Pompa odası, yangın koruma sisteminin tek noktadan çökebileceği yerdir. Aşağıdaki liste, denetimlerde bulgu üreten başlıkları sırayla kapsar; sahada elinizde tutabileceğiniz şekilde düzenlenmiştir.

1. Oda ve erişim

  1. Oda yalnız pompa ve yardımcı ekipman için mi kullanılıyor, depo hâline gelmiş mi?
  2. Kapı dışarıdan erişilebilir ve işaretli mi?
  3. Aydınlatma ve acil aydınlatma çalışıyor mu?
  4. Oda sıcaklığı, dizel motor ve akü için gereken alt sınırın üzerinde mi?
  5. Havalandırma yeterli mi; dizel motor için yanma havası ve egzoz çözülmüş mü?
  6. Oda diğer hacimlerden yangına dayanıklı bölme ile ayrılmış mı?
  7. Zemin drenajı var mı, tıkalı mı?

2. Emiş tarafı

  1. Emiş vanası tam açık ve kilitli/izlemeli mi?
  2. Emiş hattında eksantrik redüksiyon doğru yönde (üst tarafı düz) mü?
  3. Emiş süzgeci temiz mi, son temizlik kaydı var mı?
  4. Emiş manometresi çalışıyor mu?
  5. Emiş hattında hava cebi oluşturacak yükselen bölüm var mı?
  6. Vorteks önleyici plaka mevcut mu?
  7. Depo su seviyesi izleniyor ve panele bildiriliyor mu?
  8. Depo hacmi tasarım süresini karşılıyor mu, doldurma hattı çalışıyor mu?

3. Pompa ve tahrik

  1. Pompa plakası okunuyor mu; debi, basma yüksekliği ve devir tasarımla uyumlu mu?
  2. Salmastra veya mekanik salmastradan uygun miktarda damlama var mı?
  3. Kaplin koruma muhafazası takılı mı?
  4. Yataklarda ısınma veya anormal ses var mı?
  5. Titreşim ve hizalama kontrolü yapıldı mı?
  6. Basma tarafında çek valf ve izole vana doğru sırada mı?
  7. Basma manometresi ve gerekiyorsa emniyet vanası mevcut mu?

4. Elektrikli pompa kontrol paneli

  1. Panel yangın pompası için listelenmiş/onaylı bir kontrol paneli mi?
  2. Besleme, diğer yüklerden bağımsız ve önceliklendirilmiş mi?
  3. Otomatik çalıştırma basınç ayarı tasarım değerine uygun mu?
  4. Durdurma elle mi yapılıyor (otomatik durma yok)?
  5. Faz kaybı, faz sırası ve düşük gerilim izleme çalışıyor mu?
  6. Alarm sinyalleri sürekli izlenen bir noktaya gidiyor mu?
  7. Panel üzerindeki çalışma saati sayacı okunuyor ve kayda alınıyor mu?

5. Dizel pompa

  1. Yakıt deposu seviyesi yeterli mi, seviye izleniyor mu?
  2. Yakıt yaşı ve durumu kontrol ediliyor mu (mikrobiyal bulanıklık, su)?
  3. İki akü seti mevcut ve ayrı ayrı çalıştırma yapabiliyor mu?
  4. Akü şarj cihazları çalışıyor, terminaller temiz mi?
  5. Soğutma suyu devresi ve ısı değiştirici açık mı?
  6. Egzoz hattı yalıtılmış ve dışarı yönlendirilmiş mi?
  7. Blok ısıtıcısı çalışıyor mu?
  8. Haftalık çalıştırma kaydı tutuluyor mu; süre ve sıcaklık uygun mu?
  9. Otomatik çalıştırma her iki aküden ayrı ayrı test edildi mi?

6. Jokey pompa

  1. Jokey basınç ayarı ana pompanın üstünde mi (ana pompa gereksiz yere çalışmıyor)?
  2. Jokey sürekli çalışıyor mu — evet ise sistemde kaçak var demektir.
  3. Jokey debisi, ana pompanın devreye girmesini geciktirecek kadar büyük mü?

7. Test hattı ve akış ölçümü

  1. Test hattı ve akış ölçer mevcut mu?
  2. Test suyu deşarjı çözülmüş mü (drenaj, resirkülasyon)?
  3. Yıllık akış testi yapılmış ve eğri tasarımla karşılaştırılmış mı?
  4. Test sonuçlarında kapalı vana basıncı, nominal nokta ve %150 debi noktası kaydedilmiş mi?
  5. Önceki yıla göre performans düşüşü değerlendirilmiş mi?

8. Vanalar ve izleme

  1. Tüm kontrol vanaları doğru konumda ve izleme anahtarlı mı?
  2. İzleme anahtarları panele bağlı ve test edilmiş mi?
  3. Kapalı kalması gereken vanalar etiketli mi?
  4. Devre dışı bırakma kayıtları güncel mi?

9. Kayıtlar

  1. Haftalık, aylık ve yıllık kontrol tutanakları eksiksiz mi?
  2. Pompa eğrisi ve kabul testi raporu odada bulunuyor mu?
  3. Sistem şeması ve vana yerleşim planı asılı mı?
  4. Acil durum irtibat listesi güncel mi?
  5. Yedek parça ve yedek sprinkler dolabı yerinde mi?

Denetimde en sık çıkan beş bulgu: kapalı kalmış emiş veya kontrol vanası, sürekli çalışan jokey pompa (kaçak), akü şarj cihazının arızalı olması, yıllık akış testinin yapılmamış olması ve izleme anahtarlarının panele bağlanmamış olması. Beşi de düşük maliyetle kapatılabilir ama kapatılmadığında sistemin tamamını etkisiz bırakabilir.

Denetimi nasıl yürütmeli?

Sırayı bozmayın: önce belgeleri okuyun (tasarım raporu, kabul testi, son yıllık test), sonra odaya girin. Belge okumadan yapılan denetim, sistemin ne yapması gerektiğini bilmeden yapılan bir gözlemdir; kusur görmek için karşılaştırılacak bir referans gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Pompa odasında en sık hangi bulgu çıkar?

Kapalı kalmış emiş veya kontrol vanası, sürekli çalışan jokey pompa (kaçak göstergesi), arızalı akü şarj cihazı, yapılmamış yıllık akış testi ve panele bağlanmamış izleme anahtarları.

Jokey pompa sürekli çalışıyorsa ne anlama gelir?

Sistemde kaçak var demektir. Jokey küçük kaçakları karşılamak içindir; sürekli çalışması kaçağın büyüdüğünü ve bulunması gerektiğini gösterir.

Dizel pompada kaç akü seti gerekir?

İki bağımsız akü seti ve her birinin motoru tek başına çalıştırabilmesi gerekir. Otomatik çalıştırma her iki aküden ayrı ayrı test edilmelidir.

Emişte eksantrik redüksiyon neden düz tarafı üstte olmalı?

Konsantrik redüksiyon üst kısımda hava cebi oluşturur ve pompa hava emerek kavitasyona girer. Eksantrik redüksiyonun düz yüzü üstte olduğunda hava cebi oluşmaz.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 25 · NFPA 20 (2025) · NFPA 13 (2025) · BS EN 12845:2015+A1:2019 · FM Global DS 2-0, DS 2-81, DS 3-7. Bu yazıdaki bulgular, standartlarda ve saha denetim rehberlerinde tanımlı tipik kusur kalıplarıdır; belirli bir tesise ait olay anlatımı değildir.

FS

Fatih Selvi

Makine mühendisi ve yazılım geliştirici. 16+ yıl MEP ve yangın koruma saha deneyimi.