NFPA 13-2025 Tablo 19.2.3.1.1'e göre Ekstra Tehlike Grup 1 (EH1) için tasarım yoğunluğu 0,30 gpm/ft² @ 2.500 ft² (12,2 mm/dk @ 230 m²) olarak verilir; sprinklersiz yanıcı gizli hacimlere komşu bölümlerde 0,28 gpm/ft² @ 3.000 ft² (11,4 mm/dk @ 280 m²) uygulanır. Hortum payı 500 gpm (1.900 L/dk), su kaynağı süresi 90 veya 120 dakikadır (Tablo 19.2.3.1.2).

Tanım

Ekstra Tehlike Grup 1, yanıcı içeriğin miktarı ve yanabilirliği çok yüksek olan; toz, hav, lif gibi hızlı yayılan yangına yol açabilecek malzemenin bulunduğu, ancak yanıcı veya parlayıcı sıvının çok az olduğu ya da hiç olmadığı alanlar içindir. Yangın hızla gelişir ve yüksek ısı salımına ulaşır.

Tasarım parametreleri

ParametreABD birimiSI
Yoğunluk (standart tasarım)0,30 gpm/ft²12,2 mm/dk
Tasarım alanı (standart)2.500 ft²230 m²
Yoğunluk (gizli hacim kuralı, 19.2.3.1.5)0,28 gpm/ft²11,4 mm/dk
Tasarım alanı (gizli hacim kuralı)3.000 ft²280 m²
Teorik sprinkler debisi (standart / gizli hacim)750 / 840 gpm2.806 / 3.192 L/dk
Hortum payı (iç + dış toplam)500 gpm1.900 L/dk
İç hortum payı (toplamın içinde)0, 50 veya 100 gpm0, 190 veya 380 L/dk
Su kaynağı süresi90 veya 120 dk90 veya 120 dk
Sprinkler başına en fazla alan (standart sprey, Tablo 10.2.4.2.1(c))100 ft²9 m²
Sprinklerler arası en fazla mesafe12 ft3,7 m

Teorik debi yalnız yoğunluk × alan çarpımıdır. Gerçek sistem debisi hidrolik dengesizlik ve minimum sprinkler basıncı (7 psi (0,5 bar), 28.2.4.11.1) nedeniyle daha yüksek çıkar. Koruma alanı ve aralık değerleri standart sprey sprinkler içindir; bu değer hidrolik hesaplı ve yoğunluğu 0,25 gpm/ft² ve üzeri sistemler içindir; boru çizelgesi yöntemiyle tasarlanan sistemlerde sınır 90 ft²'dir.

Tipik kullanımlar

  • Uçak hangarları (ayrı bir hangar standardı kapsamında olmayanlar)
  • Yanıcı hidrolik akışkan kullanılan alanlar
  • Basınçlı döküm ve metal ekstrüzyon
  • Kontrplak ve yonga levha üretimi
  • Kauçuk geri kazanım, karıştırma, kurutma ve vulkanizasyon
  • Kereste fabrikaları (bıçkıhaneler)
  • Tekstil açma, harmanlama ve tarama işlemleri
  • Parlama noktası 38 °C'nin (100 °F) altında mürekkep kullanan matbaalar
  • Plastik köpükle döşeme işleri

Tasarım alanı nasıl belirlenir?

NFPA 13-2025'te eski baskılardaki yoğunluk/alan eğrisi yoktur. Tablo 19.2.3.1.1 her sınıf için tek bir tasarım noktası verir: EH1 için 12,2 mm/dk @ 230 m². İkinci sütundaki 11,4 mm/dk @ 280 m² değeri, yalnız sprinklersiz yanıcı gizli hacim bulunan binalarda bu hacme komşu sistem veya sistem bölümlerine uygulanır (19.2.3.1.5); 19.2.3.1.5.2'de sayılan gizli hacimler bu kuralın dışındadır. 230 m²'den küçük bir operasyon alanı kullanılsa bile 230 m² için verilen yoğunluk uygulanır (19.2.3.1.4). Yoğunluk, hidrolik olarak en elverişsiz alanın tamamında sağlanmalıdır.

Kuru borulu ve çift kilitli ön tepkili sistemlerde operasyon alanı, yoğunluk değiştirilmeden %30 büyütülür (19.2.3.2.6). Eğimi 2/12'yi aşan tavanlarda da çoğu durumda alan %30 artırılır (19.2.3.2.4). Birden fazla düzeltme gerekiyorsa etkiler Tablo 19.2.3.1.1'deki ilk alan üzerinden çarpılarak birleştirilir; gizli hacim kuralı en son uygulanır (19.2.3.2.8).

Tavan yüksekliği 30 ft'i (9,1 m) aşmayan ekstra tehlike alanlarında, yüksek sıcaklık dereceli ya da en az K-11.2 (K160) sprinkler kullanılırsa operasyon alanı yoğunluk değiştirilmeden %25 küçültülebilir; alan 2000 ft²'nin (185 m²) altına inemez ve bu indirim yalnız bir kez uygulanır (19.2.3.2.7). Hızlı tepkili sprinklerin ekstra tehlikede kullanılmasına izin verilmez (19.2.3.2.2.2), bu yüzden hızlı tepkili alan indirimi de yoktur. Tavan 30 ft'i (9,1 m) aşıyorsa en az 0,45 gpm/ft² (18,3 mm/dk) yoğunluk kullanılır (19.2.3.2.5.2(D)).

İç hortum payı (0, 50 veya 100 gpm) yukarıdaki toplamın içindedir. Süre aralığındaki düşük değer, akış alarm ve izleme cihazları elektriksel olarak izleniyor ve bu izleme onaylı, sürekli insanlı bir noktada yapılıyorsa kabul edilir (19.2.3.1.3).

EN 12845 ile karşılaştırma

EN 12845'te en yakın karşılık HHP1 (7,5 mm/dk) veya HHP2 (10,0 mm/dk) sınıflarıdır; ikisi de ıslak veya ön tepkili sistemde 260 m² operasyon alanı (kuru veya alternatif sistemde 325 m²) ve 90 dakika süre kullanır. NFPA EH1 için Tablo 19.2.3.1.1'deki değer 12,2 mm/dk @ 230 m²'dir; yoğunluk EN değerlerinden yüksektir.

Sınıf, alanın gerçek kullanımından gelir. Proje adı veya ruhsattaki kullanım tanımı tek başına yeterli değildir; içerik, istif yüksekliği ve yanıcı sıvı durumu yerinde görülerek sınıf yazılı gerekçeyle belirlenir. Hızlı bir ön seçim için NFPA 13 tehlike sınıfı bulucu kullanılabilir.

Kontrol listesi

  1. Alanın faaliyeti ve içerik türü yazılı olarak tanımlandı mı?
  2. İstif yüksekliği sınıf tanımındaki sınırın altında mı; değilse depolama kriterleri kontrol edildi mi?
  3. Sistem tipi (ıslak/kuru/ön tepkili) alan düzeltmesine yansıtıldı mı?
  4. Hortum payı ve su kaynağı süresi su deposu hacmine eklendi mi?
  5. Aynı binada farklı sınıftaki bölümler ayrı ayrı hesaplandı mı?

Sık Sorulan Sorular

NFPA 13 EH1 için minimum su ihtiyacı ne kadar?

Teorik olarak standart tasarım noktasında 750 gpm (Tablo 19.2.3.1.1'in SI değerleriyle 2.806 L/dk) sprinkler debisine 500 gpm (1.900 L/dk) hortum payı eklenir ve 90 veya 120 dakika ile çarpılır. Gerçek değer hidrolik hesapla belirlenir ve genellikle daha yüksektir; hacim için yangın suyu deposu hesaplayıcısı kullanılabilir.

Uçak hangarı her zaman EH1 midir?

Hayır. Hangarların büyük bölümü ayrı bir hangar standardının (NFPA 409) kapsamındadır; EH1 yalnız o standardın kapsamı dışında kalan hangarlar için örnek olarak verilir.

EH1'de sprinkler aralığı neden 12 ft?

Tablo 10.2.4.2.1(c), yoğunluğu 0,25 gpm/ft² (10,2 mm/dk) ve üzeri hidrolik hesaplı ekstra tehlike sistemlerinde koruma alanını 100 ft² (9 m²), aralığı 12 ft (3,7 m) ile sınırlar. Yüksek ısı salımında sprinklerlerin birbirine yakın olması, ilk açılan sprinklerlerin yangını daha küçükken kontrol altına almasına yardım eder.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 13, Standard for the Installation of Sprinkler Systems (2025 baskısı): 4.3, Tablo 10.2.4.2.1, 19.2.3, A.4.3 · TS EN 12845+A2:2026. Değerler bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan standardın yürürlükteki baskısı ve yetkili makamın kararıdır.