Dizel sürücülü yangın pompasının ne kadar çalışabileceğini yakıt tankı belirler. NFPA 20-2025 Bölüm 11.4 tankı ve yakıt borularını, Bölüm 11.5 egzozu düzenler. Gerekçeler yalnız Ek A ile NFPA 20 El Kitabı (2022) yorumundan aktarılır.
Kısaca: Tank en az 12 saatlik tüketime (11.4.1.3.1), tüketim bilinmiyorsa 1 gal/hp (5,07 L/kW) değerine (11.4.1.3.1.1) göre boyutlanır; üstüne %5 genleşme ve %5 dip hacmi eklenir. Her motorun ayrı tankı vardır, tank en çok 1320 gal (4996 L) olur ve yakıt 2/3’ün altına inmez (11.4.1.2.2, 11.4.1.4.3, 11.6.4.1). Egzoz bağımsızdır ve oda dışına verilir (11.5).

Kapasite
| Durum | En küçük kapasite | Madde |
|---|---|---|
| Üreticinin yayımlanmış tüketim verisi var | 12 saatlik tüketim + %5 genleşme + %5 dip hacmi | 11.4.1.3.1 |
| Tüketim bilinmiyor | Motor gücü × 1 gal/hp (5,07 L/kW) + %5 + %5 | 11.4.1.3.1.1 |
| Daha büyük tank | Doldurma döngüsü, geri dönen yakıtın ısınması gibi koşullara göre her durumda ayrıca belirlenir | 11.4.1.3.2 |
| Üst sınır | 1320 gal (4996 L); daha büyük tankta NFPA 37 uygulanır | 11.4.1.4.3, 11.4.1.4.3.1 |
El Kitabı (2022) örneği: 120 hp (89,5 kW) motor için 1 gal/hp × 120 hp = 120 gal (454 L); %5 + %5 eklenince en küçük tank 132 gal (499,4 L) olur. Ek A.11.4.1.3.1.1, 1 gal/hp (5,07 L/kW) değerinin 8 saat boyunca saatte 1 pint/hp (0,634 L/kW) tüketime eşit olduğunu söyler ve yakıtın çabuk yenilenemeyeceği yerlerde aktarma imkânıyla yedek yakıt önerir. El Kitabı (2022) yorumuna göre 12 saatlik süre, tankın 2/3’te doldurulması kuralıyla birlikte 8 saatlik çalışmayı güvenceye alır.
Tank ve bağlantılar
- Planlar kurulumdan önce yetkili makama sunulur (11.4.1.1). Tank ve yakıt yalnız yangın pompası motoru içindir; her motorun ayrı tankı ve ayrı besleme–dönüş hattı vardır (11.4.1.2).
- Tank tek ya da çift cidarlıdır, UL 142 gibi tanınmış bir standarda göre yapılır ve yanmaz mesnetlere oturur (11.4.1.4.1, 11.4.1.4.2). Tek cidarlı tank, tüm kapasitesini alacak bir duvar, bordür ya da setle çevrilir (11.4.1.4.4). Çift cidarlı tankta ara boşluk sızıntıya karşı izlenir ve motor panosunda gözetim (supervisory) sinyali verir (11.4.1.5.8, 11.4.1.5.9).
| Bağlantı | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Dolum | Üstten giren boru tank dibine 6 in. (152 mm) mesafe içinde biter; titreşim en aza indirilir | 11.4.1.5.1.1 |
| Boşaltma | En alt noktada 1 in. (25 mm) NPT; tank boşaltmaya doğru eğimli | 11.4.1.5.2.1, 11.4.1.5.2.2 |
| Havalık | 2 in. (50 mm) NPT ya da UL 142’ye göre; seçenek olarak en büyük dolum ya da çekiş bağlantısından küçük değil, en az 1¼ in. (32 mm) iç çap | 11.4.1.5.3.1 |
| Motor beslemesi | Tankın yan yüzünde; hacmin %5’i motorun kullanamayacağı dip hacmi olarak kalır; bağlantı besleme borusundan küçük değil | 11.4.1.5.4.1–11.4.1.5.4.3 |
| Seviye anahtarı | Üstte, ortaya yakın bir adet 2 in. (50,8 mm) NPT ağız | 11.4.1.5.6.1 |
| Aktif yakıt bakım dönüşü | Üstte en az 1 in. (25,4 mm) NPT ağız; sistem yoksa tapalı | 11.4.1.5.7.1, 11.4.1.5.7.2 |
Havalık ağızları buharı yukarı ya da yatayda duvarlardan uzağa atar; bina açıklıklarından en az 5 ft (1,5 m) uzakta ve bitmiş zeminden en az 12 ft (3,7 m) yüksekte biter (11.4.1.6.1–11.4.1.6.3). Sürekli yakıt göstergesi gözetleme borusu (sight tube) olmaz; gösterge 2/3 seviyesinde devreye girer ve düşük yakıt gözetim sinyali başlatır (11.4.2.1–11.4.2.3). Taşmaya karşı %90’da uyarıp %95’te akışı kesen düzenek, kalibrasyon çizelgeli kalıcı levha ya da onaylı başka bir yöntem kullanılır (11.4.2.4).
Yer ve yakıt boruları
- Tank yer üstündedir, gömülmez; donma [32 °F (0 °C)] olasılığı olan bölgede pompa odasındadır (11.4.3.1, 11.4.3.2). Ek A.11.4.3, yerel düzenleme izin veriyorsa tankın pompa odasında, dolum ve havalık hatlarının dışarıda olmasını önerir.
- Motora besleme bağlantısı motorun yakıt transfer pompası seviyesinden aşağıda olmaz; tank en dolu iken üreticinin statik basınç sınırı aşılmaz (11.4.3.3, 11.4.3.4).
- Motorda ISO 15540’a eşdeğer 30 dakika yangın dayanımlı, çalışma basıncının en az 2 katına dayanıklı esnek hortum bulunur (11.4.4.1). Yakıt borusu galvaniz çelik ya da bakır olmaz (11.4.4.2).
- Dönüş hattında kesme vanası olmaz; çek vana yalnız motor üreticisi isterse konur (11.4.4.3.1, 11.4.4.4). Besleme hattında açık konumda kilitli bir el vanası vardır; listeli motorun parçası olanlar dışında başka vana konmaz (11.4.4.5).
Egzoz
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Bağımsızlık ve esnek bağlantı | Her motorun bağımsız egzozu; motor çıkışı ile boru arasında en az 12 in. (305 mm) paslanmaz, dikişsiz ya da kaynaklı oluklu (kilitli geçmeli olmayan) esnek parça | 11.5.2.1, 11.5.2.2 |
| Çap, yalıtım, destek | Motor çıkışından küçük değil, kısa; yalıtımlı; esnek bağlantıdan bağımsız desteklenir; geri basınç üretici önerisi içinde | 11.5.2.3–11.5.2.5.1 |
| Yanıcı malzeme | En az 9 in. (229 mm) açıklık | 11.5.2.6 |
| Yanıcı çatı geçişi | Çatının 9 in. (229 mm) üstüne ve altına uzanan, borudan en az 6 in. (152 mm) büyük havalandırmalı metal kovan | 11.5.2.7 |
| Yanıcı duvar geçişi | Borudan en az 12 in. (305 mm) büyük havalandırmalı metal kovan ya da en az 8 in. (203 mm) yalıtımlı metal veya pişmiş toprak kovan | 11.5.2.8 |
| Atış yeri | Oda dışında güvenli bir noktaya, suyu dışarıda tutacak biçimde; kişileri etkilemez, binaları tehlikeye atmaz; yanıcı malzemeye ya da yanıcı gaz, buhar veya toz bulunan ortama yöneltilmez | 11.5.3.1–11.5.3.4 |
Motorun performansını ve güvenilirliğini olumsuz etkileyebilecek egzoz arıtma cihazına izin verilmez; yetkili makam isterse cihaz aktif rejenerasyonlu ve geri basınç aşılınca baypas yapan türde olur (11.5.2.9, 11.5.2.10). Ek A.11.5.2, egzoz 15 ft (4,5 m)’yi aşarsa her 5 ft (1,5 m) ek uzunluk için boruyu bir çap büyütmeyi temkinli bir yol olarak önerir.
Neden?
- Ayrı tank: El Kitabı (2022), tanktaki yakıtın kirlenebileceğini ve bunun motoru hemen durdurabileceğini; ayrı tankların bu tehlikeyi ortadan kaldırdığını yazar.
- Karter ve besleme yüksekliği: El Kitabı (2022)’ye göre %5 dip hacmi tortu ve yoğuşma içindir. Besleme motor yakıt pompasından aşağıda olmadığında hat hafif basınç altında kalır; sızıntı görülür ve hava emilerek motorun yakıtsız kalması önlenir. Tank çok yüksekteyse yakıt basıncı motorun içine sızıntıya yol açabilir.
- Galvaniz ve bakır: El Kitabı (2022)’ye göre galvaniz kaplama dökülüp hatları ya da enjektörleri tıkayabilir; bakır mikrobiyolojik korozyonu (MIC) besler.
- Arıtma cihazı: Ek A.11.5.2.9’a göre haftalık çalıştırmada motor pompa kapama noktasında çalıştığı için egzoz soğuk kalır; cihaz birikimle tıkanıp acil durumda tam güç için gereken egzozu geçiremeyebilir.
Kaynakta geçen hatalar
- İki motoru tek tanktan beslemek, dönüş hattına vana koymak, galvaniz ya da bakır boru kullanmak (11.4.1.2.2, 11.4.4.4, 11.4.4.2). El Kitabı (2022), dönüş hattında vana olmamasını motorun fazla yakıtı enjeksiyon ayarını korumak için geri göndermesine bağlar.
- Egzozu bir restoranın dış terasının altında bitirmek: El Kitabı (2022) bunu kabul etmez; gazlar terastakilere risk oluşturur, teras yanıcıysa sıcak gazlar ondan uzağa yöneltilmelidir ve pompa her hafta çalıştırıldığı için sorun süreklidir.
Kontrol listesi
- Kapasite 12 saatlik tüketime ya da 1 gal/hp’ye, üstüne %5 + %5’e göre mi? (11.4.1.3)
- Tank en çok 1320 gal (4996 L), her motora ayrı mı? (11.4.1.4.3, 11.4.1.2.2)
- Yakıt borusu galvaniz ya da bakır değil, dönüş hattı vanasız mı? (11.4.4)
- Egzoz bağımsız, en az 12 in. (305 mm) esnek bağlantılı, yanıcı malzemeye 9 in. (229 mm) uzakta ve güvenli noktada mı? (11.5)
Odanın sıcaklık ve havalandırma kuralları için pompa odası yazısına bakın.
Sık Sorulan Sorular
Dizel yangın pompası yakıt tankı nasıl boyutlandırılır?
Üreticinin yayımladığı tüketim verisiyle en az 12 saatlik çalışma, üstüne %5 genleşme ve %5 dip hacmi (NFPA 20-2025 11.4.1.3.1). Tüketim bilinmiyorsa motor gücü × 1 gal/hp (5,07 L/kW), üstüne %5 + %5 (11.4.1.3.1.1).
120 hp dizel motor için en küçük tank ne kadardır?
Tüketim verisi bilinmiyorsa El Kitabı (2022) örneğine göre 120 gal + %10 = 132 gal (499,4 L). Üretici tüketim verisi varsa 12 saatlik tüketim + %5 + %5 ile hesaplanır (11.4.1.3.1).
Yakıt tankı en çok ne kadar büyük olabilir?
NFPA 20’ye göre kullanılan tank en çok 1320 gal (4996 L) olur (11.4.1.4.3); daha büyük tanklarda NFPA 37 uygulanır (11.4.1.4.3.1).
Yakıt tankı pompa odasının dışında olabilir mi?
Tank yer üstünde olur ve gömülmez (11.4.3.1). Donma sıcaklığı [32 °F (0 °C)] olası bölgelerde pompa odasında olmak zorundadır (11.4.3.2). Ek A.11.4.3, izin varsa tankın pompa odasında, dolum ve havalık hatlarının dışarıda olmasını önerir.
Dizel pompa egzozunda hangi ölçüler geçerlidir?
Her motora bağımsız egzoz, en az 12 in. (305 mm) paslanmaz esnek bağlantı (11.5.2.1, 11.5.2.2), yanıcı malzemeye en az 9 in. (229 mm) açıklık (11.5.2.6); yanıcı çatı ve duvar geçişlerinde kovan ölçüleri 11.5.2.7 ve 11.5.2.8’de verilir. Egzoz oda dışında güvenli bir noktaya atılır (11.5.3.1).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 20-2025, Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection: 11.4.1.1–11.4.1.6.3; 11.4.2.1–11.4.2.4; 11.4.3.1–11.4.3.4; 11.4.4.1–11.4.4.5; 11.5.2.1–11.5.3.4; 11.6.4.1; Ek A.11.4.1.3.1.1, A.11.4.3, A.11.5.2, A.11.5.2.9 (açıklayıcı). NFPA 20 El Kitabı 2022 yorumu: Bölüm 11.4 ve 11.5.