NFPA 13-2025 Tablo 19.2.3.1.1'e göre Hafif Tehlike (LH) için tasarım yoğunluğu 0,10 gpm/ft² @ 1.500 ft² (4,1 mm/dk @ 140 m²) olarak verilir; sprinklersiz yanıcı gizli hacimlere komşu bölümlerde 0,07 gpm/ft² @ 3.000 ft² (2,9 mm/dk @ 280 m²) uygulanır. Hortum payı 100 gpm (380 L/dk), su kaynağı süresi 30 dakikadır (Tablo 19.2.3.1.2).

Tanım

Hafif tehlike, yanıcı içeriğin hem miktarının hem de yanabilirliğinin düşük olduğu ve beklenen yangının görece küçük ısı salımıyla sınırlı kalacağı alanlar için kullanılır. Mobilya, kâğıt ve tekstil vardır ama yoğun istif yoktur; yangın genellikle tek bir eşya ya da oda ölçeğinde kalır.

Tasarım parametreleri

ParametreABD birimiSI
Yoğunluk (standart tasarım)0,10 gpm/ft²4,1 mm/dk
Tasarım alanı (standart)1.500 ft²140 m²
Yoğunluk (gizli hacim kuralı, 19.2.3.1.5)0,07 gpm/ft²2,9 mm/dk
Tasarım alanı (gizli hacim kuralı)3.000 ft²280 m²
Teorik sprinkler debisi (standart / gizli hacim)150 / 210 gpm574 / 812 L/dk
Hortum payı (iç + dış toplam)100 gpm380 L/dk
İç hortum payı (toplamın içinde)0, 50 veya 100 gpm0, 190 veya 380 L/dk
Su kaynağı süresi30 dk30 dk
Sprinkler başına en fazla alan (standart sprey, Tablo 10.2.4.2.1(a))225 ft²20 m²
Sprinklerler arası en fazla mesafe15 ft4,6 m

Teorik debi yalnız yoğunluk × alan çarpımıdır. Gerçek sistem debisi hidrolik dengesizlik ve minimum sprinkler basıncı (7 psi (0,5 bar), 28.2.4.11.1) nedeniyle daha yüksek çıkar. Koruma alanı ve aralık değerleri standart sprey sprinkler içindir; yanıcı ve engelli tavan yapısında ya da boru çizelgesi (pipe schedule) yöntemiyle tasarlanan sistemlerde izin verilen alan daha küçüktür.

Tipik kullanımlar

  • Ofisler (veri işlem alanları dahil)
  • Okullar ve eğitim binaları
  • Hastaneler, bakımevleri ve diğer kurumsal yapılar
  • İbadethaneler ve kulüpler
  • Konut alanları
  • Restoranların oturma alanları (mutfak hariç)
  • Müzeler; büyük kitap deposu olmayan kütüphaneler
  • Tiyatro ve konferans salonlarının seyirci bölümü (sahne hariç)
  • Kullanılmayan çatı araları
  • Hayvan barınakları, köpek pansiyonları ve veteriner hastaneleri

Tasarım alanı nasıl belirlenir?

NFPA 13-2025'te eski baskılardaki yoğunluk/alan eğrisi yoktur. Tablo 19.2.3.1.1 her sınıf için tek bir tasarım noktası verir: LH için 4,1 mm/dk @ 140 m². İkinci sütundaki 2,9 mm/dk @ 280 m² değeri, yalnız sprinklersiz yanıcı gizli hacim bulunan binalarda bu hacme komşu sistem veya sistem bölümlerine uygulanır (19.2.3.1.5); 19.2.3.1.5.2'de sayılan gizli hacimler bu kuralın dışındadır. 140 m²'den küçük bir operasyon alanı kullanılsa bile 140 m² için verilen yoğunluk uygulanır (19.2.3.1.4). Yoğunluk, hidrolik olarak en elverişsiz alanın tamamında sağlanmalıdır.

Kuru borulu ve çift kilitli ön tepkili sistemlerde operasyon alanı, yoğunluk değiştirilmeden %30 büyütülür (19.2.3.2.6). Eğimi 2/12'yi aşan tavanlarda da çoğu durumda alan %30 artırılır (19.2.3.2.4). Birden fazla düzeltme gerekiyorsa etkiler Tablo 19.2.3.1.1'deki ilk alan üzerinden çarpılarak birleştirilir; gizli hacim kuralı en son uygulanır (19.2.3.2.8).

Islak sistemde, sistemin tamamında ya da aynı hidrolik esaslı bölümünde listelenmiş hızlı tepkili sprinkler kullanılıyorsa ve tavan yüksekliği en fazla 20 ft (6,1 m) ise operasyon alanı yoğunluk değiştirilmeden küçültülebilir: 10 ft (3 m) ve altındaki tavanda %40, 20 ft (6,1 m) tavanda %25; arada doğrusal (Şekil 19.2.3.2.3.1). Korumasız tavan cepleri 32 ft²'yi (3,0 m²) aşmamalı, bulut tavanların üstünde korumasız alan kalmamalı ve operasyon alanında en az beş sprinkler bulunmalıdır (19.2.3.2.3).

İç hortum payı (0, 50 veya 100 gpm) yukarıdaki toplamın içindedir. Süre aralığındaki düşük değer, akış alarm ve izleme cihazları elektriksel olarak izleniyor ve bu izleme onaylı, sürekli insanlı bir noktada yapılıyorsa kabul edilir (19.2.3.1.3).

EN 12845 ile karşılaştırma

En yakın karşılık EN 12845'teki LH hafif tehlike sınıfıdır (2,25 mm/dk, 84 m², 30 dakika). Ancak iki standart aynı şeyi ölçmez: NFPA 13 LH için Tablo 19.2.3.1.1'deki 4,1 mm/dk @ 140 m² ile EN değerlerinin belirgin olarak üzerindedir. Ayrıca EN 12845 LH sınıfını daha dar bir kullanım yelpazesiyle sınırlar; NFPA'da LH sayılan bazı ofis ve okul alanları EN tarafında OH1 olarak ele alınabilir.

Sınıf, alanın gerçek kullanımından gelir. Proje adı veya ruhsattaki kullanım tanımı tek başına yeterli değildir; içerik, istif yüksekliği ve yanıcı sıvı durumu yerinde görülerek sınıf yazılı gerekçeyle belirlenir. Hızlı bir ön seçim için NFPA 13 tehlike sınıfı bulucu kullanılabilir.

Kontrol listesi

  1. Alanın faaliyeti ve içerik türü yazılı olarak tanımlandı mı?
  2. İstif yüksekliği sınıf tanımındaki sınırın altında mı; değilse depolama kriterleri kontrol edildi mi?
  3. Sistem tipi (ıslak/kuru/ön tepkili) alan düzeltmesine yansıtıldı mı?
  4. Hortum payı ve su kaynağı süresi su deposu hacmine eklendi mi?
  5. Aynı binada farklı sınıftaki bölümler ayrı ayrı hesaplandı mı?

Sık Sorulan Sorular

NFPA 13 LH için minimum su ihtiyacı ne kadar?

Teorik olarak standart tasarım noktasında 150 gpm (Tablo 19.2.3.1.1'in SI değerleriyle 574 L/dk) sprinkler debisine 100 gpm (380 L/dk) hortum payı eklenir ve 30 dakika ile çarpılır. Gerçek değer hidrolik hesapla belirlenir ve genellikle daha yüksektir; hacim için yangın suyu deposu hesaplayıcısı kullanılabilir.

NFPA 13'e göre ofis binası hangi tehlike sınıfındadır?

Tipik ofis alanları hafif tehlike (LH) sınıfındadır. Arşiv odası, yoğun kâğıt deposu veya mekanik oda gibi bölümler daha yüksek bir sınıfa girebilir ve ayrı değerlendirilmelidir.

LH sınıfında bir sprinkler en fazla ne kadar alanı korur?

Standart sprey sprinklerle, hidrolik hesaplı sistemde ve yanmaz, engelsiz yapıda 225 ft² (20 m²); sprinklerler arası mesafe en fazla 15 ft (4,6 m) (Tablo 10.2.4.2.1(a)).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 13, Standard for the Installation of Sprinkler Systems (2025 baskısı): 4.3, Tablo 10.2.4.2.1, 19.2.3, A.4.3 · TS EN 12845+A2:2026 (EN 12845:2015+A2:2026). Değerler bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan standardın yürürlükteki baskısı ve yetkili makamın kararıdır.