K-faktör, sprinklerin su akış performansını tek sayıya indirger. Ama aynı sprinkler Avrupa'da K80, Amerika'da K5.6 diye satılır. Bu sayfa iki notasyonu, tipik kullanımları ve minimum basınçları tek tabloda toplar.
Formül ve birim farkı
Her iki sistemde de temel bağıntı aynıdır:
Q = K √P
Fark birimdedir. EN / metrik: Q litre/dakika, P bar. NFPA / emperyal: Q gpm, P psi. Dönüşüm katsayısı yaklaşık 14,4: Kmetrik = Kemperyal × 14,4.
Tam dönüşüm tablosu
| Metrik (EN) | Emperyal (NFPA) | Nominal orifis | Tipik kullanım | Tipik min. basınç |
|---|---|---|---|---|
| K57 | K4.2 | 10 mm | LH — hafif tehlike, konut, otel odası | 0,7 bar |
| K80 | K5.6 | 1/2" | OH — ofis, AVM, otopark. En yaygın kafa. | 0,35 bar |
| K115 | K8.0 | 17/32" | OH ağır, HHP, raf içi, aşırı boşlukta | 0,5 bar |
| K160 | K11.2 | 5/8" | HHP/HHS, CMSA, raf içi K11.2 | 0,5 bar |
| K200 | K14.0 | 3/4" | CMSA, düşük tavanlı ESFR | 2,4–3,5 bar |
| K240 | K16.8 | — | CMSA ağır emtia | 3,5–4,0 bar |
| K280 | K19.6 | — | ESFR ara sınıf | 3,5 bar |
| K320 | K22.4 | — | ESFR, 10–12 m tavan | 3,5–4,2 bar |
| K360 | K25.2 | — | ESFR, yüksek raf standardı | 3,5–5,2 bar |
| K480 | K33.6 | — | ESFR, en yüksek yığın | 5,2 bar |
Debiyi kafadan hesaplamak
Metrik tarafta hızlı kontrol için: K80 sprinkler 1 barda 80 L/dk verir. 4 barda 80 × 2 = 160 L/dk. Bu iki nokta aklınızda kalırsa sahada çoğu hesabı doğrulayabilirsiniz.
| K | 1 bar | 2 bar | 3,5 bar | 5,2 bar |
|---|---|---|---|---|
| K57 | 57 L/dk | 81 | 107 | 130 |
| K80 | 80 | 113 | 150 | 182 |
| K115 | 115 | 163 | 215 | 262 |
| K160 | 160 | 226 | 299 | 365 |
| K200 | 200 | 283 | 374 | 456 |
| K360 | 360 | 509 | 673 | 821 |
| K480 | 480 | 679 | 898 | 1.095 |
Hangi tehlike sınıfında hangi K?
EN 12845 tehlike sınıfına göre izinli K-faktörleri sabitler: LH için K57, OH için K80 veya K115, HHP/HHS için K80'den K240'a. Gizli (concealed), flush ve recessed gövdeli sprinklerlerde pratikte K115'in üstüne çıkılamaz; bu da yüksek yoğunluk gerektiren mahalde mimari tercihin hidrolik sonucudur.
Yazılım tuzağı: hidrolik programda birim seti gpm/psi iken K değerini metrik girmek, tüm debi sonuçlarını 14,4 kat şişirir. Hesabı teslim etmeden önce tek bir sprinklerin debisini elle doğrulayın.
Tolerans ve saha kontrolü
EN 12259-1 nominal K değeri için ±%5 tolerans tanımlar. Hesapta nominal değer kullanılır; gerçek nozul %5 sapsa bile sistem emniyette kalır, çünkü tasarım yoğunluğu zaten en elverişsiz sprinkler için sağlanır. Sahada K-faktör sprinkler gövdesi veya yoke üzerine damgalıdır; renk kodu ise sıcaklık derecelendirmesini gösterir, K-faktörü değil.
Sık Sorulan Sorular
K80 ile K5.6 aynı sprinkler mi?
Evet. K80 metrik (L/dk / √bar), K5.6 emperyal (gpm / √psi) notasyondur. Dönüşüm katsayısı yaklaşık 14,4: 5,6 × 14,4 ≈ 80.
K80 sprinkler 3,5 barda kaç litre verir?
Q = K√P = 80 × √3,5 ≈ 150 L/dk. Hızlı kontrol için K80'in 1 barda 80 L/dk verdiğini hatırlamak yeterli.
Gizli (concealed) sprinklerde en yüksek K nedir?
Pratikte K115. Gizli, flush ve recessed gövdeler OH4, HHP ve HHS'de zaten yasak olduğu için K160 ve üstü bu gövdelerde üretilmez.
K-faktör toleransı ne kadar?
EN 12259-1 nominal değer için ±%5 tolerans tanımlar. Hesapta nominal değer kullanılır.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13 (2025) Tablo 7.2.2.1. BS EN 12845:2015+A1:2019 Tablo 37a. EN 12259-1 (sprinkler bileşen standardı). EN 12259-13 (ESFR). Üretici katalogları K-faktör toleransını ±%5 verir.