BYKHY Madde 54/2, kazan dairesinin binanın diğer kısımlarından yangına en az 120 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmasını, merkezi bir yerde ve bütün hâlinde bulunmasını ister; bina dilatasyonu kazan dairesinden geçemez. Madde 54/3 temiz ve kirli hava bacalarını, Madde 54/4 kapının ortak hol veya koridora açılmasını şart koşar.
Madde 54 hükümleri
| Fıkra | Hüküm |
|---|---|
| 54/1 | Kazan daireleri ilgili Türk Standartlarına uygun olur |
| 54/2 | Diğer kısımlardan en az 120 dakika yangına dayanıklı bölmelerle ayrılır; merkezi bir yerde ve bütün hâlinde; bina dilatasyonu kazan dairesinden geçemez |
| 54/3 | Duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılır |
| 54/4 | Kapı, kaçış merdivenine veya genel kullanım merdivenlerine doğrudan açılamaz; ortak hol veya koridora açılır |
| 54/5 | Isıl kapasitesi 50 kW ile 350 kW arasındaki kazan dairelerinde en az bir kapı; döşeme alanı 100 m²'nin veya ısıl kapasitesi 350 kW'ın üzerindeki kazan dairelerinde en az 2 çıkış kapısı. Kapılar olabildiğince birbirinin ters yönüne yerleştirilir; yangına en az 90 dakika dayanıklı, duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanabilir olur |
| 54/6 | Tabana sıvı yakıt dökülmemesi için tedbir alınır; dökülen yakıt için kolayca boşaltılabilen bir kanal sistemi yapılır |
| 54/7 | Sıvı yakıtlı kazan dairesinde en az 0,25 m³ hacminde betondan pis su çukuru yapılır; sıvı yakıt akıntıları yakıt ayırıcıdan geçirilerek çukura verilir |
| 54/8 | En az 1 adet 6 kg'lık çok maksatlı kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı; büyük kazan dairelerinde ayrıca en az 1 yangın dolabı |
Madde 24/2 de kazan dairesini, duvar ve döşemeleri kompartıman duvarı özelliğinde olması gereken yangın tehlikesi olan kapalı alanlar arasında sayar. Doğalgaz veya LPG kullanılan kazan dairelerinde ayrıca Madde 55 uygulanır: sayaçlar kazan dairesi dışına konur, gaz ana kapama vanası ve ana elektrik panosu kazan dairesi dışında kolay ulaşılabilir bir yerde bulunur ve gaz algılayıcı kullanılması şarttır.
Sık ihlaller
| İhlal | Dayanak |
|---|---|
| Dilatasyon derzinin kazan dairesinden geçmesi | Madde 54/2 |
| 120 dakika yerine daha düşük dayanımlı bölme | Madde 54/2 |
| Temiz ve kirli hava bacalarının yapılmaması | Madde 54/3 |
| Kapının kaçış merdivenine veya genel merdivene doğrudan açılması | Madde 54/4 |
| Kazan dairesinin merkezi ve bütün hâlinde olmaması | Madde 54/2 |
Saha notu
Dilatasyon ihlali mimari projede doğar: kazan dairesi iki blok arasındaki derz hizasına konur ve mekanik proje bunu fark etmez. Çözüm, kazan dairesini derz hizasından uzaklaştırmak ya da derzi kazan dairesi duvarında bitirmektir; ikisi de yapısal projeyle birlikte kararlaştırılmalıdır.
Kontrol listesi
- Bölme elemanları en az 120 dakika mı (Madde 54/2)?
- Dilatasyon kazan dairesinden geçmiyor mu (Madde 54/2)?
- Temiz ve kirli hava bacaları var mı (Madde 54/3)?
- Kapı ortak hole veya koridora mı açılıyor (Madde 54/4)?
- Isıl kapasiteye ve döşeme alanına göre kapı sayısı kontrol edildi mi; kapılar 90 dakika dayanıklı, duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanan mı (Madde 54/5)?
- Kazan dairesinde 6 kg'lık kuru kimyevi tozlu söndürme cihazı var mı; büyük kazan dairesinde yangın dolabı var mı (Madde 54/8)?
SSS
Kazan dairesi kaç dakika yangına dayanıklı olmalıdır?
BYKHY Madde 54/2'ye göre kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından yangına en az 120 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmış olarak merkezi bir yerde ve bütün hâlinde bulunur. Bina dilatasyonu kazan dairesinden geçemez.
Kazan dairesi kapısı nereye açılabilir?
Madde 54/4'e göre kazan dairesi kapısı kaçış merdivenine veya genel kullanım merdivenlerine doğrudan açılamaz; mutlaka bir ortak hol veya koridora açılır.
Kazan dairesinde hangi bacalar zorunludur?
Madde 54/3'e göre kazan dairelerinde duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılması şarttır.
Kaynakça
- BYKHY, Resmî Gazete 19.12.2007/26735 ve değişiklikleri; Madde 24, 54, 55. mevzuat.gov.tr

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirKaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.