Operasyon Alanı Nedir? Dikdörtgen Kuralı ve 1,2 × √A Formülü

Operasyon alanı, hidrolik hesapta sprinklerlerin aynı anda açıldığı varsayılan en büyük alandır. Gerçek bir yangının kapladığı alanı temsil eder ve yerleşimi tesadüfe bırakılamaz.

Neden dikdörtgen?

EN 12845, alanın hidrolik olarak en elverişsiz konumda mümkün olduğunca dikdörtgen ve sprinkler düzenine simetrik olmasını ister. Amaç, gerçek bir yangının dairesel/karesel yayılmasını taklit etmektir.

Şerit (uzun ve dar) bir grup seçilirse aynı sprinkler sayısı tek bir hat üzerine dağılır; sürtünme kayıpları gerçekçi olmayan biçimde düşer ve pompa basıncı olması gerekenden küçük çıkar. Bu, kâğıt üzerinde uyumlu ama sahada yetersiz bir sistem üretir.

1,2 × √A kuralı

Gridded yerleşimde, alanın range borularına paralel kenar uzunluğu L, operasyon alanının karekökünün 1,2 katından küçük olamaz:

L ≥ 1,2 × √A

Örnek: OH-3 için A = 216 m². L ≥ 1,2 × √216 ≈ 17,6 m olmalıdır. Çatı eğimi 6°'den büyükse veya 1,0 m'den derin kirişler varsa katsayı 1,2 yerine 2,0'a çıkar.

NFPA 13 aynı kuralı kullanır; 1,2 katsayısı iki standartta da aynıdır. Terminoloji farklıdır: EN "area of operation", NFPA "design area" der.

Hidrolik en uzak konum nasıl bulunur?

1. Riserdan en uzak dağıtım borusunu belirle.
2. O borunun en ucundaki range hatlarını hedefe al.
3. Alanın uzak kenarı son range veya range çiftinde olsun.
4. Tam range oluşturmayan sprinkler artıklarını bir önceki upstream range'e, dikdörtgene en yakın olacak şekilde topla.
5. Gridded sistemde alanı bir sprinkler adımı kaydırarak en yüksek basınç gereksinimini doğrula.

Son madde önemlidir: gridded şebekede su iki yönden aynı sprinklere ulaşabilir, bu yüzden "en uzak" nokta her zaman geometrik olarak en uzak nokta değildir. Tablo bu problemi çözemez; gridded sistem daima tam hidrolik hesap ister.

Alan ile sprinkler sayısı ilişkisi

Sprinkler sayısı, alanın sprinkler başına koruma alanına bölünmesiyle bulunur. OH sınıfında sprinkler başına maksimum 12 m² olduğu için OH-3'ün 216 m²'si yaklaşık 18 sprinkler eder. Ama tavandaki engeller (kiriş, kanal) nedeniyle ek sprinkler atıldıysa bu sayı artar ve ön hesaplı tablolar geçerliliğini yitirir.

Kuru sistemde alan artışı

Kuru ve alternatif tesisatlarda operasyon alanı en az %25 büyütülür. OH-3'te 216 m² olan alan 270 m²'ye çıkar; aynı 12 m²/sprinkler dağılımında sprinkler sayısı 18'den 23'e yükselir ve tasarım debisi buna bağlı olarak artar.

Sık Sorulan Sorular

Operasyon alanı neden dikdörtgen olmak zorunda?

Gerçek bir yangının dairesel yayılmasını taklit etmek için. Şerit bir alan seçilirse sürtünme kayıpları gerçekçi olmayan biçimde düşer ve pompa basıncı yetersiz çıkar.

1,2 × √A kuralı ne diyor?

Alanın range borularına paralel kenarı, operasyon alanının karekökünün 1,2 katından küçük olamaz. OH-3 için 216 m² alanda L ≥ 17,6 m.

Çatı eğimi büyükse katsayı değişir mi?

Evet. Çatı eğimi 6°'den büyükse veya 1,0 m'den derin kirişler varsa katsayı 1,2 yerine 2,0 alınır.

Koridorda dikdörtgen kuralı nasıl uygulanır?

Koridor boyunca tüm sprinklerleri alın, kalanları komşu odanın bir sonraki üst sırasında dikdörtgene en yakın şekilde gruplayın.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir