Kiriş Kuralı Hesabı: Sprinkler Engel Mesafesi (NFPA 13)

Kiriş kuralı nedir?

Saptırıcı bir kirişin, kanalın ya da kablo tavasının alt yüzünden yukarıdaysa engel su dağılımının bir kısmını keser. NFPA 13-2025 bunu iki ölçüyle denetler: A, sprinklerden engelin yan yüzüne yatay mesafe; B, saptırıcının engelin alt yüzünden yüksekliği. Sprinkler engelden uzaklaştıkça saptırıcının engel altından daha yukarıda kalmasına izin verilir.

Hangi tablo?

Standart sprey dik ve sarkık: Tablo 10.2.8.2(a) (ft–in) ve 10.2.8.2(b) (mm), Şekil 10.2.8.2(a).
Geniş kapsamlı (EC) dik ve sarkık: Tablo 11.2.5.1.2(a)/(b).
ESFR: Tablo 14.2.10.2.1(a)/(b), Şekil 14.2.10.2.1.

Metrik tablolar inç tablolarının birebir dönüşümü değildir: örneğin standart sprey için A = 1 ft'te B en fazla 2½ in, A = 300 mm'de ise en fazla 65 mm'dir. Hesaplayıcı SI'da mm tablosunu, ABD biriminde ft–in tablosunu okur.

Geniş engeller

Standart sprey sprinklerde 1,2 m'den (4 ft) geniş sabit engellerin altına sprinkler konur (10.2.8.2(6)). 1,2 m veya daha dar engelde tablo sağlanıyorsa alta sprinkler gerekmez (10.2.8.2(7)); engelin iki yanındaki sprinklerde engel ekseninden mesafe izin verilen sprinkler aralığının yarısını aşmamalıdır (10.2.8.2(2)).

Üç kat kuralı

Saptırıcının altında kalan kolon, boru, armatür gibi engellerden sprinkler en az 3 × engelin en büyük boyutu uzaklaşır (10.2.8.3.1.4). Yatay engelde gereken mesafe en fazla 600 mm (24 in) alınır; kolon gibi düşey engellerde bu üst sınır yoktur. Hafif ve orta tehlikede yalnız yapı elemanları dikkate alınır (10.2.8.3.1.5); 80 mm'den (3 in) küçük sprinkler boruları sayılmaz (10.2.8.3.1.9). Geniş kapsamlı sprinklerde kural 4 kat, yatay engelde üst sınır 900 mm (36 in)'dir (11.2.5.2.1.3).

Sık Sorulan Sorular

Kiriş kuralında A ve B neyi ölçer?

A, sprinklerden engelin yan yüzüne yatay mesafedir. B, saptırıcının engelin alt yüzünden ne kadar yukarıda olduğudur. Saptırıcı engel alt yüzünden aşağıdaysa engel dağılımı kesmez ve kural aranmaz.

Metrik tablo ile inç tablosu neden farklı sonuç veriyor?

NFPA 13-2025'in metrik tablosu inç tablosunun birebir dönüşümü değildir; her iki tablo da ayrı basılmıştır. Hangi birim sistemiyle çalışıyorsanız o tabloyu kullanın.

Kiriş 1,2 m'den genişse ne yapılır?

Standart sprey sprinklerde 1,2 m'den (4 ft) geniş sabit engellerin altına sprinkler konur (NFPA 13-2025 10.2.8.2(6)).

Üç kat kuralı ne zaman uygulanır?

Saptırıcının altında kalan engeller için: sprinkler engelin en büyük boyutunun en az 3 katı uzakta olmalıdır. Yatay engelde gereken mesafe en fazla 600 mm'dir; kolonlarda bu sınır yoktur (10.2.8.3.1.4).