Askı aralığı hangi tablodan okunur?
NFPA 13-2025’te askılar arası en büyük mesafe boru malzemesine ve anma çapına göre Tablo 17.4.2.1(a) (ft-in) ve Tablo 17.4.2.1(b) (m) ile verilir (17.4.2.1). İki tablo ayrı basılmıştır: hesaplayıcı SI’da metrik tabloyu, ABD biriminde ft-in tablosunu okur. Tabloda NA (uygulanmaz) yazan çaplar seçilemez; örneğin 20 mm çelik boru, 90 mm ve üstü dişli ince cidarlı çelik ya da 90 mm ve üstü CPVC tabloda yoktur.
- Çelik (dişli ince cidarlı hariç): 25–32 mm 3,7 m; 40–200 mm 4,6 m.
- Dişli ince cidarlı çelik: 25–80 mm 3,7 m.
- Bakır tüp: 20–25 mm 2,4 m; 32–40 mm 3,0 m; 50–80 mm 3,7 m; 90–200 mm 4,6 m.
- CPVC: 20 mm 1,7 m’den 80 mm 3,0 m’ye; listelenmiş metal dışı borularda aralık ürün listelemesine göre değiştirilir (17.4.2.2).
- Sfero döküm: 80, 100, 150 ve 200 mm’de 4,6 m.
Uç sprinkler ve desteksiz kol
Çelik boruda son askı ile uç sprinkler arasındaki desteksiz yatay uzunluk 25 mm boruda 900 mm, 32 mm’de 1.200 mm, 40 mm ve üstünde 1.500 mm’yi aşamaz (17.4.3.4.1); bakır tüpte 450 / 600 / 750 mm’dir (17.4.3.4.2). Sınır aşılırsa boru uç sprinklerin ötesine uzatılıp ek askıyla desteklenir (17.4.3.4.3). Sprinklere giden desteksiz kolun (armover) toplam yatay uzunluğu çelikte 600 mm, bakırda 300 mm’dir (17.4.3.5.1). Bu kurallar yalnız çelik boru ve bakır tüp için geçerlidir (17.4.3.1).
6,9 bar’ın üstünde sarkık sprinkler
Sprinklerdeki en yüksek statik ya da akış basıncı (itfaiye bağlantısı dışından) 6,9 bar’ı (100 psi) aşıyor ve tavan üstündeki branşman tavan altındaki sarkık sprinklerleri besliyorsa uç mesafesi çelikte 300 mm’ye, bakırda 150 mm’ye iner (17.4.3.4.4.2); kol uzunluğu da aynı değerlerle sınırlanır (17.4.3.5.2.1). Uç sprinkleri taşıyan borunun askısı yukarı hareketi engelleyen tipte olmalıdır (17.4.3.4.4.1).
Askı adedi ve rot çapı
Araç, ana boru bağlantısından itibaren her açıklığı tablodaki en büyük aralıkla sınırlar ve son askıyı uç sprinklerden izin verilen uç mesafesi kadar geride kabul eder: N = ⌈(L − e) / S⌉. Her boru parçasında en az bir askı bulunmalıdır (17.4.3.2.1); 1,8 m’den kısa başlangıç parçaları askı gerektirmez (17.4.3.2.4). Rot çapı Tablo 17.2.1.1’den gelir: 100 mm’ye kadar boruda 10 mm (3/8 in), 125–200 mm’de 13 mm (1/2 in).
Yük kuralı
Mühendis onaylı askılar her destek noktasında su dolu boru ağırlığının 5 katı artı 115 kg (250 lb) yükü taşıyacak şekilde tasarlanır (17.1.2(1)). Çelik boruda su dolu ağırlık NFPA 13’ün Tablo A.18.5.9’undan (Schedule 40 ve Schedule 10) alınır; araç askı başına boru uzunluğunu en büyük askı aralığı kabul eder. Örnek: 100 mm Schedule 40 boru 24,40 kg/m, 4,6 m aralıkta 5 × 24,40 × 4,6 + 115 ≈ 676 kg.
Sık Sorulan Sorular
Çelik sprinkler borusunda askı aralığı ne kadar?
NFPA 13-2025 Tablo 17.4.2.1(b)’ye göre dişli ince cidarlı olmayan çelik boruda 25 ve 32 mm’de en fazla 3,7 m, 40 mm ve üstünde en fazla 4,6 m. 20 mm çelik boru tabloda NA (uygulanmaz) olarak geçer.
Son askı ile uç sprinkler arası en fazla ne kadar olabilir?
Çelik boruda 25 mm’de 900 mm, 32 mm’de 1.200 mm, 40 mm ve üstünde 1.500 mm (17.4.3.4.1); bakırda 450 / 600 / 750 mm (17.4.3.4.2). Basınç 6,9 bar’ı aşıyor ve tavan üstündeki hat tavan altındaki sarkık sprinklerleri besliyorsa çelikte 300 mm, bakırda 150 mm (17.4.3.4.4.2).
CPVC boruda askı aralığı neden farklı?
CPVC için Tablo 17.4.2.1 20 mm’de 1,7 m’den 80 mm’de 3,0 m’ye kadar değer verir; listelenmiş metal dışı borularda aralık ürün listelemesine göre değiştirilir (17.4.2.2). 17.4.3’teki uç ve kol kuralları yalnız çelik ve bakır içindir.
Askı hangi yüke göre seçilir?
Mühendis onaylı askılar her destek noktasında su dolu boru ağırlığının 5 katı artı 115 kg (250 lb) yükü taşır (17.1.2(1)). Çelik borunun su dolu ağırlığı NFPA 13 Tablo A.18.5.9’dadır; örneğin 100 mm Schedule 40 boru 24,40 kg/m.
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indir
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
Bu hesapların tamamını sahada, çevrimdışı ve PDF raporlu yapmak için: NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 tek iOS uygulamasında.
SprinkCalc'i App Store'dan indir