Raf içi sprinkler nedir, ne zaman gerekir?
Raf içi (ara seviye) sprinkler, yüksek raflı depoda tavan sprinklerinin suyunun alt katlara ulaşamadığı durumda raf yapısının içine, yükler arasındaki boşluklara konan sprinklerdir. Üç standart da sprinkleri enine ve boyuna boşlukların kesişimine koyar; seviye sayısını depolama yüksekliği, kat yüksekliği ve emtia belirler. Bu araç yerleşimi hesaplar; tavan sprinkler tasarımı, boru çapları ve hidrolik hesap ayrıca yapılır.
EN 12845: 3,50 m kuralı ve 12.5 maddesi
- Dikey (12.5.2): yerden ilk seviyeye ve seviyeler arası en çok 3,50 m veya iki kat, hangisi küçükse. En üst seviye depolama üstünden bir kattan daha aşağıda olamaz. Tavan sprinklerlerinin hepsi depolama üstünden 4 m’den az yukarıda değilse depolamanın üstüne de bir seviye konur.
- Yatay (12.5.3): Kategori I–II’de boyuna boşlukta, mümkünse her ikinci enine boşluk kesişiminde, bir üst sıraya göre şaşırtmalı; aralık en çok 3,75 m ve yatay × düşey en çok 9,8 m². Kategori III–IV’te her enine boşlukta; en çok 1,9 m ve 4,9 m².
- Sıra sayısı (12.5.4, 12.5.5): toplam raf genişliğinin her 3,2 m’si için bir sıra; 3,2–6,4 m arası iki sıra, kenara eşit uzaklıkta.
- Raflı depolama ST5/ST6 (12.5.6, Tablo 21): her rafın üstüne; sıra boyunca en çok 2,8 m, 3,0–6,0 m genişlikte iki sıra.
- Sprinkler: K80 veya K115 (Tablo 37a), hızlı tepkili (Tablo 38), en az 75 mm çaplı su kalkanı (14.7). Tasarımda her seviyede 3 sprinkler, en çok 3 seviye; hesaba giren raf sayısı koridor genişliğine bağlı (7.2.3.3).
FM DS 8-9: IRAS(E) ve IRAS(EO)
FM Global, yatay düzeni Şekil 5, 5a, 6, 6a ve 7’deki akış şemalarıyla seçer. Karar raf tipine ve derinliğine, deflektörün altındaki yüke 150 mm’den yakın olup olmadığına, yatay bariyere, dolu raf alanına, 7,5 m (25 ft) depolama ve 7,5 / 9,0 m tavan yüksekliklerine ve emtiaya bağlıdır. IRAS(EO) her ikinci enine boşlukta 1,2–3,0 m, IRAS(E) her enine boşlukta 0,6–2,4 m aralıklıdır. Düşey artım Şekil 15’e göre emtiaya bağlıdır: 7,5 / 6,0 / 4,5 / 3,0 m. En üst seviyenin üstünde en çok 3,0 m depolama kalır. Raf içi sprinkler FM Approved, hızlı tepkili ve 70 °C nominaldir (2.3.4.3); tasarım Tablo 12’den, tavan tasarım tablosu Tablo 13’ten okunur.
NFPA 13-2025: Bölüm 25 şekilleri
NFPA 13, CMDA tavan sprinklerleriyle birlikte kullanılan raf içi düzenleri emtiaya ve yüksekliğe göre şekillerle verir (25.4.2). Sınıf I–IV için 3,7–7,6 m depolamada tek ve çift sıralı rafta bir seviye gerekir. Bu seviye depolama yüksekliğinin yarısı veya üstündeki ilk kat seviyesidir (25.1.8.1); iki seviyede 1/3 ve 2/3 kullanılır (25.1.8.2). Sıra boyu aralık şekilden okunur: açıkta Sınıf I–II için 3,7 m, Sınıf IV için 3,0 m, kapsüllü veya kutulu emtia için 2,4 m. Çok sıralı rafta sprinkler başına plan alanı da sınırlıdır (9,3 m², Sınıf IV’te 7,4 m²). Grup A plastik şekilleri düşey en büyük aralığı ve en üst seviyenin üstündeki depolamayı da sınırlar. Dolu raflarda 25.3 uygulanır. Sprinkler olağan sıcaklık sınıfında, standart ya da hızlı tepkili ve en az K5.6 (K80) olmalıdır; yatay bariyer yoksa su kalkanı gerekir (25.1.6). Tasarım değerleri Tablo 25.4.1.1’dedir. 7,6 m’yi aşan depolamada 25.4.3 şekilleri en büyük düşey aralığı ve en üst seviyenin üstündeki depolamayı (çoğunlukla 3,0 m) sınırlar; çift ve çok sıralı raflarda çoğu düzen koridor yüzlerinde yüz sprinkleri de ister. Araç bu durumda yüz sprinklerinin konumunu şekle bırakır ve sayfa numarasını verir.
Araç NFPA 13’te CMDA tavan sprinklerli düzenleri kapsar; CMSA ve ESFR tavanlı düzenler (25.5, 25.6), tavandan bağımsız raf içi seçenekleri (25.7) ve araç lastikleri bu sürümde yoktur.
Sık Sorulan Sorular
EN 12845’e göre raf içi sprinkler seviyeleri arası en çok kaç metre olabilir?
Madde 12.5.2’ye göre yerden ilk seviyeye ve seviyeler arası 3,50 m veya iki kat, hangisi küçükse. En üst seviye depolama üstünden bir kattan daha aşağıda olamaz.
Depolamanın üstüne de raf içi sprinkler gerekir mi?
EN 12845’te tavan sprinklerinin hepsi depolama üstünden 4 m’den az yukarıdaysa gerekmez; aksi hâlde gerekir (12.5.2). FM DS 8-9’da en üst seviyenin üstünde en çok 3,0 m depolama kalabilir (Şekil 15).
FM DS 8-9’da IRAS(E) ile IRAS(EO) farkı nedir?
IRAS(EO) sprinklerleri her ikinci enine boşluk kesişimine (1,2–3,0 m), IRAS(E) her enine boşluk kesişimine (0,6–2,4 m) koyar. Hangisinin kabul edildiğini Şekil 5–7’deki akış şemaları belirler.
NFPA 13’te tek seviyeli raf içi sprinkler hangi yüksekliğe konur?
Şekil konumu belirtmiyorsa depolama yüksekliğinin yarısı veya üstündeki ilk kat seviyesine konur (25.1.8.1). İki seviyede 1/3 ve 2/3 kullanılır (25.1.8.2).
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indir
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
Bu hesapların tamamını sahada, çevrimdışı ve PDF raporlu yapmak için: NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 tek iOS uygulamasında.
SprinkCalc'i App Store'dan indir