Yangın Projesi Onay Süreci: Adım Adım

Yangın projesi onayı tek bir imza değil, birbirine bağlı birkaç aşamadır. Süreci uzatan şey çoğu zaman teknik hata değil, aşamaların sırasının yanlış kurulmasıdır.

Aşamalar

1. Ön görüşme. Mimari avan proje netleştiğinde, projeyi inceleyecek idareyle (yapı ruhsatı vermeye yetkili idare; görüşüne başvuruluyorsa itfaiye birimi) kavramsal yaklaşım konuşulur: yangın bölmeleri, kaçış stratejisi, hangi tasarım standardının kullanılacağı. Bu adım atlanırsa sonraki revizyonlar pahalıya mal olur.
2. Yangın güvenliği raporu / tasarım raporu. Binanın kullanım sınıfı, yükseklik durumu, kapasite, yangın yükü, seçilen standart ve tasarım parametreleri yazılır. Aktif sistemler bu raporun kararlarından türetilir.
3. Uygulama projeleri. Sprinkler, yangın dolabı, hidrant, algılama, duman kontrolü, acil aydınlatma ve yönlendirme projeleri; hidrolik hesaplar ve ekipman listeleriyle birlikte. BYKHY Madde 6/4 gereği yangın algılama ve söndürme projeleri tesisat projelerinden ayrı hazırlanır; bir kat alanı 2.000 m²'den fazla olan katların tahliye projeleri de mimari projeden ayrı hazırlanır.
4. Proje onayı. Projeler ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanır; bu merciler yangın söndürme, algılama ve tahliye projelerinin yönetmeliğe uygunluğunu denetler (Madde 6/4, 6/5). İtfaiye görüşü, idarenin işleyişine göre bu incelemenin parçası olabilir. Yönetmeliğe uygun olmayan projeye yapı ruhsatı verilmez (Madde 5/1); eksiklikler yazılı olarak bildirilir. Proje ve yapımla ilgili tereddütlü konularda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yazılı görüşü alınır (Madde 5/3).
5. Revizyon ve yeniden sunum. Eksikliklerin kapatılması; her revizyonda değişiklik listesinin ayrıca sunulması süreci hızlandırır.
6. Uygulama ve saha denetimi. İmalat sırasında ve sonunda saha kontrolü; onaylı projeden sapmalar uygulama sonrası (as-built) projelerle belgelenir.
7. Kabul ve testler. Akış testi, alarm testi, pompa performans testi, duman kontrolü fonksiyon testi; sonuçlar test tutanaklarıyla kayda geçer. Yapı kullanma izin belgesi aşamasında idare, uygulamaların yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler (Madde 6/5); eksikler giderilinceye kadar yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez (Madde 5/1).

Hangi belgeler istenir?

Belge	İçerik
Tasarım raporu	Kullanım sınıfı, tehlike sınıfı, seçilen standart, tasarım parametreleri
Hidrolik hesap	En elverişsiz alan hesabı, pompa çalışma noktası, su kaynağı hacmi
Sistem şemaları	Kolon şeması, vana yerleşimi, bölge planı
Ekipman listesi	Sprinkler tipi/K-faktörü, pompa, vana, dedektör; onay belgeleriyle
Yerleşim planları	Kat bazında sprinkler, dedektör, dolap ve hidrant yerleşimi
Test tutanakları	Kabul aşamasında; akış, alarm, pompa ve fonksiyon testleri

Süreci kısaltan altı uygulama

• Standart açıkça yazılır. Sprinkler tasarımı BYKHY Madde 96/5 gereği TS EN 12845'e göre yapılır; yönetmelikte yeterli hüküm bulunmayan konularda sıra Türk Standartları, sonra Avrupa Standartları, ancak bunlarda düzenlenmeyen konularda uluslararası standartlardır (Madde 5/2). Raporun ilk sayfasında kullanılan standartlar ve baskı yılları belirtilir.
• Tablo referansı verilir. "Yoğunluk 7,5 mm/dak" değil, "yoğunluk 7,5 mm/dak — [standart, ilgili tablo]".
• Revizyonlar revizyon bulutuyla işaretlenir. Denetçi neyin değiştiğini aramak zorunda kalmaz.
• Ekipman onay belgeleri baştan eklenir. UL/FM veya LPCB/VdS sertifikaları sonradan istenirse süreç bir tur uzar.
• Sigortacı gereksinimi ayrı bölümde toplanır. Yönetmelik gereksinimi ile karışmaz.
• Saha sapmaları anında belgelenir. Kabul aşamasında keşfedilen sapma en pahalı sapmadır.

Kabul testlerinde en sık takılan noktalar

1. Pompa performans eğrisinin sahada doğrulanmaması.
2. Su deposu hacminin tasarım süresini karşılamaması.
3. Vana izleme anahtarlarının panele bağlanmamış olması (her zon veya kolon hattında izleme anahtarlı hat kesme vanası: Madde 96/7).
4. Sprinkler yerleşiminin engel kurallarına uymaması (kanal, kiriş, aydınlatma).
5. Yedek sprinkler dolabının ve özel anahtarların bulunmaması (en az 6 yedek başlık: Madde 96/8).
6. Duman kontrolü ile yangın algılamanın senaryolara göre test edilmemesi.

Sık Sorulan Sorular

İtfaiye görüşü ne zaman alınmalı?

Mimari avan proje netleştiğinde ön görüşme yapılmalı, uygulama projeleri ise tasarım raporundan sonra sunulmalıdır. Ön görüşmenin atlanması sonraki revizyonları pahalılaştırır.

Onay için hangi belgeler istenir?

Tasarım raporu, hidrolik hesap, sistem şemaları, ekipman listesi ve onay belgeleri, kat bazında yerleşim planları; kabul aşamasında ayrıca test tutanakları.

Süreci en çok ne kısaltır?

Kullanılan standardın baştan yazılması, her tasarım değerine tablo referansı verilmesi, revizyonların işaretlenmesi ve ekipman onay belgelerinin ilk sunumda eklenmesi.

Kabul testlerinde en sık ne takılır?

Pompa eğrisinin sahada doğrulanmaması, depo hacminin yetersizliği, vana izleme anahtarlarının bağlanmamış olması ve sprinkler engel kurallarına uyulmaması.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir