BYKHY Madde 95/2, hidrant sistemi dizayn debisini en az 1.900 l/dak, hidrant çıkış basıncını 700 kPa olarak şart koşar ve debinin bina tehlike sınıfına göre artırılacağını söyler. Madde 95/3 hidrantlar arası uzaklığı 50 ila 150 m arasında dört risk kademesine bağlar; Madde 92/7 ise yalnız hidrant bulunan yapılarda su ihtiyacını 1.900 l/dak x 90 dakika ile tanımlar.
Madde 95'in şartları
| Kural | Değer | Fıkra |
|---|---|---|
| Amaç ve yerleşim | Yapının bütün çevresini kapsayacak şekilde; itfaiye ve araçlarının kolay yanaşıp bağlantı yapabileceği düzen | 95/1 |
| Dizayn debisi | En az 1.900 l/dak; tehlike sınıfına göre artırılır | 95/2 |
| Çıkış basıncı | 700 kPa | 95/2 |
| Hidrantlar arası uzaklık | Çok riskli 50 m, riskli 100 m, orta riskli 125 m, az riskli 150 m | 95/3 |
| Binaya uzaklık | Ortalama 5 ila 15 m | 95/4 |
Yönetmelik, tehlike sınıfına göre artırılacak debi için sayısal bir tablo vermez; artış, bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesapla belirlenir (Madde 95/2 ve Madde 92/7).
Su deposu ile ilişkisi
Madde 92/7: yapıda sadece çevre hidrant sistemi bulunması halinde su ihtiyacı, en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika süreyle karşılayacak kapasitede olmak üzere, bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaplarla belirlenir.
V = 1.900 l/dak × 90 dk = 171 m³ (alt sınır)
Saha notu
Hidrant akış testinde 700 kPa'nın hidrant çıkışında aranan basınç olduğu unutulur ve pompa basma basıncı raporlanır; boru hattı kayıpları düşüldükten sonra en uzak hidrantta 700 kPa gösterilmelidir. İkinci sık bulgu, hidrantların bina cephesine 5 m'den yakın konması ve itfaiye aracının yanaşamamasıdır (Madde 95/1 ve 95/4).
Kontrol listesi
- Dizayn debisi en az 1.900 l/dak ve tehlike sınıfına göre artırıldı mı (Madde 95/2)?
- En uzak hidrant çıkışında 700 kPa hesaplandı mı?
- Hidrantlar arası uzaklık risk kademesine uygun mu (Madde 95/3)?
- Hidrantlar binadan 5 ila 15 m uzakta mı (Madde 95/4)?
- Yalnız hidrant varsa depo en az 171 m³ mü (Madde 92/7)?
SSS
BYKHY'de hidrant sistemi dizayn debisi ne kadardır?
Madde 95/2'ye göre hidrant sistemi dizayn debisinin en az 1.900 l/dak olması şarttır; debi binanın tehlike sınıfına göre artırılır. Hidrant çıkışında 700 kPa basınç olması gerekir. Artış miktarını Yönetmelik sayı olarak vermez, tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaba bırakır.
Hidrantlar arası uzaklık kaç metre olmalıdır?
Madde 95/3'e göre hidrantlar arası uzaklık çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m, orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınır. Madde 95/4'e göre hidrantlar normal şartlarda korunan binalardan ortalama 5 ila 15 m uzağa yerleştirilir.
Yalnız hidrant sistemi olan tesiste su deposu ne kadar olmalı?
Madde 92/7'ye göre en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika karşılayacak kapasite gerekir; bu 171 m³'e karşılık gelir. Kesin değer bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesapla belirlenir.
Kaynakça
- BYKHY, Resmî Gazete 19.12.2007/26735 ve değişiklikleri; Madde 92, 95. mevzuat.gov.tr
Sık Sorulan Sorular
BYKHY'de hidrant sistemi dizayn debisi ne kadardır?
Madde 95/2'ye göre hidrant sistemi dizayn debisinin en az 1.900 l/dak olması şarttır; debi binanın tehlike sınıfına göre artırılır. Hidrant çıkışında 700 kPa basınç olması gerekir. Artış miktarını Yönetmelik sayı olarak vermez, tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaba bırakır.
Hidrantlar arası uzaklık kaç metre olmalıdır?
Madde 95/3'e göre hidrantlar arası uzaklık çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m, orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınır. Madde 95/4'e göre hidrantlar normal şartlarda korunan binalardan ortalama 5 ila 15 m uzağa yerleştirilir.
Yalnız hidrant sistemi olan tesiste su deposu ne kadar olmalı?
Madde 92/7'ye göre en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika karşılayacak kapasite gerekir; bu 171 m³'e karşılık gelir. Kesin değer bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesapla belirlenir.
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.