Grup A, NFPA 13'ün en yüksek ısı salımlı plastik grubudur. Depolama tasarımında iki soru her şeyi belirler: plastik genleşmiş (köpük) mü, ve kartonlu mu yoksa açıkta mı?

Hızlı başvuru

ÖzellikDeğer
Genleşmemiş – kartonluEn hafif Grup A durumu; karton yangının plastiğe ulaşmasını geciktirir
Genleşmemiş – açıkDaha ağır; plastik yüzey doğrudan yanar
Genleşmiş – kartonluAğır; köpük hızla yanar ve yüksek ısı salar
Genleşmiş – açıkEn ağır Grup A durumu; bazı koruma seçenekleri uygulanamaz
FM Global karşılığıCUP / UUP / CEP / UEP kategorileri (DS 8-1, DS 8-9)

Tanım

Grup A plastikler yandığında yüksek ısı salımı üreten polimerlerdir (A.4.3.3). NFPA 13-2025 20.4.5.1 listesi şunlardır: ABS, asetal, akrilik (PMMA), bütil kauçuk, selülozikler (selüloz asetat, selüloz asetat bütirat, etil selüloz), EPDM, FRP (cam elyaf takviyeli polyester), doğal kauçuk, nitril kauçuk, naylon (naylon 6, naylon 6/6), PET, polibütadien, polikarbonat, polyester elastomer, polietilen, polipropilen, polistiren, poliüretan, plastifiyan oranı %20'nin üzerindeki PVC, PVF, SAN ve SBR. Listede adı geçmeyen plastikler de testle aksi gösterilmedikçe Grup A kabul edilir (A.20.4.5).

Kartonlu emtiada genleşmemiş Grup A plastik ağırlıkça %15'i ya da genleşmiş Grup A plastik hacimce %25'i aşarsa; açık emtiada genleşmemiş plastik ağırlıkça %15'i ya da genleşmiş plastik hacimce %5'i aşarsa emtia Grup A plastik emtia olur. Genleşmiş alt kategoriye geçiş eşiği kartonluda hacimce %40, açıkta hacimce %25'tir (20.4.5.3, 20.4.5.4). Standart bu grubu ikiye böler: genleşmemiş (katı) plastikler ve genleşmiş (hücreli, köpük) plastikler. Her biri kartonlu veya açık (exposed) olabilir. Açık, ambalajsız ya da yalnız plastik ambalajlı plastik demektir; kartonlu ise plastiğin oluklu karton içinde olduğu durumdur.

Tipik örnekler

  • Polietilen (PE) ve polipropilen (PP) kaplar, kasalar, oyuncaklar
  • Polistiren (PS) ürünler; genleşmiş polistiren (EPS) köpük ambalaj
  • ABS ve polikarbonat gövdeli ürünler
  • PET şişeler (boş), polyester ürünler
  • Poliüretan köpük yatak ve döşeme (genleşmiş)
  • Naylon (naylon 6, naylon 6/6) ip, halat, kumaş ve parçalar; doğal kauçuk ürünler; selüloz asetat ürünler
  • SBR, EPDM ve bütil gibi sentetik kauçuklar
  • Plastifiyan oranı %20'nin üzerindeki yüksek plastifiyanlı PVC

Ambalaj ve plastik sınıfı nasıl değiştirir?

Grup A'ya giriş kapısı oran eşikleridir; altında emtia oranına göre Sınıf IV'te ya da (%5 ve altı) Sınıf III'te kalır. Grup A içindeki ayrım ise ambalaj ve fiziksel formla yapılır. Karton kutu, suyun kartonu ıslatıp yangının plastiğe ulaşmasını geciktirmesi sayesinde yardımcı olur; kartonun yırtılması, üstünün açık olması ya da plastik kasaya geçilmesi emtiayı ‘açık’ kategorisine taşır. Köpük plastik, yüksek yüzey alanı ve düşük yoğunluğu nedeniyle katı plastikten çok daha hızlı yanar. Serbest akışlı Grup A plastikler (granül, toz) ise istisna olarak Sınıf IV sayılır (20.4.4.1, 20.4.8.1).

Koruma yaklaşımı

Grup A plastikler, depolama yüksekliği görece düşükken bile depolama kriterlerine girer; NFPA 13, 5 ft (1,5 m) yüksekliğe kadar Grup A plastik istifini düşük istifli depolama sayar; bunun üzerindeki istif 20–25. bölümlerin depolama kriterlerine girer (3.3.129, 4.3.1.5.2). Kartonlu genleşmemiş plastikte ESFR yaygın ve etkili bir çözümdür. Açık ve genleşmiş plastiklerde seçenekler daralır: açık plastiklerin her düzeni her sprinkler türüyle korunamaz, açık genleşmiş plastikler için tam ölçekli test verisi yoktur (A.20.4.8), raf içi sprinkler sık gerekir ve açık üstlü kaplar raf koruma kriterlerinin dışında kalır (20.3.3). Tasarım değerleri; emtia alt kategorisi, istif ve tavan yüksekliği, raf tipi ile standarttaki tablolardan okunur.

FM Global karşılığı

FM Global aynı ayrımı kendi kısaltmalarıyla yapar: kartonlu genleşmemiş (CUP), kartonsuz genleşmemiş (UUP), kartonlu genleşmiş (CEP) ve kartonsuz genleşmiş (UEP). Koruma kriterleri DS 8-9 plastik depolama kapsamındadır.

Emtia sınıfı, depoya bugün ne girdiğine bağlıdır. Tasarım raporunda kabul edilen emtia ve istif düzeni yazılı olarak kayda geçmeli, işletme değiştiğinde yeniden kontrol edilmelidir. Sınıfların genel çerçevesi için NFPA 13 emtia sınıflandırması yazısına, ESFR'in uygulanabilirliğini hızlıca kontrol etmek için ESFR uygunluk kontrolü aracına bakın.

Sahada sık yapılan hatalar

  1. Oyuncak, kozmetik veya e-ticaret deposunu Sınıf IV ile tasarlamak.
  2. Kartonların zamanla kaldırılıp ürünün açık rafa dizildiğini gözden kaçırmak.
  3. Köpük ambalajı ‘hafif, önemsiz’ sayıp hacim payını hesaplamamak.
  4. Açık üstlü plastik kasaları kartonlu emtia gibi değerlendirmek.
  5. ESFR'in tüm Grup A alt kategorilerinde geçerli olduğunu varsaymak.

Sık Sorulan Sorular

Genleşmiş ve genleşmemiş plastik ne demek?

Genleşmemiş plastik katı bir kütledir (kova, kasa, şişe). Genleşmiş plastik ise hücreli, köpük yapıdadır (EPS, poliüretan sünger); daha hızlı yanar ve daha zor korunur.

Plastik ürün karton kutudaysa neden daha kolay korunur?

Karton ilk aşamada yangının plastiğe ulaşmasını geciktirir ve sprinkler suyunu tutar. Bu yüzden kartonlu plastik, açık plastiğe göre daha düşük koruma kriteriyle karşılanabilir.

PVC hangi plastik grubundadır?

Plastifiyan oranı %20'nin üzerindeki yüksek plastifiyanlı PVC Grup A'dır (20.4.5.1). Plastifiyan oranı %20'ye kadar olan PVC Grup C'dir (20.4.7).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 13, Standard for the Installation of Sprinkler Systems (2025 baskısı), 20.3–20.4 · FM Global DS 8-1 Commodity Classification (Nisan 2014, ara revizyon Ekim 2025) ve DS 8-9. Bu sayfa tanımları kendi sözlerimizle özetler; tasarım yoğunlukları, alanlar ve yükseklik sınırları için standardın yürürlükteki baskısı ve yetkili makamın kararı esastır.