Paket yangın pompası ünitesinde pompa, sürücü, kontrol panosu ve diğer aksesuarlar bir paketleme tesisinde ortak bir taban üzerine kurulur ve sahaya tek parça olarak gönderilir. Ünite açık bir kızak (skid) da olabilir, prefabrik bir pompa evi de. NFPA 20-2025 bu üniteler için Bölüm 4.31’de ek kurallar koyar; standardın geri kalan kuralları da aynen geçerlidir.

Kısaca: Bileşenler çelik bir çerçeveye kurulur, kaynakçılar yeterlik belgelidir, ünite yangın pompası hizmeti için listelidir, tasarımı 4.3.2’deki sistem tasarımcısı yapar ve plan ile veri föyleri yetkili makamın incelemesine sunulur (4.31.1). Standardın tüm kuralları, özellikle 4.14–4.19 geçerlidir (4.31.3). Taşıma hasarına karşı destek ve bağlar, işaretli kaldırma noktaları (4.31.4, 4.31.5); sahada deprem koruması, boru bağlantılarının yeniden kontrolü, ankraj ve harç ile drenajlı sağlam zemin gerekir (4.31.6–4.31.9). Ünite paketleme tesisinde hidrostatik teste tabi tutulur (14.1.2.2).

Paket yangın pompası ünitesi: çelik kızak üzerinde pompa, sürücü ve kontrol panosu; fabrikada listeleme ve hidrostatik test, taşımada kaldırma noktaları ve bağlar, sahada ankraj, harç ve zemin drenajı
Fabrikadan temele. Çipler ünitenin üç aşamasındaki kuralları madde numaralarıyla gösterir (4.31, 14.1.2.2). Ünite ve çevre çizimi şematiktir.

Paket ünite nedir?

Standart paket yangın pompası ünitesini, paketleme tesisinde birleştirilip kurulum yerine tek parça gönderilen yangın pompası ünitesi bileşenleri diye tanımlar. Bu standardın listelenmesini istediği bileşenlerden pakete girenler pompa, sürücü, kontrol panosu ve paketleyicinin belirlediği diğer aksesuarlardır; hepsi muhafazalı ya da muhafazasız bir taban üzerine kurulur (3.3.52.13). NFPA 20 El Kitabı (2022) bir şekille kızak üstü paket üniteyi ve prefabrik pompa evi içindeki üniteyi gösterir.

Fabrikada ve tasarımda

Muhafazalı ya da muhafazasız her paket ünite şunların hepsini sağlar (4.31.1):

  1. Bileşenler çelik bir çerçeve yapısına kurulur ve sabitlenir.
  2. Kaynakçılar ASME Kazan ve Basınçlı Kap Kodu’nun 9. kısmına ya da AWS D1.1/D1.1M çelik yapı kaynağı koduna göre yeterlik sahibidir.
  3. Ünite yangın pompası hizmeti için listelidir.
  4. Ünitenin tamamı 4.3.2’de tanımlanan sistem tasarımcısı tarafından tasarlanır.
  5. Bütün planlar ve veri föyleri yetkili makama sunulup incelenir; onaylı ve damgalı kopyalar montajda ve kayıtta kullanılır.

Elektrik bileşenleri, açıklıklar ve kablolama NFPA 70’in ilgili maddelerinin en az şartlarını sağlar (4.31.2). Paket ve prefabrik kızaklar standardın tüm kurallarını, özellikle pompa odası koruması, borular, emme, basma, vana denetimi ve boru hareketine karşı koruma bölümlerini (4.14–4.19) sağlar (4.31.3). Sistem tasarımcısının kimliği ve yeterliği için bkz. onay ve işletme.

Fabrikada hidrostatik test

Kızaklar ve pompa evleri dahil paket üniteler, paketleme tesisinde 14.1.2.1’e göre hidrostatik teste tabi tutulur (14.1.2.2): en az 200 psi (13,8 bar) ya da sistemde tutulacak en yüksek basıncın 50 psi (3,4 bar) fazlası, hangisi büyükse (14.1.2.1); basınç 2 saat kayıpsız tutulur (14.1.2.1.1) ve kayıp manometre düşüşü ya da görünür sızıntıyla belirlenir (14.1.2.1.2). Salmastralardan sızıntı ve basınç kaybına izin verilir; sistem salmastra sızıntısını karşılamak için sürekli yeniden basınçlandırılır; başka sızıntı ya da basınç düşüşüne izin verilmez (14.1.2.2.1–14.1.2.2.3).

Taşıma ve kaldırma

  • Sahaya sevkiyat sırasında bileşen hasarının olası etkileri dikkatle gözetilir (4.31.4).
  • Yapısal bütünlük en az esneme ve hareketle korunur (4.31.4.1); taşıma sırasında hasar ve kırılmayı önleyecek destek ve bağlar takılır (4.31.4.2).
  • Güvenli kaldırma için doğru kaldırma noktaları ünite üzerinde işaretlenir (4.31.5).

Sahada

  • Deprem: pompa evi ve kızaklar Bölüm 4.30’u sağlar (4.31.6); bkz. boru geçişi ve deprem.
  • Boru bağlantıları: pompa evi ya da kızak kalıcı temeline oturtulduktan sonra emme ve basma boruları, bütün flanşlı ve mekanik bağlantılar üretici önerilerine göre kontrol edilerek ayrıntılı incelenir (4.31.7).
  • Ankraj ve harç: üniteler Bölüm 6.4’e göre ankrajlanır ve harçlanır (4.31.8). Bölüm 6.4’e göre taban plakası pompa ve sürücü mil hizasını sağlayacak biçimde sağlam bir temele bağlanır, temel kalıcı ve rijit destek verecek kadar sağlamdır ve taban plakası temel üzerinde terazidedir (6.4.3–6.4.5).
  • Pompa evi zemini: pompa bileşenleri için uygun drenajı sağlayacak eğimli, sağlam yapıdadır (4.31.9). Zemin 4.31.8’e göre harçlanabilir ya da pompa evi yerine konduktan sonra 4.31.10’a göre yapılabilir (4.31.9.1).
  • Temel: pompa evinin taşıyıcı çerçevesi, ünitenin hareketli yüklerine ve geçerli rüzgâr yüklerine dayanacak mühendislik hesaplı bir temele oturur (4.31.9.2); temel pakete tespit için gerekli ankraj noktalarını içerir (4.31.9.3).
  • Çelik plaka zemin: korozyona karşı koruma ve pompa odasındaki dökülme ya da sızıntılar için drenaj sağlanmışsa, harç delikli, kaymaya çok dayanıklı, dolu yapısal plaka zemin kullanılabilir (4.31.10).

Şekil A.4.31.9: tipik temel detayı (açıklayıcı)

Ek A.4.31.9’daki şeklin notlarına göre: çizim çoğu kızak için gereken en az ankraj sayısını gösterir, gerçek ankraj çapı ve tipini montajcı belirler, bazı yapı yönetmelikleri ek ankraj isteyebilir. Tahmini ünite ağırlığı 80–100 lb/ft² (yaklaşık 390–485 kg/m²), binalı paketlerde buna 30 lb/ft² (yaklaşık 145 kg/m²) eklenir. Her ek 10 ft (3 m) kızak boyu için bir ek ankraj, 12 ft’ten (3,7 m) geniş kızakta bir ek ankraj öngörülür. Ünite temele konduktan sonra yapı boşluğu betonla doldurularak bitmiş zemin oluşturulur ve temeller ile bütün çelik kirişler arası tam harçlanır. Detayda en az ¾ in. (19 mm) ankraj civatası ve 4 in. × 4 in. × ½ in. (102 mm × 102 mm × 12,7 mm) çelik ankraj plakası, en az 1000 lb/ft (yaklaşık 1475 kg/m) taşıyacak temel gösterilir.

Neden bu kurallar?

Standart gerekçeyi yalnız taşıma kuralında açıkça verir: sevkiyatta bileşen hasarının etkileri (4.31.4). Diğer maddeler için ne Ek A ne El Kitabı (2022) ayrı bir gerekçe yazar; El Kitabı bu bölümde yalnız şekil ve kural metnini verir. Bu yüzden burada yalnız kurallar anlatılmıştır.

Kabul

Bütün yangın pompası tesisatı tamamlanınca standarda göre kabul testi yapılır (4.34); ayrıntılar Bölüm 14’tedir (bkz. performans testi). Ek A’daki yüklenici malzeme ve test sertifikası örneği (Şekil A.14.1.3(a)) paket ya da kızak üniteler için üç soru sorar: ünite beton temele uygun biçimde ankrajlı mı, yapısal temel çerçevesi bitmiş zemin oluşturacak biçimde betonla dolduruldu mu, zemin süzgeci var mı?

Sahada dikkat (kaynaktaki kurallar)

  • Fabrika testine güvenip bağlantıları kontrol etmemek: kalıcı temele oturtmadan sonra flanşlı ve mekanik bağlantılar yeniden incelenir (4.31.7).
  • Ankrajsız ya da harçsız kurulum: Bölüm 6.4’e göre ankraj ve harç zorunludur (4.31.8).
  • Drenajsız pompa evi zemini: zemin drenaj eğimli olur (4.31.9); çelik plaka zeminde drenaj ve korozyon koruması şarttır (4.31.10).
  • İşaretsiz kaldırma noktaları: doğru kaldırma noktaları işaretlenir (4.31.5).

Kontrol listesi

  1. Ünite yangın pompası hizmeti için listeli, çelik çerçeveli, kaynakçı yeterliği belgeli (4.31.1).
  2. Tasarımcı 4.3.2’ye uygun; plan ve veri föyleri yetkili makamca incelendi (4.31.1).
  3. Elektrik NFPA 70’e, ünite 4.14–4.19 dahil standardın tamamına uygun (4.31.2, 4.31.3).
  4. Paketleme tesisinde hidrostatik test yapıldı (14.1.2.2).
  5. Taşıma destekleri ve kaldırma noktaları var (4.31.4.2, 4.31.5).
  6. Deprem koruması Bölüm 4.30’a uygun (4.31.6).
  7. Temele oturtma sonrası boru bağlantıları incelendi (4.31.7).
  8. Ankraj ve harç Bölüm 6.4’e göre; zemin drenajlı; temel rüzgâr ve hareketli yüke göre (4.31.8, 4.31.9, 4.31.9.2).
  9. Kurulum bitince Bölüm 14’e göre kabul testi (4.34).

Sık Sorulan Sorular

Paket yangın pompası ünitesi nedir?

Paketleme tesisinde birleştirilip sahaya tek parça gönderilen yangın pompası ünitesidir; pompa, sürücü, kontrol panosu ve paketleyicinin belirlediği aksesuarlar muhafazalı ya da muhafazasız bir taban üzerine kurulur (NFPA 20-2025 3.3.52.13).

Paket ünite listeli olmak zorunda mı?

Evet. Ünite yangın pompası hizmeti için listelidir; ayrıca çelik çerçeveli, kaynakçıları yeterlik belgeli, tasarımı 4.3.2’deki sistem tasarımcısınca yapılmış ve planları yetkili makamca incelenmiş olur (4.31.1).

Paket ünite için NFPA 20’nin diğer kuralları geçerli mi?

Evet. Paket ve prefabrik kızaklar standardın tüm kurallarını, özellikle 4.14–4.19 bölümlerini sağlar (4.31.3); elektrik NFPA 70’e uyar (4.31.2) ve deprem koruması Bölüm 4.30’a göredir (4.31.6).

Paket ünite fabrikada test edilir mi?

Paketleme tesisinde 14.1.2.1’e göre hidrostatik test yapılır: en az 200 psi (13,8 bar) ya da en yüksek basıncın 50 psi (3,4 bar) fazlası, 2 saat kayıpsız; salmastra sızıntısına izin verilir, başka sızıntıya verilmez (14.1.2.2–14.1.2.2.3). Kurulum bitince Bölüm 14’e göre sahada kabul testi de yapılır (4.34).

Paket pompa evi nasıl temele bağlanır?

Ünite Bölüm 6.4’e göre ankrajlanır ve harçlanır (4.31.8); çerçeve hareketli yük ve rüzgâra göre hesaplı temele oturur, temel ankraj noktalarını içerir (4.31.9.2, 4.31.9.3). Zemin drenaj eğimli ve sağlamdır (4.31.9). Şekil A.4.31.9 tipik bir temel detayı verir.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 20-2025, Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection: 3.3.52.13, 4.3.2, 4.31.1–4.31.10, 4.34, 6.4.3–6.4.5, 14.1.2.1–14.1.2.1.2, 14.1.2.2–14.1.2.2.3; Ek A.4.31.9, Şekil A.4.31.9, Şekil A.14.1.3(a) (açıklayıcı). NFPA 20 El Kitabı 2022 yorumu: Bölüm 4.31 (kızak ve pompa evi şekli; ek gerekçe yok).