Biyogaz tesisleri; tarım atığı, gübre ve atık su çamurunu anaerobik fermantasyonla yanıcı gaza çevirir. Çıkan gaz kabaca %55-70 metan (CH4), %30-45 karbondioksit (CO2) ve 100-3000 ppm hidrojen sülfür (H2S) içerir; yani hem patlayıcı hem zehirli bir karışım. Atık su çamuru çürütücülerinde başlıca referans doküman NFPA 820'dir: standart, atık su arıtma tesislerinin ve çamur işleme alanlarının tehlikeli bölgelerini ayırır; tarım atığı ve gübreye dayalı müstakil biyogaz tesisleri kapsam listesinde (madde 1.1.2) yer almaz. Anaerobik reaktörün (digester) iç hacmi ve kapağı çevresindeki zarf Class I Div 1 olarak tanımlanır.

Biyogaz Kimyası

  • CH4: %55-70; alt patlama sınırı (LEL) %5
  • CO2: %30-45; gazı seyrelttiği için ısıl değeri düşürür
  • H2S: 100-3000 ppm; hem aşındırıcı hem öldürücü derecede zehirli
  • Bağıl nem: %100 RH; boru ve ekipmanda yoğuşma kaçınılmaz
  • Isıl değer: 20-25 MJ/m³

NFPA 820 Tehlikeli Bölge Sınıflandırması

  • Anaerobik reaktör (digester) içi: Class I Div 1 / Zone 0
  • Reaktör kapağının 3 m üstü ve duvarlardan 1,5 m çevre (açık hava): Class I Div 1; bunun ötesinde, Div 1 alanının 4,6 m üstüne ve duvar çevresinde 1,5 m daha uzağa kadar Div 2 (NFPA 820-2020, Tablo 6.2.2(a))
  • Gaz haznesi (gas holder): Div 1 / Zone 1
  • Tutma/tampon odası: Div 2 / Zone 2
  • Acil yakma bacası (flare stack): 3 m çaplı sıcak bölge

NFPA 820 Havalandırma

  • Reaktör odası: saatte 12 hava değişimi (12 ACH)
  • Pompa odası (pump room): 6 ACH + Zone 2 elektrik
  • CH4 gaz algılama: alarm %10 LEL'de (veya 0,5 LEL-m) ayarlanır; yanlış alarm deneyimi varsa yetkili makam daha yüksek değere izin verebilir (madde 7.4.6)
  • H2S algılama: zehirli gazdan kişisel güvenlik NFPA 820 kapsamında değildir (madde 1.1.3)

Kojenerasyon (CHP) ve Yakma Bacası

  • Kojenerasyon (CHP) motoru: tipik olarak 500 kW - 5 MW aralığı
  • Gaz şartlandırma: H2S, demir oksit (Fe2O3) yatağıyla tutulur
  • Acil yakma bacası (flare): arızada gazı 1200 °C'de yakarak boşaltır
  • Gaz yıkayıcı (scrubber): biyogazı yenilenebilir doğal gaza (RNG) dönüştürür
  • Şebekeye basma (grid injection): %97 üzeri CH4 biyometan saflık hedefi

Türkiye'den Biyogaz Örnekleri

  • Büyük ölçekli tesis: 18 MW kurulu biyogaz sahası
  • Belediye tesisleri: belediye katı atığında biyogaz üretimi
  • Şeker sanayi: pancar küspesine dayalı fermantasyon
  • Kanatlı sektörü: tavuk gübresinden gaz üretimi
  • EPDK: lisanslı biyogaz tesisi sayısı 400'ün üzerinde

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc ile biyogaz hesapları

MEP Calc; biyogaz tesisinde reaktör odası 12 ACH havalandırma, CH4 için %10 LEL alarmı, H2S algılama, Zone 1 elektrik ve NFPA 820 bölge sınıflandırması hesaplarında yardımcı olur.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 820, NFPA 30, EPA 40 CFR 503, ATEX 137, EPDK yönetmelikleri. NFPA 820 Wastewater Treatment.