BYKHY Madde 92, yangın su deposu hacmini tehlike sınıfına göre süreyle tanımlar: düşük tehlike 30 dakika, orta tehlike 60 dakika, yüksek tehlike 90 dakika. Hacim, ön hesap için Ek-8/A tablosundan alınabilir ya da Ek-8/B yağmurlama debisi, Ek-8/C yangın dolabı debisi ve varsa hidrant debisi toplanıp süreyle çarpılarak bulunur; hidrolik hesap yapılmışsa hidrolik hesabın sonucu esas alınır.
Madde 92 adım adım
| Fıkra | Hüküm |
|---|---|
| 92/1 | Sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunur |
| 92/2 | Yangın rezervi olarak ayrılan bölüm başka amaçla kullanılamaz |
| 92/3 | Tehlike sınıfı Madde 19'a göre; süre düşük 30 dk, orta 60 dk, yüksek 90 dk |
| 92/4 | Yağmurlama + dolap + hidrant bulunan sistemlerde ön hesap Ek-8/A tablosuyla; tablo kullanılırken yükseklik olarak yağmurlama başlığının kullanıldığı en üst kot esas alınır; hidrolik hesap yapılmışsa onun sonucu geçerli |
| 92/5 | Ön hesap: Ek-8/B yağmurlama debisi + Ek-8/C dolap debisi + (varsa) hidrant debisi, süre ile çarpılır |
| 92/6 | Yalnız yangın dolabı varsa: TS EN 671-1 ve 671-2'ye uygun sistemlerde Madde 94'teki tasarım debileri x süre; yüksek tehlike değilse dolaplar kullanım suyuna bağlanabilir |
| 92/7 | Yalnız çevre hidrantı varsa: en az 1.900 l/dak x 90 dakika, tehlike sınıfına göre hidrolik hesapla |
Hesap örnekleri (yalnız yönetmelik değerleriyle)
Sadece çevre hidrantı olan bir tesis (Madde 92/7):
V = 1.900 l/dak × 90 dk = 171.000 l = 171 m³ (en az)
Sadece yangın dolabı olan orta tehlikeli bir bina (Madde 92/6 ve Madde 94/b-5): yuvarlak yarı-sert hortumlu bir dolabın tasarım debisi 100 l/dak; orta tehlike süresi 60 dk. Aynı anda çalışacak dolap sayısı projeye göre belirlenir; tek dolap için:
V = 100 l/dak × 60 dk = 6.000 l = 6 m³
Yağmurlama sistemi olan binada yağmurlama debisi Ek-8/B'den, dolap debisi Ek-8/C'den alınır; bu yazıda o tablo değerleri tekrar edilmemiştir, hesap raporunda ilgili ek satırı gösterilmelidir.
Hangi yöntem ne zaman?
| Durum | Yöntem | Dayanak |
|---|---|---|
| Ön proje, hızlı büyüklük | Ek-8/A tablosu | Madde 92/4 |
| Kesin proje, hidrolik hesap yapıldı | Hidrolik hesap sonucu | Madde 92/4 son cümle |
| Yağmurlama yok, yalnız dolap | Madde 94 debileri x süre | Madde 92/6 |
| Yağmurlama yok, yalnız hidrant | 1.900 l/dak x 90 dk ve hidrolik hesap | Madde 92/7 |
Saha notu
Ek-8/A tablosunu kullanırken "yükseklik" satırı için yağmurlama başlığının kullanıldığı en üst kot esas alınır (Madde 92/4); çatı kotu veya bina yüksekliği değil. İkinci sık hata, hidrolik hesap yapılmasına rağmen tablo değerinin depoya yazılmasıdır; Madde 92/4 hidrolik hesap varsa onun sonucunu esas alır.
Kontrol listesi
- Tehlike sınıfı Madde 19 ve Ek-1'e göre belirlendi mi?
- Süre 30/60/90 dk doğru seçildi mi (Madde 92/3)?
- Ek-8/A kullanıldıysa en üst yağmurlama kotu esas alındı mı (Madde 92/4)?
- Hidrolik hesap varsa depo hacmi o sonuçla mı yazıldı?
- Yalnız hidrant varsa 171 m³ alt sınırı sağlandı mı (Madde 92/7)?
SSS
BYKHY'de yangın su deposu hacmi hangi süreye göre hesaplanır?
Madde 92/3'e göre su deposu hacmi düşük tehlike için 30 dakika, orta tehlike için 60 dakika ve yüksek tehlike için 90 dakika esas alınarak bulunur. Tehlike sınıfı Madde 19'a göre belirlenir.
Ek-8/A tablosu ile hidrolik hesap arasında hangisi geçerlidir?
Madde 92/4'e göre yağmurlama, yangın dolabı ve hidrant bulunan sistemlerde depo hacmi ön hesap için Ek-8/A tablosuyla veya 92/5'teki usulle hesaplanabilir. Su deposu hacmi hidrolik hesap yapılarak hesaplanırsa hidrolik hesapla bulunan hacim esas alınır.
Yapıda yalnız çevre hidrantı varsa depo ne kadar olmalı?
Madde 92/7'ye göre su ihtiyacı en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika süreyle karşılayacak kapasitede olmak üzere, bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaplarla belirlenir. Bu, en az 171 m³ demektir.
Kaynakça
- BYKHY, Resmî Gazete 19.12.2007/26735 ve değişiklikleri; Madde 19, 92, 94, Ek-1, Ek-8/A, Ek-8/B, Ek-8/C. mevzuat.gov.tr
Sık Sorulan Sorular
BYKHY'de yangın su deposu hacmi hangi süreye göre hesaplanır?
Madde 92/3'e göre su deposu hacmi düşük tehlike için 30 dakika, orta tehlike için 60 dakika ve yüksek tehlike için 90 dakika esas alınarak bulunur. Tehlike sınıfı Madde 19'a göre belirlenir.
Ek-8/A tablosu ile hidrolik hesap arasında hangisi geçerlidir?
Madde 92/4'e göre yağmurlama, yangın dolabı ve hidrant bulunan sistemlerde depo hacmi ön hesap için Ek-8/A tablosuyla veya 92/5'teki usulle hesaplanabilir. Su deposu hacmi hidrolik hesap yapılarak hesaplanırsa hidrolik hesapla bulunan hacim esas alınır.
Yapıda yalnız çevre hidrantı varsa depo ne kadar olmalı?
Madde 92/7'ye göre su ihtiyacı en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika süreyle karşılayacak kapasitede olmak üzere, bina tehlike sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaplarla belirlenir. Bu, en az 171 m³ demektir.
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.