Sınıf IV, plastiğin ‘biraz’ olduğu emtiadır: Grup A plastik oranı Sınıf III'ün %5 sınırını aşmış ama emtiayı Grup A plastik emtia yapacak kadar yüksek değildir. Grup B plastikten yapılmış ürünler ve serbest akışlı Grup A plastikler de bu sınıftadır (NFPA 13-2025, 20.4.4.1).
Hızlı başvuru
| Özellik | Değer |
|---|---|
| NFPA 13 sınıfı | Sınıf IV (20.4.4) |
| Kartonlu (veya ahşap kap içinde) | Genleşmemiş Grup A plastik ağırlıkça %5'in üzerinde ve en fazla %15 ya da genleşmiş Grup A plastik hacimce %5'in üzerinde ve en fazla %25 |
| Açık (kartonsuz) | Genleşmemiş Grup A plastik ağırlıkça %5'in üzerinde ve en fazla %15 |
| Karma genleşmiş/genleşmemiş | Şekil 20.4.3.3(a) kartonlu, Şekil 20.4.3.3(b) açık emtia için |
| Diğer yollar | Kısmen veya tamamen Grup B plastikten yapılmış ürün; serbest akışlı Grup A plastik |
| FM Global DS 8-1 | Class 4/CUP birleşik kategorisi: plastik oranı %5'i aşan kartonlu malzeme (2.2.5) |
| Tipik koruma | CMSA veya ESFR; CMDA'da yüksek yoğunluk; gerektiğinde raf içi |
Tanım
NFPA 13-2025 20.4.4.1'e göre, paletli veya paletsiz bir ürün şu ölçütlerden birini sağlıyorsa Sınıf IV emtiadır:
- Kısmen veya tamamen Grup B plastikten yapılmıştır.
- Serbest akışlı Grup A plastik malzemeden oluşur (granül, pul, toz gibi).
- Kartonlu ya da ahşap kap içindedir ve ağırlıkça %5'in üzerinde, en fazla %15 genleşmemiş Grup A plastik içerir.
- Kartonlu ya da ahşap kap içindedir ve hacimce %5'in üzerinde, en fazla %25 genleşmiş Grup A plastik içerir.
- Kartonlu ya da ahşap kap içindedir, genleşmiş ve genleşmemiş Grup A plastik karışımı içerir ve Şekil 20.4.3.3(a)'ya uyar.
- Açıktır ve ağırlıkça %5'in üzerinde, en fazla %15 genleşmemiş Grup A plastik içerir.
- Açıktır, genleşmiş ve genleşmemiş Grup A plastik karışımı içerir ve Şekil 20.4.3.3(b)'ye uyar.
Ürünün geri kalanı yanmaz malzeme, ahşap, kâğıt, doğal lif ya da Grup B veya Grup C plastik olabilir (20.4.4.2). Oranlar ürün ve birincil ambalajıyla birlikte, emtia birimi bazında hesaplanır (20.3.1, 20.3.1.1).
Tipik örnekler
- Plastik gövdeli küçük ev aletleri (kartonlu, plastik payı eşiklerin altında)
- Plastik parçalı bilgisayar ve elektronik ürünler (kartonlu)
- Silikon kauçuk veya neopren (kloropren) ürünler (Grup B)
- Karton kutuda veya torbada PE/PP granül ya da pul (serbest akışlı Grup A)
- Plastik iç ambalajlı gıda ve kozmetik ürünler
Ambalaj ve plastik oranı sınıfı nasıl değiştirir?
Ağırlık ve hacim oranlarının ikisi de kontrol edilir ve hangisi daha ağır bir sınıf veriyorsa o geçerlidir. Köpük plastik hafif olduğu için ağırlıkça küçük ama hacimce büyük bir pay oluşturur; bu yüzden köpük ambalajlı ürünlerde genellikle hacim oranı belirleyicidir. Kartonlu emtiada genleşmemiş Grup A plastik ağırlıkça %15'i ya da genleşmiş Grup A plastik hacimce %25'i aşarsa emtia Grup A plastik emtia olur (20.4.5.4). Açık emtiada eşik daha düşüktür: genleşmiş Grup A plastik hacimce %5'i aştığı anda emtia Sınıf IV değil, genleşmemiş Grup A plastik emtiadır (20.4.5.4). Serbest akışlı Grup A plastikler ise standart gereği Sınıf IV gibi korunur (20.4.8.1).
Palet de sınıfı değiştirir: Sınıf IV emtia takviyeli polipropilen veya yüksek yoğunluklu polietilen plastik palet üzerindeyse kartonlu genleşmemiş Grup A plastik emtia olarak değerlendirilir (20.3.2.2.2.1). Takviyesiz plastik paletlerde sınıf bir basamak artar (20.3.2.2.1.1). Yalnız tavan sprinkleriyle ve en az K-16.8 (K240) sprey sprinklerle korunan sistemlerde bu artışlar uygulanmaz (20.3.2.2.4).
Koruma yaklaşımı
Sınıf IV CMDA ile korunabilir, ancak yükseklik arttıkça gereken yoğunluk hızla büyür. Bu yüzden yüksek raflarda CMSA veya ESFR sık tercih edilir (20.2.2). ESFR uygulanabiliyorsa raf içi sprinkler çoğu zaman gerekmez; ancak tavan yüksekliği sınırları ve engel kuralları sıkıdır. Raf içi sprinkler seviyeleri ve yatay aralıklar raf tipine göre standarttan alınır. Tasarımdan önce emtianın gerçekten Sınıf IV mü yoksa Grup A mı olduğu netleştirilmelidir; aradaki fark su ihtiyacını belirgin biçimde değiştirir.
FM Global karşılığı
FM Global DS 8-1'de ayrı bir Class 4 tanımı yoktur; “Class 4/Unexpanded Plastic” birleşik bir kategoridir. Plastik oranı ağırlıkça veya hacimce %5'i aşan (genleşmiş plastikte hacimce %5–40) malzeme genleşmemiş plastik sayılır; kartonluysa CUP/Class 4, kartonsuzsa UUP olur (2.2.5). FM, NFPA gibi polimer grubu kullanmaz. FM onaylı projelerde sınıf DS 8-1 ve karma emtia kurallarıyla ayrıca belirlenir.
Emtia sınıfı, depoya bugün ne girdiğine bağlıdır. Tasarım raporunda kabul edilen emtia ve istif düzeni yazılı olarak kayda geçmeli, işletme değiştiğinde yeniden kontrol edilmelidir. Sınıfların genel çerçevesi için NFPA 13 emtia sınıflandırması yazısına, ESFR'in uygulanabilirliğini hızlıca kontrol etmek için ESFR uygunluk kontrolü aracına bakın.
Sahada sık yapılan hatalar
- Yalnız ağırlık oranına bakıp köpük ambalajın hacim payını kaçırmak.
- Grup B plastikleri (ör. silikon kauçuk) Grup A sanmak ya da naylonu eski baskılara bakarak hâlâ Grup B saymak.
- Kartonsuz ya da açık kasalı plastik ürünü kartonlu eşiklerle Sınıf IV'te bırakmak.
- Palet yükü bazında değil, deponun geneline göre ortalama oran hesaplamak.
- Plastik paletin sınıfı yükselttiğini hesaba katmamak.
Sık Sorulan Sorular
Sınıf IV ile Grup A plastik arasındaki sınır nedir?
Kartonlu emtiada genleşmemiş Grup A plastik ağırlıkça %15'i ya da genleşmiş Grup A plastik hacimce %25'i aşarsa emtia Grup A plastik emtia olur. Açık emtiada genleşmiş plastik için eşik hacimce %5'tir (20.4.5.4).
Plastik granül neden Sınıf IV sayılıyor?
NFPA 13, serbest akışlı Grup A plastik malzemeden oluşan ürünü Sınıf IV emtia olarak tanımlar (20.4.4.1) ve serbest akışlı Grup A plastiklerin Sınıf IV gibi korunmasını ister (20.4.8.1).
Naylon ürün hangi sınıftadır?
Naylon NFPA 13-2025'te Grup A plastiktir (20.4.5.1). Tamamen naylondan yapılmış ürün Grup A plastik emtiadır; naylon yalnız küçük bir pay oluşturuyorsa sınıf oran eşiklerine göre belirlenir, serbest akışlı naylon granül ise Sınıf IV'tür.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 13, Standard for the Installation of Sprinkler Systems (2025 baskısı), 20.3–20.4 · FM Global DS 8-1 Commodity Classification (Nisan 2014, ara revizyon Ekim 2025). Bu sayfa tanımları kendi sözlerimizle özetler; tasarım yoğunlukları, alanlar ve yükseklik sınırları için standardın yürürlükteki baskısı ve yetkili makamın kararı esastır.