DN40 boru için debiye göre akış hızı ve Hazen-Williams sürtünme kaybı tablosu. Kayıp değerleri bar / 100 m cinsindendir; hesapta yaklaşık 41.9 mm iç çap kullanılmıştır.
Tipik kullanım: Branşman ve kısa dağıtım hatları.
Hız ve sürtünme kaybı tablosu (DN40)
| Debi (L/dak) | Hız (m/sn) | C=100 | C=120 | C=140 |
|---|---|---|---|---|
| 50 | 0.60 | 0.211 | 0.151 | 0.113 |
| 100 | 1.21 | 0.761 | 0.543 | 0.409 |
| 150 | 1.81 | 1.612 | 1.150 | 0.865 |
| 200 | 2.42 | 2.745 | 1.959 | 1.473 |
| 300 | 3.63 | 5.811 | 4.147 | 3.118 |
| 400 | 4.83 | 9.894 | 7.062 | 5.309 |
| 600 | 7.25 | 20.948 | 14.951 | 11.241 |
| 800 | 9.67 | 35.669 | 25.457 | 19.140 |
C katsayısı boru iç yüzey pürüzlülüğünü temsil eder. Standartlar boru malzemesine ve sistem tipine göre farklı C değerleri verir; kuru sistemlerde daha düşük C kullanılması yaygındır.
Hesap
Hazen-Williams metrik biçimi: p = 6,05 × 105 × Q1,85 / (C1,85 × d4,87), burada p bar/m, Q L/dak, d mm iç çaptır.
Bağıntının iki sonucu vardır:
- Debiyi iki katına çıkarmak kaybı yaklaşık 3,6 katına çıkarır (21,85).
- Bir çap büyütmek kaybı dramatik düşürür; kayıp çapın 4,87. kuvvetiyle azalır.
İç çap kritiktir, nominal çap değil. Tablodaki değerler yaklaşık 41.9 mm iç çapa göredir. Farklı et kalınlığındaki borularda iç çap değişir ve kayıp buna göre farklılaşır; kesin hesapta borunun kendi teknik verisi kullanılmalıdır.
Hız kontrolü
Yüksek akış hızı gürültü, su darbesi ve uzun vadede erozyon yaratır. Tablodaki hız sütunu, seçilen çapın makul aralıkta kalıp kalmadığını hızlıca görmeyi sağlar. Aşırı yüksek hız çıkıyorsa çözüm, çapı büyütmektir.
Nasıl kullanılır?
- Hidrolik hesapta bu boru bölümünden geçen debiyi belirle.
- Tablodan bar/100 m kaybı oku (uygun C değeriyle).
- Boru bölümünün gerçek uzunluğu ile orantıla.
- Fitting ve vanaların eşdeğer uzunluğunu ekle.
- Kot farkını statik basınç olarak ekle.
Sık Sorulan Sorular
DN40 boruda C katsayısı ne alınır?
Boru malzemesine ve sistem tipine göre standardın verdiği değer kullanılır. Tabloda C=100, 120 ve 140 için ayrı sütunlar bulunur; kuru sistemlerde daha düşük C kullanılması yaygındır.
Debi iki katına çıkarsa kayıp ne olur?
Yaklaşık 3,6 katına çıkar (2^1,85). Bu yüzden debi artışları kayıp üzerinde beklenenden büyük etki yapar.
Nominal çap ile iç çap aynı mı?
Hayır. Tablodaki değerler yaklaşık 41.9 mm iç çapa göredir; farklı et kalınlığında iç çap değişir ve kayıp farklılaşır.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13 (2025) · BS EN 12845:2015+A1:2019. Değerler Hazen-Williams bağıntısından yaklaşık iç çap ile hesaplanmıştır; kesin hesapta borunun teknik verisi ve standardın öngördüğü C katsayısı kullanılmalıdır.