınında ortalama yakıt derinliğinin 25 mm'yi aşmadığını ve yangının yalnız zeminin şekliyle sınırlandığını varsayar (A.5.8). Döküntü bir çukurda ya da drenaj kanalında birikip 25 mm'yi aşıyorsa, o bölümü set içi alan gibi değerlendirmek gerekir.

Örnekler

Set örneğinde çıkış başına 230 L/dk seçilirse en az 4.100 / 230 = 17,8 → 18 çıkış gerekir. Bu çıkışlar set içinde hiçbir nokta 9 m'den uzak kalmayacak biçimde dağıtılır. 600 L/dk'lık çıkışlar seçilirse 7 çıkış debiyi karşılar. Bu durumda çıkışlar arası mesafe 18 m'yi geçmemelidir. Set içindeki tank tabanlarının alandan düşülüp düşülmeyeceği Bölüm 5.7'de ayrıca yazmaz. Tasarım alanını yetkili makamla netleştirin. Debi, süre ve konsantre miktarını köpük konsantresi miktarı hesabıyla deneyebilirsiniz. Tank çevresindeki tamamlayıcı hortumların sayısı ve süresi ise NFPA 11 tamamlayıcı köpük hortumu ve monitörler yazısındadır.

Sık yapılan hatalar

• Yükleme rampasında drenajın yetersiz olduğu ve yakıtın biriktiği yerde 4,1 L/dk·m² ile tasarım yapmak (5.6.5.3.2).
• Set monitörünü set içine koymak. Monitör setin dışında olmalıdır (5.7.3.5.4).
• Monitör ve sprinkler tasarımında rüzgâr kaybını hesaba katmamak (5.7.3.4.2, 5.7.3.5.4.1).
• Toplu, yüksek hızlı köpük akımını yanan sıvının içine daldırmak (5.7.3.5.4.2).
• Küçük debili alçak çıkışlarda 9 m kuralını, büyük debili çıkışlarda 18 m kuralını karıştırmak (5.7.3.5.3).
• Polar sıvı setinde hidrokarbon tablosunun yoğunluğunu kullanmak. Bu setlerde yoğunluk ürün listelemesinden alınır, süre en az 30 dakikadır (5.7.4.3).

Tank korumasının kendisi için NFPA 11 sabit tavanlı tank ve yüzer tavan conta koruması yazılarına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tank seddinde köpük yoğunluğu ve süre nedir?

NFPA 11-2024 Tablo 5.7.3.2'ye göre alçak sabit çıkışlarla 4,1 L/dk·m², monitörlerle 6,5 L/dk·m² uygulanır. Süre Sınıf I hidrokarbonda 30 dakika, Sınıf II'de 20 dakikadır. Alkole dayanıklı köpük gerektiren sıvılarda yoğunluk ürün listelemesinden alınır, süre en az 30 dakikadır (5.7.4.3).

Set ile setsiz döküntü alanı arasındaki fark nedir?

Set içi alan, yakıtı 25 mm'den (1 in) daha derin tutabilen, zemin şekli ya da bariyerle sınırlanmış alandır (5.7.1). Setsiz döküntüde ortalama derinlik 25 mm'yi aşmaz ve sıvı yalnız zeminin şekliyle sınırlanır (A.5.8). Setsiz döküntü taşınabilir nozul ya da monitörle 15 dakika korunur (Tablo 5.8.1.2).

Yükleme rampasında monitörle köpük yoğunluğu ne kadardır?

Tablo 5.6.5.3.1'e göre protein, floroprotein ve SFFF köpükte 6,5 L/dk·m², AFFF ve FFFP'de 4,1 L/dk·m² uygulanır. Süre 15 dakikadır ve tasarım alanı bordür içindeki toplam zemin alanıdır (5.6.5.1). Alanda 25 mm'den derin yakıt birikebiliyorsa yoğunluk 6,5 L/dk·m²'ye çıkar (5.6.5.3.2).

Set içinde alçak köpük çıkışları ne sıklıkla konur?

Çıkış başına debi 230 L/dk (60 gpm) ya da daha azsa, set içinde hiçbir nokta bir çıkıştan 9 m'den uzak olamaz (5.7.3.5.3.1). Debi 230 L/dk'nın üstündeyse çıkışlar arası mesafe en çok 18 m'dir (5.7.3.5.3.2).

Set köpük monitörleri nereye konur?

Sete köpük veren monitörler setin dışına konur (5.7.3.5.4). Tasarımda rüzgârın köpüğün bir kısmını taşıyacağı hesaba katılır. Yüksek hızlı akım doğrudan yanan sıvıya değil, set duvarına ya da tank yüzeyine çarptırılarak verilir (5.7.3.5.4.1, 5.7.3.5.4.2).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir