Dizel sürücülü yangın pompasında motorun etiket gücü, sahadaki rakım ve sıcaklıkta pompanın gerçekten alabileceği güç değildir. NFPA 20-2025 Bölüm 11.1 ve 11.2.1–11.2.3 motor tipini, listelemeyi, güç tanımını ve rakım–sıcaklık düzeltmesini verir. Gerekçeler yalnız Ek A ile NFPA 20 El Kitabı (2022) yorumundan aktarılır.

Kısaca: Motor sıkıştırma ateşlemeli (dizel) olur, kıvılcım ateşlemeli motor kullanılmaz (11.1.3.1, 11.1.3.2) ve yangın pompası hizmeti için listelidir (11.2.1). Güç standart SAE koşullarına göredir; 300 ft (91 m) üstünde her 1000 ft (300 m) için %3 (11.2.2.4), 77 °F (25 °C) üstünde her 10 °F (5,6 °C) için %1 düşülür (11.2.2.5). Düzeltmelerden sonra 4 saatlik en küçük güç, pompanın anma devrinde yük altında gereken fren gücünden az olmaz (11.2.2.7).

NFPA 20-2025 dizel yangın pompası motoru: rakım ve ortam sıcaklığına göre güç düşümü, CA ve CT düzeltme katsayıları ve listeli güce göre kullanılabilir güç çubuğu
Rakım ve sıcaklık düzeltmesi. 300 ft (91 m) üstünde her 1000 ft (300 m) için %3 (11.2.2.4), 77 °F (25 °C) üstünde her 10 °F (5,6 °C) için %1 (11.2.2.5); iki katsayı Ek A eşitliğiyle birleşir: düzeltilmiş güç = (CA + CT − 1) × listeli güç (Şekil A.11.2.2.4, Şekil A.11.2.2.5).

Motor tipi ve listeleme

  • Bölüm 11 dizel motor sürücülerin en düşük performans koşullarını verir; izleme ve sinyal gibi yardımcı donanım bu performans için gerektiği yerde kapsama girer (11.1.1, 11.1.2).
  • Yangın pompası sürücüsü olan dizel motor sıkıştırma ateşlemeli tiptedir; kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı motor kullanılmaz (11.1.3.1, 11.1.3.2).
  • Motor yangın pompası hizmeti için listelidir (11.2.1).

Güç kuralları

KonuKuralMadde
EtiketPompayı sürmek için kullanılabilir listeli güç etikette yazılıdır11.2.2.1
4 saatlik güçYangın pompası donanımıyla motorun 4 saatlik en küçük gücü, etiketteki listeli güçten en az %10 fazladır11.2.2.2
Kabul edilen güçTest laboratuvarının standart SAE koşulları için listelediği güç11.2.2.3
Rakım300 ft (91 m) üstünde her 1000 ft (300 m) için %3 düşüm11.2.2.4
SıcaklıkSAE koşullarına düzeltilmiş güçten, 77 °F (25 °C) üstünde her 10 °F (5,6 °C) için %1 düşüm11.2.2.5
Dik açılı dişliDüşey türbin pompa ile sürücü arasında dik açılı dişli varsa pompanın güç gereksinimi dişli kaybı kadar artırılır11.2.2.6
Sonuç koşuluYukarıdakilerden sonra 4 saatlik en küçük güç ≥ pompanın anma devrinde, listelenen çevre koşullarında, yük altında gereken fren gücü11.2.2.7

Düzeltme eşitliği

Ek A’daki iki eğri rakım katsayısını (CA) ve sıcaklık katsayısını (CT) verir; ikisi de doğrusal düşer ve düzeltilmiş güç = (CA + CT − 1) × listeli güç olarak hesaplanır (Şekil A.11.2.2.4, Şekil A.11.2.2.5). Ek A.11.2.2.5’e göre en yüksek ortam sıcaklığı belirlenirken pompa odasındaki sıcaklık artışı da göz önüne alınır.

El Kitabı (2022) örneği: 302 bhp listeli motor, 7000 ft (2134 m) rakımda ve 105 °F (40,5 °C) ortamda çalışacaktır. Eğrilerden CA ≈ 0,80 ve CT ≈ 0,973 okunur; (0,80 + 0,973 − 1) × 302 ≈ 233 bhp. Motor bu düzeltilmiş güce göre seçilir.

Motor–pompa bağlantısı

Yatay milli motorda volana esnek kaplin adaptörü, esnek bağlantı mili adaptörü, saplama mil ya da burulma kaplini doğrudan bağlanabilecek bir düzen bulunur (11.2.3.1). Hizalama kuralları için pompa temeli ve kaplin hizalama yazısına bakın.

Neden?

  • Dizel: Ek A.11.1.3, sıkıştırma ateşlemeli dizel motorun yangın pompası sürmede içten yanmalı motorların en güvenilirini kanıtladığını yazar. El Kitabı (2022)’ye göre kıvılcım ateşlemeli motorlar NFPA 20’den 1974 baskısında çıkarılmıştır ve bu motorlar için listeleme yoktur.
  • Rakım ve sıcaklık: El Kitabı (2022), yüksek rakım ve sıcaklıkta havanın genleştiğini, birim hacimdeki oksijen molekülü azaldığı için yanmadan elde edilen gücün düştüğünü açıklar.
  • %10 ve 4 saat: Ek A.11.2.2.2, 4 saatlik güç koşulunun listeleme sırasında test edilip tanık olunduğunu söyler. El Kitabı (2022)’ye göre 11.2.2.2 listeleme kuruluşu içindir, motor seçiminde ayrıca hesaplanmaz; 4 saatten kısa sürekli güç değerleri yangın pompası sürücüsünde kabul edilmez.
  • Dişli kaybı: El Kitabı (2022)’ye göre dik açılı dişlinin kaybı pompanın anma gücüne dahil değildir; en büyük pompa güç gereksinimine eklenir ve değeri dişli üreticisinden alınır.

Kaynakta geçen dikkat noktaları

  • El Kitabı (2022): motorun hava girişindeki (hava filtresi girişi) en yüksek hava sıcaklığını proje mühendisi vermelidir; yüklenici ve pompa üreticisi doğru motoru buna göre seçer. Bu değer verilmezse sıcaklık düzeltmesi yapılamaz.
  • El Kitabı (2022): bir devir aralığı için listelenmiş motorda kullanılabilir güç, çalışma devrine göre doğrusal enterpolasyonla bulunur.
  • Etikette tipik olarak üretici, model, anma devri, pompaya verilebilecek en büyük güç, seri numarası, gereken yakıt sınıfı, imal yılı ve listeleme işareti bulunur (El Kitabı 2022). Pompanın kendi etiketi için pompa etiket plakası yazısına bakın.

Kontrol listesi

  1. Motor sıkıştırma ateşlemeli ve yangın pompası hizmeti için listeli mi? (11.1.3.1, 11.2.1)
  2. Rakım ve en yüksek ortam sıcaklığı (oda sıcaklık artışı dahil) belli mi? (11.2.2.4, 11.2.2.5, Ek A.11.2.2.5)
  3. Dik açılı dişli varsa dişli kaybı pompa gücüne eklendi mi? (11.2.2.6)
  4. Düzeltilmiş 4 saatlik güç, anma devrinde gereken fren gücünden az değil mi? (11.2.2.7)
  5. Yatay milli motorda volana doğrudan kaplin bağlantısı var mı? (11.2.3.1)

Motorun pano ve pompa ile uyumu için pompa, sürücü ve kontrol panosu uyumu, hız regülatörü ve alarmlar için regülatör ve aşırı hız yazısına bakın.

Sık Sorulan Sorular

Yangın pompası için benzinli ya da gazlı motor kullanılabilir mi?

Hayır. Motor sıkıştırma ateşlemeli dizel olur; kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı motor kullanılmaz (NFPA 20-2025 11.1.3.1, 11.1.3.2). El Kitabı (2022)’ye göre bu motorlar 1974 baskısında standarttan çıkarılmıştır.

Dizel pompa motorunda rakım düzeltmesi nasıl yapılır?

Standart SAE koşullarındaki güçten, 300 ft (91 m) üstündeki her 1000 ft (300 m) için %3 düşülür (11.2.2.4). Ek A’daki eğri bu düşümü doğrusal gösterir (Şekil A.11.2.2.4).

Sıcaklık düzeltmesi hangi sıcaklığa göre yapılır?

77 °F (25 °C) üstündeki her 10 °F (5,6 °C) için %1 düşülür (11.2.2.5). Ek A.11.2.2.5, en yüksek ortam sıcaklığı belirlenirken pompa odasındaki sıcaklık artışının da hesaba katılmasını ister; El Kitabı (2022) bu değerin motor hava girişindeki sıcaklık olduğunu ve proje mühendisince verilmesi gerektiğini yazar.

Rakım ve sıcaklık düzeltmesi birlikte nasıl uygulanır?

Ek A eşitliği: düzeltilmiş güç = (CA + CT − 1) × listeli güç. El Kitabı (2022) örneğinde 302 bhp motor 7000 ft (2134 m) ve 105 °F (40,5 °C) için (0,80 + 0,973 − 1) × 302 ≈ 233 bhp’ye düşer.

Motor gücü pompa için ne zaman yeterli sayılır?

Rakım, sıcaklık ve varsa dik açılı dişli kaybı uygulandıktan sonra motorun 4 saatlik en küçük gücü, pompanın anma devrinde yük altında gereken fren gücüne eşit ya da büyük olmalıdır (11.2.2.6, 11.2.2.7).

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 20-2025, Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection: 11.1.1–11.1.3.2; 11.2.1; 11.2.2.1–11.2.2.7; 11.2.3.1; Ek A.11.1.3, A.11.2.2.2, A.11.2.2.4, A.11.2.2.5, Şekil A.11.2.2.4 ve A.11.2.2.5 (açıklayıcı). NFPA 20 El Kitabı 2022 yorumu: Bölüm 11.1, 11.2.1–11.2.3.