Bir sprinkler tesisatında boru çapını, pompayı ve depoyu belirleyen hesap, önce borulamanın hangi düzende kurulduğuna bakar. Tree düzende suyun her sprinklere tek bir yolu vardır; looped ve grid sistemde birden fazla yolu. Bu fark tasarım alanının nereye konacağını, hangi sistem tipinin kullanılabileceğini, tablo yönteminin seçilip seçilemeyeceğini ve hangi kontrollerin yapılacağını değiştirir.
Bu yazı NFPA 13-2025 ile TS EN 12845+A2 (EN 12845:2015+A2:2026) ve ESFR/CMSA için TS EN 12845-2'yi ayrı ayrı ele alır. Her kuralın yanında madde, tablo ya da şekil numarası var; standardın söylemediği bir şey yazılmadı. Bir konu bir standartta yoksa bunu açıkça belirttik.
Üç düzen: tree, looped, grid
| Düzen | NFPA 13-2025 | EN 12845 | Suyun sprinklere yolu |
|---|---|---|---|
| Tree (terminal) | Tanım maddesi yok; "tree" yalnız açıklayıcı eklerde geçer (A.28.2.4.2.3.1, Şekil A.28.2.4, Ek B.2.1.1) | Terminal main configuration (3.80): her range borusuna tek besleme yolu. Terminal range configuration (3.81): dağıtım borusundan tek besleme yolu | Tek yol |
| Looped | Looped sprinkler system (3.3.224.6, Şekil A.3.3.224.6): birden çok cross main birbirine bağlanır, dal hatları birbirine bağlanmaz | Looped configuration (3.40): suyun bir range borusuna ulaşabileceği birden fazla dağıtım borusu yolu vardır | Dal hattına birden fazla yol, dal hattı içinde tek yol |
| Grid | Gridded sprinkler system (3.3.224.5, Şekil A.3.3.224.5): paralel cross main'ler çok sayıda dal hattıyla bağlanır; çalışan sprinkler dal hattının iki ucundan su alır | Gridded configuration (3.30): suyun her sprinklere birden fazla yoldan aktığı boru dizisi | Her sprinklere iki uçtan |
EN 12845'te "tree" kelimesi geçmez; karşılığı "terminal" ve "branched" düzendir (3.22, 3.47). EN 12845-2 eşleştirmeyi kendisi yapar: "terminal dry-pipe (tree type)" (6.7.2). Dağıtım borusunun iki yanında range olan dizi end-centre, tek yanında range olan dizi end-side adını alır (3.25, 3.26). NFPA 13'ün Ek B bölümü (bağlayıcı değildir) grid ve çoklu looped düzenin, geniş sprinkler aralığında hat kayıplarını en aza indirdiğini, eski tree tipinin çoklu yol akışından yararlanamadığını not eder (B.2.1.1).
Hangi sistem tipi hangi düzende kurulabilir?
İki standart da yasağı sprinkler tipine değil sistem tipine bağlar. Aşağıdaki tablolarda ⛔ yasak, ⚠ koşullu, ✓ metinde yasak yok anlamındadır.
NFPA 13-2025
| Sistem tipi | Tree | Looped | Grid | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Islak borulu | ✓ | ✓ | ✓ | Yasak hüküm yok |
| Kuru borulu | ✓ | ✓ | ⛔ | 8.2.1: kuru borulu grid sistem kurulmaz (maddede istisna yok) |
| Çift kilitli ön tepkili | ✓ | ✓ | ⛔ | 8.3.2.7.1 |
| Tek kilitli ve kilitsiz ön tepkili | ✓ | ✓ | ⚠ | 8.3.2.7.2: yüksek istifli depolamayı koruyorsa grid olamaz |
| Baskın (deluge) | ✓ | ✓ | ✓ | Düzen hükmü yok; baskın sistem hidrolik hesaplanır (8.3.3.2) |
| Antifriz | ✓ | ✓ | ✓ | Düzen hükmü yok; 150 L (40 gal) üstünde sürtünme ayrıca Darcy–Weisbach ile (28.2.2.1.3) |
NFPA 13'te kuru ya da ön tepkili sistemde looped düzeni yasaklayan bir hüküm yoktur; yasak yalnız grid içindir. Bölüm 31'deki "circulating closed loop" yasağı (31.3.4) ayrı bir sistem tipidir, looped borulama değildir. Grid sistemlerde bütün dal hatları yıkamaya uygun düzenlenir (16.6.4).
EN 12845 ve EN 12845-2
| Sistem tipi | Tree | Looped | Grid | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Islak | ✓ | ✓ | ✓ | 11.1.1 |
| Kuru, alternatif, ön tepkili | ✓ | ⛔ | ⛔ | 11.1.1: grid ve looped yalnız ıslak tesisatta |
| Baskın (deluge) | Kapsam dışı | Tablo 3 notu | ||
| Kuru CMSA, 141 °C upright standart tepkili | ✓ | ⛔ | ⛔ | EN 12845-2 6.7.2: "terminal dry-pipe (tree type)" |
| ESFR, propilen glikollü | ✓ | ⛔ | ⛔ | EN 12845-2 6.5: tree borulama kullanılır |
⛔ Kuru sistemde grid. Kuru borulu bir tesisatı grid düzende kurmak her iki standartta da yasaktır: NFPA 13 8.2.1, EN 12845 11.1.1. EN 12845 aynı yasağı looped için de koyar; NFPA 13 looped için koymaz. EN 12845'te kuru tesisat zaten yalnız donma riski olan ya da 70 °C'yi aşan yerlerde kurulur (11.2.1).
Hangi sprinkler hangi sistemde?
NFPA 13'te ESFR, CMSA, raf içi, hızlı tepkili, extended coverage, konut tipi ya da kuru sprinkleri tree, looped ya da grid düzene bağlayan bir kısıt yoktur. Kısıtlar sistem tipi üzerindendir. EN 12845'te de ana metinde düzene bağlı sprinkler kısıtı yoktur; düzene bağlı iki hüküm EN 12845-2'dedir.
NFPA 13-2025
| Sprinkler | Kural | Madde |
|---|---|---|
| ESFR | ⚠ Yalnız ıslak borulu sistemde; kuru ya da ön tepkili sistem için özel olarak listelenmişse o sistemde | 14.2.2 |
| ESFR, antifrizli | ⛔ Sprinkler o antifriz çözeltisiyle listelenmedikçe kullanılmaz | 8.6.1.2 |
| CMSA | ✓ Islak, kuru ve ön tepkili sistemde, listesine göre | 13.2.1.3 |
| Konut tipi | ⚠ Yalnız ıslak sistemde; kuru ya da ön tepkili için listelenmişse o sistemde | 12.1.3, 8.2.2.1.2 |
| Kuru ve ön tepkili sistemde konum | ⚠ Upright; listelenmiş kuru sprinkler; ısıtılan alanda dönüş dirseğinde pendent ve sidewall; suyu tutmayan horizontal sidewall | 8.2.2.1.1, 8.3.2.6 |
| Kuru tip sprinkler hesapta | Üreticinin düzeltilmiş K değeri kullanılır | 28.2.4.10.3 |
| K 5.6 dışındaki her sprinkler | ⛔ Pipe schedule sistemde kullanılamaz | 28.5.1.2(1) |
EN 12845 ve EN 12845-2
| Sprinkler | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Hızlı tepkili (quick) | ⛔ Kuru sistemde ve Tip A ön tepkili sistemde kullanılmaz | Tablo 38 |
| Ceiling, flush, recessed, concealed | ⛔ OH4, HHP ve HHS alanlarında kurulmaz | 14.2.2 |
| Sidewall | ⛔ HH tesisatta (koridor, kablo kanalı ve kolon koruması hariç), OH depolamada ve asma tavan üstünde kurulmaz; yalnız düz tavan altında | 14.2.3 |
| Flat spray | ⚠ Yalnız gizli boşluklarda, açık asma tavan üstünde ve raflarda | 14.2.4 |
| ESFR | ⚠ Yalnız ıslak tesisat; kuru tesisat seçeneği yok (kuru pendent ESFR'li tesisat da ıslak sayılır) | EN 12845-2 Madde 4, 6.5 |
| CMSA | ✓ Islak ve kuru; kuru CMSA'da yalnız kuru pendent ve upright | EN 12845-2 Madde 4, 5.1.1 |
| Raf içi (ESFR raf içi tasarımlar) | ⚠ Yalnız ıslak; modüler raf içi tasarımlar da yalnız ıslak | EN 12845-2 6.6.2.1.1 c), 6.6.2.2.2 |
EN 12845 sprinkler tipini tehlike sınıfına göre de sınırlar (Tablo 37a): LH'de K 57, OH'de K 80 veya K 115, HHP ve HHS tavanında 10 mm/dk'ya kadar K 80, 115 veya 160, 10 mm/dk üstünde K 115 veya 160, ara seviye (raf içi) sprinklerde K 80 veya K 115.
Tasarım alanı nereye konur?
Hesabın en kritik kararı tasarım alanının (EN'de etki alanı) konumudur. İki standart burada farklı düşünür: NFPA 13 tek bir "en çok talep eden" alan arar, EN 12845 hem en elverişsiz hem en elverişli alanı ister.
NFPA 13: en çok talep eden alan
- Konum: Her sistemde tasarım alanı hidrolik olarak en çok talep eden alandır (28.2.4.1). En uzak alan her zaman hidrolik olarak en uzak alan değildir; karşılaştırmayla belli değilse ek hesap sunulur (A.28.2.4.7). Hesap hidrolik olarak en uzak sprinklerden başlar (28.2.4.7.6).
- Şekil: Yoğunluk/alan yönteminde alan dikdörtgendir; dal hatlarına paralel kenarı en az 1,2√A'dır ve cross main'in iki yanındaki sprinklerleri içerebilmelidir (28.2.4.2.1). Kesirli sprinkler bir üst tam sayıya yuvarlanır (28.2.4.2.2).
- Tree ve looped: Çoğu tree ve looped sistemde en çok talep eden sprinklerler cross main'e en yakın olanlardır. Bir dal hattını doldurmayan fazla sprinkler cross main'e en yakın konuma konur (A.28.2.4.2.3.1, Şekil A.28.2.4 Not 2).
- Grid: Fazla sprinkler, komşu dal hattı boyunca 1,2 uzunluğu içinde herhangi bir konumda olabilir (A.28.2.4.2.3.1). Tasarımcı en çok talep eden alanın kullanıldığını doğrular (28.2.4.5.1). Aynı dal hatları boyunca iki yandaki komşu alanlarla karşılaştırma için en az iki ek hesap seti sunulur (28.2.4.5.2). Program alanın talep tepe noktasını gösteriyorsa tek set yeter (28.2.4.5.3). Hesap çıktısında uzak alandaki hatların debi ve yönünü gösteren diyagram bulunur (28.4.2.6).
NFPA 13'ün çözümlü örneği (Şekil A.28.2.4): 139 m² (1500 ft²) tasarım alanı ve sprinkler başına 11,1 m² (120 ft²) için 1500/120 = 12,5, yani 13 sprinkler; dal hattında 1,2√1500/12 = 3,87, yani 4 sprinkler hesaplanır.
EN 12845: en elverişsiz ve en elverişli alan
- En elverişsiz alan (3.11): Tasarım yoğunluğu için kontrol vana setinde gereken basıncın en yüksek olduğu konum. Sprinkler aralığı, yerleşim, kot, hat aralıkları, orifis ve boru çaplarındaki farklar dikkate alınır; dağıtım boruları üzerindeki bütün olası konumlar incelenir (13.4.2.1).
- Grid sistemde kanıt: Alan, en yüksek basınç gereken konum bulunana kadar range boruları boyunca her yöne birer sprinkler adımı kaydırılır. Looped sistemde aynı kural dağıtım borusu boyunca uygulanır (13.4.2.1).
- Şekil (13.4.3.1): Alan, sprinkler yerleşimine göre simetrik ve olabildiğince dikdörtgendir. Terminal ve looped düzende alanın uzak kenarını range belirler; tam range oluşturmayan sprinklerler dağıtım borusuna yakın gruplanır (a). Grid sistemde range'lere paralel uzak kenar L ≥ 1,2√A'dır (c); range'ler 6°'den dik çatının mahyasına paralelse ya da 1,0 m'den derin kirişlerin bölmeleri boyunca uzanıyorsa L ≥ 2√A'dır (b).
- En elverişli alan (3.10): Kontrol vana setindeki belirli bir basınçta debinin en büyük olduğu konum. Alan olabildiğince karedir ve hidrolik olarak en elverişli konumdadır (13.4.3.2, Şekil 23–26).
EN 12845'te 1,2√A ve 2√A kuralları yalnız grid için yazılmıştır; terminal ve looped düzende uzak kenarı range belirler.
En elverişli alan neden hesaplanır?
Su kaynağına yakın, kısa hatlı bir alan açıldığında sistem, tasarımın öngördüğünden çok daha fazla su çeker. EN 12845 bu debiye Qmax der: en elverişli alanın basınç-debi talep eğrisiyle su kaynağının basınç-debi eğrisinin, emme kaynağı normal seviyedeyken kesiştiği noktadaki debi (3.42). Bu değer birçok kararı belirler:
- Pompa: Tam hesaplı sistemde pompa en elverişli alanın gerektirdiği en yüksek basınç ve debiye göre seçilir (Tablo 14, 10.7.3, Şekil 7).
- Hız: Hız sınırları (vana, akış izleme cihazı ve süzgeçte 6 m/s, diğer her yerde 10 m/s) en elverişli ve en elverişsiz alan için kararlı akışta sağlanır (13.2.3).
- Depo: Hesaplı sistemde etkin depo hacmi Qmax × süredir; süre LH'de 30, OH'de 60, HHP ve HHS'de 90 dakikadır (9.3.2.3).
- Ölçüm cihazı ve tabela: Debi ölçüm cihazı en çok talep debisinin en az %140'ını ölçebilir (8.5.1 d). Her iki alanın basınç-debi gereksinimi kontrol vanası tabelasına yazılır (18.2.3.2); çizimlerde iki alanın konumu gösterilir (4.4.3.3).
NFPA 13'te en elverişli alan kontrolünün ve Qmax kavramının karşılığı yoktur. EN 12845-2 de ESFR ve CMSA için en elverişli alanı istemez ve en elverişli alan talebini sınırlamak için çap küçültülmesine izin vermez (6.4).
Hesap parametreleri: iki standart yan yana
| Konu | NFPA 13-2025 | EN 12845 |
|---|---|---|
| Sürtünme formülü | Hazen–Williams; SI: p = 6,05 × 10⁵ Q^1,85 / (C^1,85 d^4,87) bar/m (28.2.2.1.2) | Hazen–Williams, aynı biçim (13.2.1); hız basıncı ihmal edilebilir |
| C değeri, çelik | Islak siyah ve galvaniz çelik 120; kuru (ön tepkili dahil) 100; azot, vakum ya da buhar korozyon inhibitörüyle 120 (Tablo 28.2.4.8.1) | Yumuşak ve galvaniz çelik 120 (Tablo 22) |
| C değeri, diğer | Plastik, bakır, pirinç, paslanmaz 150; çimento kaplı döküm 140; kaplamasız döküm/sfero 100 | Döküm 100; sfero 110; çimento kaplı döküm 130; paslanmaz, bakır, cam elyaf 140 |
| Hız sınırı | Yok: Hazen–Williams ya da Darcy–Weisbach ile hız sınırlanmaz (28.2.1.4) | Vana, akış izleme cihazı, süzgeç 6 m/s; diğer yerler 10 m/s (13.2.3) |
| Bağlantı dengesi | 0,03 bar (0,5 psi) (28.2.2.4.1) | Bağlantıda ±1 mbar; her kapalı hidrolik devrede (loop) kayıpların cebirsel toplamı 0 ± 1 mbar; bağlantıda debi toplamı 0 ± 0,1 l/dk (13.2.5.2) |
| En düşük sprinkler basıncı | 0,5 bar (7 psi); liste daha yüksekse o (28.2.4.11) | LH 0,70; OH 0,35; HHP/HHS 0,50 bar; raf içi K 115 1,00, K 80 2,00 bar (13.4.4) |
| Kuru sistemde alan | Kuru ve çift kilitli ön tepkilide alan %30 büyür, yoğunluk aynı (19.2.3.2.6) | Kuru/alternatif için Tablo 3'teki büyük alan (OH1 72 → 90 m²); LH kuruda yok, OH1 kullanılır; OH4 kuruda yok, HHP1 kullanılır |
| En küçük boru | Çelik 25 mm (1 in.); bakır, pirinç, paslanmaz, listeli plastik 20 mm (¾ in.) (28.2.1.2) | LH 20 mm; OH/HH'de K ≤ 80 tek sprinkler borusu 20 mm; diğerleri 25 mm (Tablo 36) |
Ayrıca NFPA 13'te orifis plakası sistemi dengelemek için kullanılmaz (28.2.4.9.1); extra hazard sınıfında ve Bölüm 20–26'ya göre tasarlanan sistemlerde en yüksek çalışma basıncı 12 bar'dır (175 psi) (28.2.4.12). EN 12845'te kontrol vana setinin tesisat tarafında boru çapı yalnız akış yönünde küçülebilir; grid ve looped bunun dışındadır (13.4.5).
Tablo yöntemi mi tam hesap mı?
EN 12845: pre-calculated ve fully calculated
Tasarımcı iki yöntemden birini seçebilir: çapların kısmen tablodan kısmen hesapla belirlendiği pre-calculated ve tüm çapların hesapla belirlendiği fully calculated (13.1). Ancak şu durumlarda her zaman tam hesap kullanılır:
- ⛔ Grid ya da looped düzen (13.1)
- ⛔ Ara seviye HHS sprinklerli düzen (13.1); raf içi sprinklerler ve ilgili tavan sprinklerleri (7.2.3.4)
Tablo yönteminde tasarım noktasının akış aşağısındaki borular tablolardan, akış yukarısı hesapla boyutlandırılır (3.20). Tasarım noktası LH'de 3. ya da 4. sprinklerin akış aşağısında (Tablo 25), OH'de 17. ya da 19. sprinkleri taşıyan range'in bağlantısında, HHP ve HHS'de 49. sprinkleri taşıyan range'in bağlantısındadır (Tablo 26). Bu yöntemde boru çapı herhangi bir sprinklere doğru akış yönünde büyüyemez (13.3.1). OH'de tasarım noktası ile kontrol vana seti arasındaki çaplar, 1000 l/dk debide toplam sürtünme kaybı 0,5 bar'ı aşmayacak şekilde hesaplanır (13.3.4.2).
NFPA 13: pipe schedule
Pipe schedule yalnız mevcut sistemlerde ve Bölüm 19'da tarif edilen yeni sistem ya da eklerde kullanılır (28.5). Yeni sistem 465 m² (5000 ft²) veya daha küçükse ya da daha büyük olup Tablo 19.2.2.1 debileri en yüksek sprinkler kotunda en az 3,4 bar (50 psi) kalan basınçla sağlanıyorsa uygulanabilir (19.2.2.3). Şu sistemler pipe schedule olamaz (28.5.1.2):
- ⛔ Nominal K 5.6 dışında sprinkler kullananlar
- ⛔ Tablo 7.3.1.1 dışında listeli boru ya da Tablo 7.4.1 dışında listeli fitting kullananlar
- ⛔ Extra hazard Grup 1 ve Grup 2 (28.5.4: extra hazard hidrolik hesaplanır)
- ⛔ Exposure protection sistemleri
Raf içi sprinkler boruları her durumda hidrolik hesapla boyutlandırılır (28.2.5.1).
Raf içi sprinkler ve hortum payı hesaba nerede girer?
| Konu | NFPA 13-2025 | EN 12845 / EN 12845-2 |
|---|---|---|
| Raf içi + tavan | Raf içi talep, bağlantı noktasında tavan talebine eklenir ve yüksek basınca dengelenir (28.2.5.2, 25.1.10.5) | Tavan ve ara seviye sprinklerin eşzamanlı debi ve basıncı birlikte hesaplanır (13.4.1). Her seviyede hidrolik olarak en uzak 3 sprinkler, en çok 3 seviye (7.2.3.3) |
| ESFR raf içi (EN 12845-2) | — | Raf içi talep tavana eklenir ve iki sistem bağlantı noktasında dengelenir; raf içi ayrı besleme borusu alır (6.6.2.1.1, 6.6.2.1.2). Modüler tasarımda eklenmez (6.6.2.2.1) |
| Dış hortum | Şehir şebekesi bağlantısında ya da riser'a daha yakın olan hidrantta eklenir (19.1.6.2, 28.3) | NFPA tarzı hortum payı tablosu yok; şebeke, hidrant ve hortum makarası gibi elle söndürme için ek debiyi karşılamalıdır (9.2) |
| İç hortum | En uzak hortum bağlantısından başlayarak 190 L/dk (50 gpm) adımlarla, o noktadaki sistem basıncında eklenir (19.1.6.3) | — |
| Hesabın bittiği nokta | Su kaynağı karakteristiklerinin bilindiği "effective point" (28.2.1.6) | Kontrol vana seti, basınç 'C' manometresine göre (3.10, 3.11, 4.4.4.3 g) |
NFPA 13'te hidrolik hesaplı sistem için toplam iç ve dış hortum payı ile süre (Tablo 19.2.3.1.2): LH 380 L/dk (100 gpm) ve 30 dk; OH 950 L/dk (250 gpm) ve 60 veya 90 dk; EH 1900 L/dk (500 gpm) ve 90 veya 120 dk. İç hortum her sınıfta 0, 190 ya da 380 L/dk'dır.
Su kaynağı eğrisi ile talep
- NFPA 13: Hesap Q^1,85 grafik kâğıdında sunulur. Grafikte su kaynağı eğrisi, sprinkler talebi, varsa hortum talebi, raf içi talep ve pompanın katkısı bulunur (28.4.2.3). Arz analizinde kaynaktaki statik ve kalan basınç, toplam talep ve o talepte gereken basınç yazılır (28.4.2.4). Akış testi verisi, gerekiyorsa günlük ve mevsimsel dalgalanmaya göre düzeltildikten sonra talep ile karşılaştırılır (A.4.2).
- EN 12845: Pompa sprinkler sisteminin basınç ve debi talebini karşılayacak şekilde seçilir (10.7.3, Şekil 7: en elverişsiz alan, tasarım pompa debisi, Qmax ve en elverişli alan). Tam hesaplı borulamada su kaynağı için Qmax'a kadar her debide mevcut basıncı gösteren grafik ve her tesisat için en elverişsiz (ve gerekirse en elverişli) alanın talep eğrisi sunulur (4.4.4.3 f–g). Su kaynağı en az en çok talep debisinde test edilir (8.6.1).
Sık sanılan ama metinde olmayan kurallar
- "ESFR grid sistemde kullanılamaz" hükmü iki standartta da yok. Düzene bağlı tek ESFR hükmü EN 12845-2 6.5'teki glikollü tree borulama şartıdır.
- NFPA 13'te tasarım hızı sınırı yok (28.2.1.4). 3 m/s (10 ft/s) yalnız boru yıkama debisiyle ilgilidir (6.11.2.1.3).
- NFPA 13'te kuru borulu grid yasağının istisnası yok (8.2.1).
- EN 12845'te "tablo yöntemi yalnız tree düzende kullanılır" diye olumlu bir cümle yok; metin grid, looped ve ara seviye HHS düzenini tam hesaba zorlar (13.1).
- "Grid sistemde en az şu kadar dal hattı olmalı" ya da "looped sistemde ana boru en az X çapında olmalı" gibi bir kural iki standartta da yok.
Tasarım kontrol listesi
- Düzeni seçmeden önce sistem tipini kesinleştirin: kuru, alternatif ya da ön tepkili bir bölüm varsa EN 12845'te o bölüm tree olmak zorundadır; NFPA 13'te kuru ve çift kilitli ön tepkili grid olamaz.
- Sprinkler tipini sistem tipiyle eşleştirin: ESFR ve konut tipi yalnız ıslakta (listesi aksini söylemiyorsa), EN'de hızlı tepkili sprinkler kuru ve Tip A ön tepkilide yok.
- EN 12845'te grid, looped ve raf içi varsa tam hesap yapın; tablo yöntemi yalnız tree düzende ve raf içi olmayan durumlarda seçilebilir.
- Tasarım alanını dal hatlarına (range) paralel uzun kenarla kurun; NFPA'da 1,2√A her düzende, EN'de 1,2√A ya da 2√A yalnız grid sistemde.
- Grid sistemde alanı kaydırarak en zor konumu kanıtlayın: NFPA'da en az iki ek hesap, EN'de her yöne birer sprinkler adımı.
- EN 12845'te en elverişli alanı da hesaplayın; pompayı, hız kontrolünü, depo hacmini ve ölçüm cihazını Qmax'a göre kontrol edin. ESFR ve CMSA'da (EN 12845-2) bu alan istenmez.
- Raf içi talebi doğru noktada birleştirin ve hortum payını NFPA'da kaynağa yakın bağlantıda ekleyin.
Sık Sorulan Sorular
Kuru borulu sprinkler sistemi grid (grid) olarak kurulabilir mi?
Hayır. NFPA 13-2025 8.2.1 kuru borulu grid sistemi yasaklar ve maddede istisna yoktur. TS EN 12845+A2 11.1.1 grid ve looped düzeni yalnız ıslak tesisata bırakır; kuru, alternatif ve ön tepkili tesisatlar tree düzende olur.
NFPA 13'te kuru sistemde looped (loop) yasak mı?
NFPA 13-2025'te kuru ya da ön tepkili sistemde looped düzeni yasaklayan bir hüküm yok; yasak yalnız grid içindir (8.2.1, 8.3.2.7). EN 12845 ise looped düzeni da yalnız ıslak tesisatta kabul eder (11.1.1).
En elverişli alan (most favourable area) nedir, neden hesaplanır?
EN 12845'te kontrol vana setindeki belirli bir basınçta debinin en büyük olduğu etki alanıdır (3.10). Bu alanın talep eğrisinin su kaynağı eğrisini kestiği debi Qmax'tır (3.42); tam hesaplı sistemde pompa, hız kontrolü, depo hacmi ve debi ölçüm cihazı bu değere göre kontrol edilir (Tablo 14, 13.2.3, 9.3.2.3, 8.5.1). NFPA 13'te bu kontrolün karşılığı yoktur.
1,2√A kuralı hangi düzende uygulanır?
NFPA 13-2025'te her yoğunluk/alan tasarımında dal hatlarına paralel kenar en az 1,2√A'dır (28.2.4.2.1). EN 12845'te bu kural yalnız grid için yazılmıştır (13.4.3.1 c); mahya ya da derin kiriş varsa 2√A uygulanır, terminal ve looped düzende uzak kenarı range belirler.
EN 12845'te tablo yöntemi (pre-calculated) her düzende kullanılabilir mi?
Hayır. Grid ve looped düzen ile ara seviye HHS sprinklerli düzen her zaman tam hesaplanır (13.1); raf içi sprinklerler ve ilgili tavan sprinklerleri de öyle (7.2.3.4).
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13, Standard for the Installation of Sprinkler Systems, 2025 · TS EN 12845+A2:2026 (EN 12845:2015+A2:2026) · TS EN 12845-2 (EN 12845-2:2024). Madde, tablo ve şekil numaraları bu baskılardandır; bağlayıcı metin standardın kendisi ve yetkili makamın kararıdır.