Üstten yüklemeli ASRS'de (top-loading ASRS, TL-ASRS) kasalar metal bir ızgaranın altında üst üste, düşey hizalı sütunlar hâlinde istiflenir; ızgaranın üstünde dolaşan robotlar kasaları yukarıdan alır ve geri bırakır (DS 8-34 Madde 3.1.2, Ek A). Kasalar çoğunlukla açık üstlüdür ve HDPE ya da polipropilen gibi plastiklerden yapılır. Forklift gerekmediği için diziler arasında koridor yoktur (3.1.2.1, Ek A). Klasik vinçli (stacker crane) palet depoları ise DS 8-34 kapsamında değildir; yazının son bölümü bunların hangi veri sayfasına tabi olduğunu açıklar.
Genel Kurallar (Madde 2.3.2.1)
- Kasa tipine göre bölüm: FM Approved alev yaymayan (non-flame propagating) kasa 2.3.1, dolu cidarlı kasa 2.3.2 (küçük sistemler 2.3.2.2, tavan en fazla 9,1 m 2.3.2.3, tavan 9,1 m üstü 2.3.2.4), cidarı delikli (non-solid-walled) kasa 2.3.3, cidarı delikli kasa ile FM Approved alev yaymayan kasanın birlikte kullanıldığı düzen 2.3.3.13. Tabanı ızgaralı açık kasalar kapsam dışıdır (1.0).
- Drenaj: su uygulamasının çevre bina ve içeriğe aşırı hasar verme olasılığı varsa dizi çevresinde en az 100 mm yüksekliğinde bordür ve tavan sprinkler debisi ile beklenen hortum suyu uygulamasını karşılayan döşeme drenajı düşünülür (2.3.2.1.5.1).
- Robotlar: dış yüzeylerinde mümkün olduğunca az yanıcı malzeme; kapak ve kaplamalar yanmaz malzemeden (2.3.2.1.2.1).
- Robot bekleme alanları: algılamada tüm robotların gideceği alanlar ızgara üzerinde belirlenir; bu alanlar itfaiye erişim noktalarında belirlenmez ve bekleme alanındaki depolama sütunlarında yanıcı bulunmaz (2.3.2.1.3).
- Algılama: tavan seviyesinde, DS 5-48'e uygun, FM Approved çok erken uyarılı yangın algılama; engelsiz tavanda dedektör aralığı onay listesindeki azami aralığın %50'sini geçmez. Algılama alarmı sürekli gözetimli bir noktaya gönderir, robotları bekleme alanına yollar ve şarj istasyonlarını devre dışı bırakır (2.3.2.1.4).
Tavan Sprinkler Koruması
- FM Approved alev yaymayan kasa (2.3.1): tüm dizide bu kasalar kullanılıyorsa tavan koruması en az bitişik kullanım alanları için kabul edilen tasarımla yapılır; dizide başka kasa da varsa en olumsuz kasaya göre tasarlanır (2.3.1.1, 2.3.1.2).
- Yanıcı dolu cidarlı kasa (2.3.2): ıslak, tek kilitli ön tepkili veya antifrizli sistem; kuru borulu sistem bu seçenekler arasında yoktur (2.3.2.1.6.1). Tavan 9,1 m'ye kadar (depolama en fazla 6,1 m) Tablo 2.3.2.3.3.1, yalnız ıslak sistem, hortum payı 950 L/dk, su beslemesi en az 2 saat; tavan 9,1 m'yi aşıp 13,7 m'ye kadar depolama 6,1 m'ye kadarsa Tablo 2.3.2.4.6.1, 6,1–7,6 m ise Tablo 2.3.2.4.6.2, hortum payı 1900 L/dk, su beslemesi en az 4 saat; 13,7 m üstü tavanda asma tavan.
- Cidarı delikli kasa (2.3.3): dizi en az 1,2 m boşluk veya duvarlarla alt bölümlere ayrılır ve depolama en fazla 7,6 m olur; yalnız ıslak veya antifrizli sistem; 12,2 m tavana kadar en az K14.0 (K200) hızlı tepkili sarkık sprinkler ve en uzak sprinklerden en az 455 L/dk; hortum payı 1900 L/dk, su beslemesi en az 4 saat.
Nihai Söndürme ve İtfaiye Erişimi
TL-ASRS'de itfaiyenin yangın noktasına doğrudan erişimi yoktur; bu yüzden DS 8-34 yanıcı kasalar için ayrı bir nihai söndürme bölümü içerir (2.3.2.1.1, 2.3.2.3.1, 2.3.2.4):
- İtfaiyeyle olay öncesi plan: ızgaraya erişim, çıkarılan kasaların konacağı yer, robot bekleme alanlarının bilinmesi ve tavan sprinkler sisteminin en az 2 saat ya da yangının söndüğü itfaiyece teyit edilene kadar çalıştırılması (2.3.2.1.1).
- Yan duvarlarda açıkça işaretlenmiş erişim noktaları; dizinin bir ucundan diğerine mesafenin 30 m ile sınırlanması düşünülür (2.3.2.3.1.1–2.3.2.3.1.2, 2.3.2.4.2.2, 2.3.2.4.2.5).
- Uzun duvarlar boyunca ızgara seviyesinde veya üstünde asma kat ya da platform; dizi genişliği en fazla 15 m ise tek platform yeterlidir. Mesafe iki yönde de 30 m'yi aşarsa dolu döşemeli yükseltilmiş ara asma katlar gerekir (2.3.2.3.1.3, 2.3.2.4.2.1–2.3.2.4.2.3).
- Alternatif: Tablo 2.3.2.3.3.1'e göre ıslak tavan sistemi (depolama en fazla 6,1 m, tavan en fazla 9,1 m), en az 2 saatlik su beslemesi ve 950 L/dk hortum payı; bu durumda ara asma kat ve sabit monitör gereksinimleri aranmaz (2.3.2.3).
- Tavan 9,1 m'yi aşan sistemlerde ayrıca: birbirinden en fazla 30 m, dizi köşesinden en fazla 15 m uzakta, her biri en az 760 L/dk veren sabit monitörler ve bunları yönlendiren kızılötesi kameralar; en uzak iki istasyonun her birinden 190 L/dk veren küçük hortum istasyonları (2.3.2.4.3–2.3.2.4.5).
Vinçli (Stacker Crane) Palet ASRS
DS 8-34 küçük kasa ve tepsiyle çalışan sistemleri kapsar. Tek palet genişliğinde bölmeleri olan ve paletlerin makaralı konveyör ya da koridora dik taşıyıcılar üzerinde durduğu paletli "raf yapılı ASRS" (rack structure ASRS) için koruma kuralları FM DS 8-9'dadır (DS 8-34 Ek A). Vinçli palet depolarında tavan ve raf içi sprinkler seçimi bu nedenle DS 8-9'un raf depolama hükümlerine göre yapılır; DS 8-34'te bu sistemlere özgü bir tablo yoktur.
DS 8-34'ün kayıp geçmişi bölümü (Madde 3.2), raf yapılı bir ASRS'nin 13 Temmuz 2002'de FM müşterisi olmayan bir tesiste çöktüğünü aktarır: raporlara göre hatalı kaynak ve tasarım nedeniyle başlayan domino tipi çökme, raflardaki kâğıt ürünlerinin binanın aydınlatma sistemiyle tutuşmasına yol açmış; yaklaşık 10 kat yüksekliğindeki 10.685 m²'lik bina tamamen kaybedilmiştir. Bu örnek, raf yapısının ankraj ve taşıyıcı tasarımının (2.2.1.3) koruma kavramının bir parçası olduğunu gösterir.
Hızlı Kontrol Listesi
- Sistem tipi belirlendi: üstten yüklemeli (DS 8-34 Bölüm 2.3) veya paletli raf yapılı ASRS (DS 8-9)
- Kasa tipi: FM Approved alev yaymayan, dolu cidarlı veya cidarı delikli; ızgara tabanlı açık kasa yok
- Çok erken uyarılı algılama, robot bekleme alanları ve şarj istasyonu kesmesi tanımlandı
- Dizi çevresinde bordür ve drenaj planlandı
- Tavan sprinkler tasarımı Tablo 2.3.2.3.3.1, 2.3.2.4.6.1 veya 2.3.2.4.6.2'den (cidarı delikli kasada 2.3.3.10); su süresi 2, 3 veya 4 saat olarak belirlendi
- İtfaiye erişimi: erişim noktaları, platform veya asma katlar, gerekiyorsa monitör ve kameralar
- Olay öncesi plan itfaiyeyle birlikte hazırlandı

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirSık Sorulan Sorular
Üstten yüklemeli ASRS'nin yangın koruması neden farklıdır?
Kasalar koridorsuz olarak üst üste sütunlar hâlinde istiflenir ve robotlar yukarıdan erişir; itfaiyenin yangın noktasına doğrudan erişimi yoktur. Bu yüzden DS 8-34 tavan sprinkler tablolarına ek olarak çok erken uyarılı algılama, robot bekleme alanları ve nihai söndürme için platform, sabit monitör veya uzun süreli sprinkler çalışması gibi önlemler tanımlar (Madde 2.3).
Yangın algılandığında TL-ASRS robotları ne yapar?
Algılama sistemi sürekli gözetimli bir noktaya alarm gönderir, robotları önceden belirlenmiş robot bekleme alanlarına yollar ve şarj istasyonlarını devre dışı bırakır (DS 8-34 2.3.2.1.4.4). Bekleme alanları itfaiye erişim noktalarında belirlenmemeli ve bekleme alanındaki sütunlarda yanıcı bulunmamalıdır (2.3.2.1.3.2, 2.3.2.1.3.3).
TL-ASRS'de kuru borulu sprinkler sistemi kullanılabilir mi?
Kasa tipine bağlıdır. FM Approved alev yaymayan kasalar tüm dizide kullanılıyorsa tavan koruması bitişik kullanım alanına göre seçilir (2.3.1.1). Dolu cidarlı kasalarda seçenekler ıslak, tek kilitli ön tepkili ve antifrizli sistemdir (2.3.2.1.6.1); cidarı delikli kasalarda yalnız ıslak veya antifrizli sistem kullanılır (2.3.3.8.1), ancak cidarı delikli kasalar FM Approved alev yaymayan kasalarla dama tahtası düzeninde birlikte kullanılıyorsa kuru tavan sistemi için de tasarım verilir (2.3.3.13.2, 2.3.3.13.3.3). Tavanı 9,1 m'yi aşmayan dolu cidarlı kasa sistemlerinde Tablo 2.3.2.3.3.1 tasarımları yalnız ıslak sistemle uygulanır (2.3.2.3.2.1).
Vinçli (stacker crane) palet depoları DS 8-34'e göre mi korunur?
Hayır. DS 8-34 küçük kasa ve tepsiyle çalışan ASRS'leri kapsar. Tek palet genişliğinde bölmeleri olan paletli raf yapılı ASRS için DS 8-34 Ek A, FM DS 8-9'u gösterir; tavan ve raf içi sprinkler seçimi bu veri sayfasının raf depolama hükümlerine göre yapılır.
TL-ASRS'de su beslemesi ne kadar süre sağlanmalı?
Dolu cidarlı kasalarda tavan 9,1 m'ye kadar en az 2 saat (2.3.2.3.5.1), üstünde en az 4 saat (2.3.2.4.8.1). Cidarı delikli kasalarda en az 4 saat (2.3.3.12.1); cidarı delikli ve FM Approved alev yaymayan kasaların birlikte kullanıldığı düzende en az 3 saat (2.3.3.13.5.1).
FM Global DS 8-34, Protection for Automatic Storage and Retrieval Systems (Temmuz 2017, ara revizyon Nisan 2026): Madde 1.0, 2.2.1.3, 2.3, 3.1.2, 3.2, Ek A; Tablo 2.3.2.3.3.1, 2.3.2.4.6.1–2.3.2.4.6.2. İlgili: DS 8-9 (paletli raf yapılı ASRS), DS 5-48 (algılama).