Sprinklerin sıcaklık derecelendirmesi etiketten önce renkten okunur. Ama cam ampulde kırmızı 68 °C demekken fuze linkte kırmızı 163–191 °C demektir. Bu tablo iki sistemi ayrı kolonlarda tutar.
Seçim kuralı: ortam + 30 °C
EN 12845 tek cümlede özetler: derecelendirme, beklenen en yüksek ortam sıcaklığının en az 30 °C üstünde olmalı ama gereğinden fazla yukarı çıkılmamalı. Fazla yükseğe çıkmak tepki süresini uzatır, küçük yangını büyütür.
Cam ampul renk kodu
| Nominal sıcaklık | Ampul sıvı rengi | Tipik mahal |
|---|---|---|
| 57 °C | Turuncu | Soğutulan, ortam 27 °C altı |
| 68 °C | Kırmızı | Ofis, otel odası, klimalı mağaza (en yaygın) |
| 79 °C | Sarı | Klimasız koridor, sıcak iklim |
| 93 °C | Yeşil | Çelik çatı altı, cam çatı, kazan dairesi |
| 100 °C | Yeşil | Havalandırılmayan tavan boşluğu |
| 121 °C | Mavi | Sıcak proses çevresi |
| 141 °C | Mavi | Baca yakını, kazan dairesi sıcak bölge |
| 163 °C | Mor (mauve) | Kurutma fırını çevresi |
| 182 °C | Mor (mauve) | Boya/kurutma fırını |
| 204 / 227 / 260 / 286 / 343 °C | Siyah | Endüstriyel fırın çevresi |
Fuze link renk kodu (yoke kolu)
Eriyebilir bağlantılı sprinklerde renk ampulde değil, yoke kollarındadır ve tek bir sıcaklığı değil bir aralığı gösterir.
| Sıcaklık aralığı | Kol rengi |
|---|---|
| 57 – 77 °C | Boyasız |
| 80 – 107 °C | Beyaz |
| 121 – 149 °C | Mavi |
| 163 – 191 °C | Kırmızı |
| 204 – 246 °C | Yeşil |
| 260 – 302 °C | Turuncu |
| 320 – 343 °C | Siyah |
Denetimde en tehlikeli karışıklık: kırmızı. Cam ampulde 68 °C, fuze linkte 163–191 °C. Aynı tesiste iki tip karışıksa etiketleme prosedürü olmadan doğru okuma imkânsızdır.
Mahal bazlı seçim tablosu
| Mahal | Beklenen max ortam | Seçilecek derece | Renk |
|---|---|---|---|
| Ofis, otel odası, klimalı mağaza | 30–35 °C | 68 °C | Kırmızı |
| Klimasız okul/AVM koridoru | 40 °C | 68–79 °C | Kırmızı / Sarı |
| Çelik çatılı depo, yaz tavan altı | 55–65 °C | 93 °C | Yeşil |
| Cam çatı, atriyum | 60–70 °C | 93–100 °C | Yeşil |
| Kazan dairesi, rutin | 50–60 °C | 93 °C | Yeşil |
| Kazan dairesi, baca yakını | 90–110 °C | 141 °C | Mavi |
| Boya/kurutma fırını yakını | 140–150 °C | 182 °C | Mor |
| Endüstriyel fırın çevresi | 180–200 °C | 227 °C | Siyah |
Gizli (concealed) sprinklerde iki kademe
Concealed sprinkler iki aşamada çalışır: önce kapak tipik 57 °C lehimle düşer, sonra ana cam ampul (genelde 68 veya 74 °C) patlar. Kapak nominali her zaman ana ampulden düşük olmalıdır. Kapağı sahada boyatmak lehimi yalıtır ve sprinkler hiç açılmaz — en sık görülen saha hatasıdır.
Kuru tesisatta bir kademe yukarı
Kuru borulu sistemde su gecikmesi 60 saniyeye kadar çıkabilir. Saha refleksi bir kademe yukarı çıkmaktır: ıslakta 68 °C uygunsa kuruda 79 veya 93 °C tercih edilir. Böylece komşu yangından erken aktivasyon riski düşer ve bir kez açılan hattı kurutma yükü azalır.
NFPA 13 ile karşılaştırma
Fiziksel sprinkler aynıdır; renk kodları örtüşür. Fark terminolojide: NFPA grup adı kullanır (Ordinary 57–77 °C, Intermediate 79–107 °C, High 121–149 °C, Extra High 163–191 °C, Very Extra High 204–246 °C, Ultra High 260–302 °C); EN 12845 sayısal değerle çalışır. Aynı projede iki dili karıştırmayın; etiket, çizim ve teslim dosyası aynı terminolojiyi taşımalı.
Sık Sorulan Sorular
Kırmızı sprinkler kaç derecedir?
Cam ampulde 68 °C. Ama fuze linkli sprinklerde kırmızı yoke kolu 163–191 °C aralığını gösterir. İki tip aynı tesiste karışıksa yanlış okuma kaçınılmazdır.
Sprinkler derecelendirmesi nasıl seçilir?
Beklenen en yüksek ortam sıcaklığının en az 30 °C üstü, ama gereğinden fazla değil. Ilıman iklimde tipik 68 veya 74 °C; havalandırılmayan tavan boşluğu ve cam çatı altında 93–100 °C.
Çelik çatılı depoda neden 93 °C kullanılır?
Yaz öğleden sonra tavan altı 55–65 °C'ye çıkar. 68 °C bu ortamda 30 °C marjı sağlamaz; sıcak hava dalgasında yanlış aktivasyon gelir ve sistem boşalır.
Concealed sprinkler kapağı boyanabilir mi?
Hayır. Ek boya tabakası 57 °C lehimi yalıtır, kapak düşmez ve sprinkler hiç açılmaz. Fabrika boyalı kapak sipariş edilmelidir.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirBS EN 12845:2015+A1:2019 Tablo 37b ve sprinkler tipi maddeleri. EN 12259-1 (sprinkler bileşen standardı). NFPA 13 (2025) sıcaklık derecelendirme bölümü. Üretici katalogları esastır.