Yangın pompası; yangın koruma sisteminin kalbi. Yıllık flow test (performans testi), pompanın hâlâ NFPA 20 performans curve'ünde olup olmadığını kanıtlar. NFPA 25 Bölüm 8 bu testi yıllık zorunlu kılar. Ancak çoğu tesiste bu test 'galonluk bir boşaltım' olarak yapılıp geçiştirilir — gerçekte teknik bir ölçüm prosedürüdür. Bu yazıda doğru yapılışı anlatıyorum.
Testin Amacı
Pompanın hâlâ orijinal performans eğrisinde çalıştığını ispatlamak. NFPA 20 pompaları 3 noktada belirler:
- Kapalı (churn): 0% debi, ~140% nominal basınç
- Nominal: 100% debi, 100% nominal basınç
- 150%: 150% debi, en az 65% nominal basınç
Bu üç noktanın yıllık ölçümü, eğrinin aşağı kaymadığını kanıtlar. Aşağı kayma aşınma, cavitation, impeller hasarı anlamına gelir.
Ekipman Hazırlığı
- Test header / hose manifold: Pompa discharge'ından ayrılan; 4-6 adet 2.5" hose bağlantısı
- Pitot gauge: Her hose ucundan çıkan jeti ölçer — 2.5" playpipe nozul
- Flowmeter (opsiyonel ama önerilir): Doğrudan debi ölçer, pitot alternatifi
- Suction ve discharge gauge'leri: Kalibre edilmiş olmalı (yılda 1)
- Akış ölçüm tablosu: NFPA 20 Table 7.4.2 pitot-flow dönüşümü
Test Prosedürü
- Ön kontrol: Pompa room temiz, bleeder valve'ler açık, tüm gauge'ler sıfırda
- Churn test: Tüm discharge valve'ler kapalı, pompa çalıştır, 5 dk çalıştır; basınç kaydet
- 100% flow: Test header üzerinden 2-3 hose aç, debiyi nominal değere ayarla (pitot ölçümü ile), basınç kaydet
- 150% flow: Daha fazla hose aç, debiyi 150% nominal değere çıkar, basınç kaydet — bu noktada ≥65% nominal basınç olmalı
- Shutoff: Valve'leri kademeli kapat, pompa soğuma için 2 dk çalıştır, sonra kapat
- Raporla: 3 nokta grafiğe işle, orijinal curve ile karşılaştır
Yorum
Eğer ölçülen noktalar orijinal eğrinin %5 altına düşmüşse, internal inspection gerekli. Pompa sökülmeli, impeller, wear ring, shaft seal kontrol edilmeli. Yüzde 10+ düşüş acil müdahale gerektirir. Artış genellikle gauge hatası veya dizel pompalarda yakıt sisteminden kaynaklı RPM sapması.
Saha Uyarıları
- Test sırasında su deşarjı kanalizasyon kapasitesini aşmamalı — test drain çap hesabı önemli
- Dizel pompalarda egzoz ve yakıt sistemi ısınma sırasında izlenmeli
- Kalibrasyon tarihi geçmiş gauge ile test yapılırsa rapor geçersiz
- Test rejetleme: Başarısız sonuçta itfaiye + sigorta bilgilendirilmeli, out-of-service prosedürü başlatılmalı

SprinkCalc ile pompa seçimi
Pompa curve seçimi, 3-nokta testi hesaplaması ve performans raporlama.
Daha Fazla BilgiReferanslar: NFPA 20 - Stationary Pumps, NFPA 25 - ITM Chapter 8. Resmi standart: NFPA 25.