Depo koruması, bina hakkında değil içindekiler hakkında bir tasarımdır. Aynı bina, depolanan malzeme değiştiğinde tamamen farklı bir koruma gerektirir.
Adım 1 — Emtiayı sınıfla
Sınıflandırma üç girdiye bakar:
- Ürünün kendisi. Yanmaz mı, yanıcı mı, plastik mi?
- Ambalaj. Karton, plastik kasa, streç film, ahşap palet. Aynı ürün farklı ambalajda farklı sınıftır.
- Palet. Ahşap ve plastik palet farklı davranır; plastik palet yangın yükünü belirgin artırır.
NFPA 13 Sınıf I–IV ve plastik grupları kullanır; EN 12845 kategori sistemine ve malzeme faktörüne dayanır. Hangi dili kullanırsanız kullanın, sınıflandırma yazılı gerekçeyle savunulmalıdır.
Adım 2 — Depolama düzenini tanımla
| Düzen | Özellik |
|---|---|
| Yığın (bulk) | Ürün doğrudan üst üste; hava geçişi az |
| Paletli yığın | Paletler üst üste; sınırlı düşey kanal |
| Raf (rack) | Flue boşlukları var; düşey yayılma hızlı |
| Sürücülü raf (drive-in) | Enine flue yok; en zor düzenlerden |
| Otomatik depo (ASRS) | Yoğun, dar koridor; özel değerlendirme |
| Raf üstü / mezanin | Ara seviyede ek koruma gerekebilir |
Adım 3 — Yükseklikleri ölç
Üç yükseklik kaydedilir: tavan (deflektör) yüksekliği, maksimum depolama yüksekliği ve aradaki serbest yükseklik. Bu üç sayı, sonraki tüm kararları belirler ve tasarım raporunda açıkça yazılır. Serbest yüksekliğin standardın öngördüğü minimumun altına düşmesi, en sık rastlanan ihlaldir.
Adım 4 — Koruma stratejisini seç
- Yalnız tavan (CMDA). Düşük yükseklik ve düşük tehlikeli emtia; klasik yoğunluk-alan yöntemi.
- Yalnız tavan (CMSA). Büyük damlalı başlıkla, belirli düzen ve yüksekliklerde.
- Yalnız tavan (ESFR). Bastırma modu; tavan yüksekliği, depolama yüksekliği ve emtia listelemenin sınırları içinde kalmalı.
- Tavan + raf içi. Yükseklik veya emtia tavan korumasının sınırlarını aştığında.
Karar, listeleme belgesinden okunur: ESFR başlığı belirli bir tavan yüksekliği, depolama yüksekliği ve emtia sınıfı kombinasyonu için listelenmiştir. Bu kombinasyonun dışına çıkmak, başlığı geçersiz kılar.
ESFR ucuz değil, koşullu bir çözümdür. Raf içi sprinklerden kaçınmayı sağlar ama karşılığında yüksek debi, yüksek basınç, sıkı engelleme kuralları ve tavan altında kesintisiz açıklık ister. Koşullar sağlanamıyorsa CMSA + raf içi düzeni daha güvenilir olabilir.
Adım 5 — Flue boşluklarını planla
Boyuna ve enine flue açıklıkları tasarımın parçasıdır ve pallet stop ile korunur. Raf içi sprinkler kullanılıyorsa flue boşluğu aynı zamanda sprinklerin yerleşim hattıdır. Flue kapalıysa ne tavan koruması ne raf içi koruma işler.
Adım 6 — Özel emtiaları ayır
- Aerosol. Seviye sınıflandırması ve ayrı koruma gereksinimi.
- Yanıcı sıvı. Ayrı bölme, drenaj ve köpük değerlendirmesi.
- Lityum iyon batarya. Ayırma, soğutma kapasitesi ve patlama kontrolü.
- Boş palet. Miktar ve konum sınırı; tercihen dışarıda depolama.
- Kauçuk/lastik ve köpük ürünler. Yüksek yangın yükü ve yoğun duman.
Adım 7 — Su kaynağını hesapla
Depo tasarımları en yüksek debili tasarımlardır. Süre, tehlike sınıfına göre belirlenir ve dolap/hidrant debisi eklenir. Deponun ileride daha yüksek tehlikeli emtiaya geçme ihtimali varsa, su kaynağında pay bırakmak sonradan yapılacak yatırımdan ucuzdur.
Adım 8 — Duman ve ısı tahliyesi
Duman tahliyesi ile sprinkler etkileşimi depoda özellikle kritiktir. Erken açılan çatı bacaları sıcak gazı dışarı atarak sprinkler aktivasyonunu geciktirebilir. Bu yüzden tahliye sisteminin devreye giriş mantığı sprinkler tasarımıyla birlikte kurgulanmalı ve yetkili merci ile üzerinde mutabık kalınmalıdır.
Adım 9 — İşletme kurallarını devret
- Maksimum depolama yüksekliği raf üzerinde işaretlensin.
- Flue kuralı personele anlatılsın; pallet stop takılı olsun.
- Emtia veya ambalaj değişikliği bildirilsin.
- Koridor ve yükleme alanında depolama yasağı uygulansın.
- Boş palet miktarı sınırlansın.
- Forklift şarj alanı ayrılsın ve havalandırılsın.
- Sıcak çalışma izni uygulansın.
Denetimde ilk üç soru
Bir depoyu değerlendirirken önce şunlar sorulur: bugün ne depoluyorsunuz, ne kadar yükseğe kadar, ve tasarım raporu ne diyor? Üç cevabın örtüşmemesi, sistemin geri kalanını konuşmayı gereksiz kılar.
Sık Sorulan Sorular
Depo korumasında ilk adım nedir?
Emtia sınıflandırması. Ürünün kendisi, ambalajı ve palet tipi birlikte değerlendirilir; aynı ürün farklı ambalajda farklı sınıftır.
ESFR her depoya uygun mu?
Hayır. ESFR belirli bir tavan yüksekliği, depolama yüksekliği ve emtia kombinasyonu için listelenmiştir; ayrıca yüksek debi, yüksek basınç ve sıkı engelleme kuralları ister.
Hangi üç yükseklik kaydedilir?
Tavan (deflektör) yüksekliği, maksimum depolama yüksekliği ve aradaki serbest yükseklik. Bu üç sayı sonraki tüm kararları belirler.
Depo denetiminde ilk ne sorulur?
Bugün ne depolandığı, hangi yüksekliğe kadar ve tasarım raporunun ne dediği. Üç cevap örtüşmüyorsa sistemin geri kalanı anlamsızdır.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13 (2025) · NFPA 25 · BS EN 12845:2015+A1:2019 · FM Global DS 2-0, DS 8-9. Bu rehber genel bir yol haritasıdır; bağlayıcı metin seçilen standardın kendisidir.