Köpük konsantresi ya da başka bir katkıyı sisteme basan pompanın elektrik motoru da bir kontrol panosuyla çalışır. NFPA 20-2025 Kısım 10.9 bu panolar için genel elektrikli pano kurallarından ayrılan dört noktayı yazar: çalıştırma, durdurma, kilitleme ve işaret. Pompanın kendisi (NPSH, relief boşaltması) köpük konsantresi ve katkı pompaları yazısındadır.
Kısaca: Katkı pompası panosu 10.1–10.5’e (ve gerekiyorsa 10.8’e) uyar; farklı olan yalnız 10.9.2–10.9.5’tir (10.9.1). Otomatik çalıştırma, basınç anahtarı yerine yangın koruma ekipmanını içeren kapalı devre çevrimin otomatik açılmasıyla yapılabilmelidir (10.9.2). Elle durdurma vardır, otomatik durdurmaya izin verilmez (10.9.3.1, 10.9.3.2). Görev-yedek uygulamada gerektiğinde kilitleme bulunur ve görsel gösterge ile uzaktan bildirim taşır (10.9.4). Pano “Additive Pump Controller” diye işaretlenir (10.9.5).

Hangi kurallar geçerli?
Katkı pompası motor panoları Kısım 10.1–10.5’in (gerekiyorsa transfer anahtarı için 10.8’in) bütün kurallarına uyar; yalnız 10.9.2–10.9.5’te ayrıca ele alınan konularda bu kurallar ayrılır (10.9.1). NFPA 20 El Kitabı (2022) yorumuna göre bu kısmın adı 2003 baskısından önce “köpük konsantresi pompası motor panoları” idi; ad, kuralın yangın söndürmeye yardım eden her türlü katkı sistemindeki panolara uygulandığını göstermek için değiştirildi.
| Konu | Katkı pompası panosunda kural | Madde |
|---|---|---|
| Otomatik çalıştırma | 10.5.2.1’deki basınç anahtarı yerine, bu yangın koruma ekipmanını içeren kapalı devre çevrimin otomatik açılmasıyla yapılabilmeli | 10.9.2 |
| Elle durdurma | Sağlanır | 10.9.3.1 |
| Otomatik durdurma | İzin verilmez | 10.9.3.2 |
| Kilitleme | Gerektiğinde, görev-yedek uygulamada kilitleme özelliği | 10.9.4.1 |
| Kilitleme göstergesi | Sağlanmışsa görsel gösterge ve durumun uzak bir yerde bildirilmesi için düzenek | 10.9.4.2 |
| İşaret | “Additive Pump Controller” | 10.9.5 |
Çalıştırma: neden kapalı çevrim?
El Kitabı (2022) yorumuna göre katkı pompası panoları genellikle sprinkler açılmasıyla gelen su basıncı düşüşü dışında, uzaktan gelen sinyallerle ve başka koşullarla çalıştırılır. Çevrimin kapalı devre olması, başlatma devresinde ya da devre elemanlarında bir arıza olsa bile pompanın çalışmasını sağlar.
Durdurma: neden yalnız elle?
El Kitabı (2022) yorumuna göre katkılı söndürme sistemlerinde pompayı durdurmanın istenen yolu elle durdurmadır; sistemin çalışmaya devam etmesi gerekip gerekmediğini belirleyecek otomatik bir algılama ve sinyal aracı yoktur. Otomatik durdurma işlevi arızalanabileceği için söndürme sistemlerinde otomatik durdurmaya izin verilmez.
Kilitleme
Genel kural olarak kilitleme, uzaktan durdurma ya da olağan çalışmayı engelleyen ara kilit yetkili makam onayı olmadan yapılmaz; 10.9.4 bu kuralın istisnalarından biridir (10.3.4.5.3). Görev-yedek uygulamada gerektiğinde panoda kilitleme özelliği bulunur (10.9.4.1); sağlanmışsa kilitleme görsel bir göstergeyle belirtilir ve durumun uzak bir yerde bildirilmesi için düzenek bulunur (10.9.4.2).
El Kitabı (2022) yorumu, kilitlemenin katkı kaynağı tükendiğinde pompayı durdurmaya imkân verdiğini söyler ve örnek olarak kimyasal kökenli bir yangını yalnız suyla söndürmeye çalışmanın yangını yayabileceğini ya da büyütebileceğini verir. Standart bu konuda başka bir gerekçe vermez.
Değişken hızlı panoyla sürülürse
Katkı (köpük) pompası gibi sabit torklu yük süren motorların değişken hızlı panoları sabit tork uygulaması için, içindeki değişken frekanslı sürücü (VFD) de sabit torklu motor yükü için değerlendirilir (10.10.1.4.1, 10.10.1.4.2). Ayrıntı değişken hızlı kontrol panoları yazısında.
Sahada sık hatalar
- Otomatik durdurma ayarı: 10.9.3.2’ye aykırıdır; durdurma yalnız elle yapılır.
- Kilitleme var ama gösterge ya da uzaktan bildirim yok: 10.9.4.2’ye aykırıdır.
- İşaretsiz pano: 10.9.5 “Additive Pump Controller” işaretini ister.
- Değişken tork için değerlendirilmiş sürücü: sabit torklu katkı pompasında 10.10.1.4 sabit tork değeri ister.
Kontrol listesi
- Pano 10.1–10.5’e (gerekiyorsa 10.8’e) uyuyor (10.9.1).
- Kapalı çevrimin otomatik açılmasıyla otomatik çalıştırma denendi (10.9.2).
- Elle durdurma var, otomatik durdurma yok (10.9.3).
- Görev-yedek uygulamada kilitleme gerekiyorsa var; gösterge ve uzaktan bildirim çalışıyor (10.9.4).
- “Additive Pump Controller” işareti var (10.9.5).
Sık Sorulan Sorular
Katkı pompası panosu basınç anahtarıyla mı çalışır?
NFPA 20-2025 10.9.2’ye göre 10.5.2.1’deki basınç anahtarı yerine, otomatik çalıştırma bu yangın koruma ekipmanını içeren kapalı devre çevrimin otomatik açılmasıyla yapılabilmelidir. El Kitabı (2022) yorumuna göre kapalı çevrim, başlatma devresi arızasında da pompanın çalışmasını sağlar.
Katkı pompası otomatik olarak durdurulabilir mi?
Hayır. Elle durdurma sağlanır, otomatik durdurmaya izin verilmez (10.9.3.1, 10.9.3.2). El Kitabı (2022), sistemin çalışmaya devam etmesi gerekip gerekmediğini belirleyecek otomatik bir araç olmadığını belirtir.
Katkı pompası panosunda kilitleme ne zaman bulunur?
Gerektiğinde görev-yedek uygulamada bulunur (10.9.4.1). Sağlanmışsa görsel bir göstergeyle belirtilir ve durum uzak bir yerde bildirilebilir (10.9.4.2). Genel kilitleme yasağının istisnası olarak 10.3.4.5.3’te anılır.
Katkı pompası panosu nasıl işaretlenir?
“Additive Pump Controller” diye işaretlenir (10.9.5). Diğer işaretler 10.1–10.5’teki genel pano kurallarından gelir (10.9.1).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 20-2025, Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection: 10.3.4.5.3; 10.9.1–10.9.5; 10.10.1.4.1, 10.10.1.4.2. NFPA 20 El Kitabı 2022 yorumu: Bölüm 10.9.