FM Global DS 2-0: Depolama Alanlarında Sprinkler Tasarımı

Depolama alanlarında sprinkler tasarımı iki FM veri sayfasının birlikte kullanılmasıyla yapılır. Tasarım (sprinkler tipi, açan sprinkler sayısı ve basıncı, raf içi sprinkler ihtiyacı, hortum payı ve süre) FM DS 8-9'dan; montaj kuralları (K faktörü, aralık, tavana mesafe, engeller, raf içi sprinkler konumu) FM DS 2-0 Bölüm 2.5.4'ten (Storage Sprinklers) gelir. Emtia sınıfı DS 8-1 ile belirlenir. Madde numaraları DS 2-0 October 2021, Interim Revision April 2025; DS 8-9 March 2010, Interim Revision July 2025; DS 3-26 April 2019, Interim Revision April 2025 baskılarına göredir.

Ne Zaman Depolama Tasarımı Gerekir?

• DS 8-9 kapsamı (Bölüm 1.0, s.5): Sınıf 1, 2 veya 3 emtia 3,0 m'den, Sınıf 4 veya plastik emtia 1,8 m'den yüksek istiflendiğinde DS 8-9 uygulanır.
• Arızi depolama (DS 3-26 Madde 2.3.2.1-2.3.2.3, s.6-7): Sınıf 1-3 emtia en fazla 3,0 m yükseklik ve 20 m² alanla; HC-2 ve HC-3 kullanımlarda plastik emtia en fazla 1,8 m yükseklik ve 6 m² alanla (yaklaşık dört palet) sınırlıysa depolama, kullanım alanının tasarımıyla (Tablo 2.3.1.10) korunur. Bu sınırlar içindeki birden fazla alan, en az 2,4 m genişliğinde koridorlarla ayrılmışsa yine arızi sayılabilir.
• Alçak istif (DS 3-26 Madde 2.3.3.1, s.7): alan sınırı aşılıp yükseklik sınırı aşılmıyorsa koruma DS 3-26 Tablo 2.3.3.1'e ve DS 2-0'daki depolama sprinklerleri montaj ve engel kurallarına göre yapılır.
• Emtia sınıfı: DS 8-1'e göre belirlenir. DS 8-1'in Nisan 2014 revizyonunda Sınıf 4 ayrı kategori olmaktan çıkarılıp kutulu genleşmemiş plastikle (CUP) birleştirildi; DS 8-9 tablolarında bu yüzden "Class 4 and Cartoned Unexpanded Plastic" ifadesi geçer.

Depolama Sprinklerleri (DS 2-0 Madde 2.5.4.1)

• K faktörleri (Tablo 2.5.4.1.1, s.111): K11.2 (K160), K14.0 (K200), K16.8 (K240), K19.6 (K280), K22.4 (K320), K25.2 (K360), K28.0 (K400) ve K33.6 (K480). 1/2 in dişli K11.2 yalnız mevcut K8.0 (K115) veya daha küçük sprinklerin değiştirilmesinde kabul edilir.
• Tepki tipi (2.5.4.1.2): standart tepkili depolama sprinkleri ıslak ve kuru sistemde kullanılabilir; hızlı tepkili sprinkler yalnız ıslak sistemde ve tutuşabilir sıvı püskürtme, yakıt dolu araç montajı, sprinkler suyundan korunan geniş alanlar gibi 2.5.4.1.2.2'de sayılan durumlar dışında kullanılır.
• Duman tahliyesi (2.5.4.1.3.1): tavan seviyesi depolama sprinkleriyle korunan binalarda yerçekimli ısı veya duman tahliye kapağı konmaz; kaçınılmazsa kapak alanı 0,4 m² veya daha küçükse Şekil 2.5.4.1.3.2(a), daha büyükse Şekil 2.5.4.1.3.2(b) akış şeması uygulanır (2.5.4.1.3.2).
• Sistem tipi (DS 8-9 Bölüm 2.3.2, s.25): ortam sıcaklığına göre ıslak, kuru, antifriz, ön tepkili, baskın veya soğutulmuş alan sistemi olabilir; ızgara boru düzeni yalnız ıslak ve antifriz sistemlerde önerilir.

Aralıklar ve Tavana Mesafe

Tavan yüksekliği	Sprinkler	Hat aralığı	Sprinkler başına alan
9,0 m'ye kadar	K160-K360 ve K480 standart kapsama	2,4-3,7 m	6,0-9,3 m²
9,0 m üstü	K160-K360 ve K480 standart kapsama	2,4-3,0 m	6,0-9,3 m²
Tüm yükseklikler	K25.2EC (K360EC) hızlı tepkili	3,0-4,3 m	9,3-18,2 m²

Kaynak: DS 2-0 Tablo 2.5.4.3.1.1 (s.128), engelsiz tavan. Duvara dik mesafe 100 mm'den fazla ve azami hat aralığının %50'sinden azdır (Şekil 2.5.4.3.2). Düzgün tavanda ısıl eleman ekseni tavanın 50-300 mm altında (K360EC, hızlı tepkili K160 ve standart tepkili sprinklerler), hızlı tepkili K200/K240'ta 50-325 mm, hızlı tepkili K280 ve üstünde 50-425 mm altındadır; düzgün olmayan tavanda alt sınır 100 mm'dir (Şekil 2.5.4.3.3.4, s.131).

İstif üstü ile tavan sprinkleri deflektörü arasında standart kapsama alanlı sprinklerde en az 0,9 m, genişletilmiş kapsama alanlı sprinklerde en az 1,5 m boşluk bırakılır (DS 8-9 Madde 2.2.6.1-2.2.6.2, s.25).

Raf İçi Sprinkler (DS 2-0 Madde 2.5.4.6 ve 2.2.1.6)

• Tavan ve raf içi sistemler kendi çek valfi, kontrol vanası ve akış alarmı olan ayrı sistemler olarak düzenlenir (2.2.1.6.1). Raf içi sprinkler sayısı 20'yi geçmiyorsa, su kaynağı iki talebi birlikte karşılıyorsa ve ayrı bir kontrol vanası varsa raf içi sistem tavan sisteminden beslenebilir (2.2.1.6.2).
• Bir raf içi sistemin azami kapsama alanı, kademe sayısından bağımsız olarak koridorlar dahil rafların kapladığı 3.715 m²'dir (2.2.1.4.3).
• Raf içi sprinklerler raf yapısının içinde, cephe sprinklerleri raf yüzünden en fazla 450 mm içeride konur (2.5.4.6.1-2.5.4.6.2).
• Deflektör istif üstünden en az 150 mm yukarıda olur; bu boşluk sağlanamıyorsa tüm baca boşluğu kesişimlerine (cephe ve boyuna) raf içi sprinkler konur (2.5.4.6.6).
• Raf içi sprinkler ve borular forklift gibi malzeme taşıma araçlarının hasarından korunacak şekilde yerleştirilir (2.5.4.6.8).

Hortum Payı ve Süre (DS 8-9 Tablo 14)

Sprinkler tipi	Tavan tasarımındaki sprinkler sayısı	Hortum payı	Süre
Standart kapsama	12'ye kadar / 13-19 / 20 ve üstü	950 / 1.900 / 1.900 L/dk	60 / 90 / 120 dk
Genişletilmiş kapsama	6'ya kadar / 7-9 / 10 ve üstü	950 / 1.900 / 1.900 L/dk	60 / 90 / 120 dk

Genişletilmiş kapsamada azami hat aralığı 3,7 m ise 7-9 sprinklerli tasarımda da 950 L/dk ve 60 dk yeterlidir (Tablo 14 notu, s.62). İç mekân hortumu varsa hortum payının en az 380 L/dk'sı iç hortuma ayrılır, kalanı bağlantı noktasında sprinkler talebine eklenir (2.3.5.1.1).

Hızlı Kontrol Listesi

• İstif yüksekliği ve emtia sınıfına göre DS 8-9 mı, DS 3-26 mı uygulanacağı belirlendi
• Emtia sınıfı DS 8-1'e göre belirlendi
• Sprinkler seçenekleri DS 8-9 tablolarından, montaj kuralları DS 2-0 Madde 2.5.4'ten alındı
• Aralıklar Tablo 2.5.4.3.1.1'e, tavana mesafe Şekil 2.5.4.3.3.4'e uygun
• İstif üstü boşluk en az 0,9 m (EC sprinklerde 1,5 m)
• Raf içi sprinkler konumları ve sistem ayrımı 2.5.4.6 ve 2.2.1.6'ya uygun
• Hortum payı ve süre DS 8-9 Tablo 14'ten

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir

Sık Sorulan Sorular

Depolama tasarımı hangi istif yüksekliğinde gerekir?

FM DS 8-9 Bölüm 1.0'a göre Sınıf 1, 2 veya 3 emtia 3,0 m'den, Sınıf 4 veya plastik emtia 1,8 m'den yüksek istiflendiğinde DS 8-9 uygulanır. Bu yüksekliklerin altındaki depolama alçak istif veya arızi depolama olarak DS 3-26'ya göre korunur.

Satış alanındaki küçük stok alanları depolama sayılır mı?

DS 3-26 Madde 2.3.2.1'e göre Sınıf 1-3 emtia en fazla 3,0 m yükseklik ve 20 m² alanla sınırlıysa arızi depolama sayılır ve kullanım alanının tasarımıyla korunur. HC-2 ve HC-3 kullanımlarda plastik emtia için sınır 1,8 m ve 6 m²'dir (2.3.2.2). Alan aşılıp yükseklik aşılmıyorsa alçak istif kuralları, yükseklik aşılırsa DS 8-9 uygulanır.

İstif üstü ile sprinkler arasında ne kadar boşluk gerekir?

FM DS 8-9 Madde 2.2.6.1, istif üstü ile standart kapsama alanlı tavan sprinklerinin deflektörü arasında en az 0,9 m ister. Genişletilmiş kapsama alanlı sprinklerde bu boşluk en az 1,5 m'dir (2.2.6.2).

Raf içi sprinkler tavan sisteminden beslenebilir mi?

Normalde hayır; DS 2-0 Madde 2.2.1.6.1 tavan ve raf içi sistemleri ayrı çek valf, kontrol vanası ve akış alarmıyla ayrı sistemler olarak ister. Raf içi sprinkler sayısı 20'yi geçmiyorsa, su kaynağı iki talebi birlikte karşılıyorsa ve raf içi beslemede ayrı, kolay erişilir bir kontrol vanası varsa tavan sisteminden besleme kabul edilir (2.2.1.6.2).

Depolama alanında hortum payı ve süre nasıl belirlenir?

DS 8-9 Tablo 14'e göre standart kapsama alanlı sprinklerde tavan tasarımında 12'ye kadar sprinkler varsa 950 L/dk ve 60 dakika, 13-19 sprinklerde 1.900 L/dk ve 90 dakika, 20 ve üstünde 1.900 L/dk ve 120 dakikadır. Genişletilmiş kapsamada eşikler 6, 7-9 ve 10 sprinklerdir.