Sayıyı alan ve tehlike sınıfı belirler
BYKHY Madde 99/2 taşınabilir söndürme cihazı sayısını doğrudan yapı inşaat alanına bağlar: düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² için bir adet 6 kg kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı cihaz. Alan bütün katların toplamıdır. Araç sayıyı yukarı yuvarlar: orta tehlikede 2400 m² için 2400 / 250 = 9,6 → 10 adet.
| Tehlike sınıfı (Ek-1) | Bir cihaz başına alan | Örnek: 2400 m² |
|---|---|---|
| Düşük tehlike (Ek-1/A) | 500 m² | 5 adet |
| Orta tehlike 1–4 (Ek-1/B) | 250 m² | 10 adet |
| Yüksek tehlike 1–4 (Ek-1/C) | 250 m² | 10 adet |
Tehlike sınıfı: Ek-1
Ek-1/A düşük tehlikeyi tanımla verir: düşük yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip, yangına karşı direnci en az 30 dakika olan ve 126 m²’den büyük bölümü olmayan mekânlar; okul ve büroların bu koşulu sağlayan belirli alanları ile hapishaneler. Ek-1/B orta tehlikeyi dört grupta listeler: örneğin hastane, otel, konut, lokanta, okul ve büro Orta Tehlike-1; otopark, çamaşırhane ve müze Orta Tehlike-2; alışveriş merkezi, matbaa, mobilya ve tekstil üretimi, tesisat odaları Orta Tehlike-3; sinema, tiyatro, sergi salonu ve yonga levha üretimi Orta Tehlike-4. Ek-1/C yüksek tehlikedir: boya ve vernik imalatı, plastik köpük ve sünger imalathaneleri, selüloz nitrat ve havai fişek fabrikaları gibi. Orta Tehlike-1 ve -2 alanlarında boyama işlemi gibi yüksek yangın yüklü bölümler varsa alan Orta Tehlike-3 sayılır.
Cihaz tipi: yangın sınıfına göre (99/1)
- A (katı): öncelikle çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu.
- B (sıvı): kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü.
- C (gaz): kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli.
- D (metal): kuru metal tozlu.
Hastane, huzurevi, anaokulu ve benzeri yerlerde sulu veya temiz gazlı cihazlar tercih edilir.
Tekerlekli cihaz (99/3)
Otoparklarda, depolarda, tesisat dairelerinde ve benzeri yerlerde taşınabilir cihazlara ek olarak tekerlekli tip söndürme cihazı mecburidir. Madde adet ve kapasite vermez; seçim yangın sınıfına göre yapılır ve gerekirse mahalli itfaiyenin görüşü alınır (99/8). Arabalı cihazlar TS EN 1866, diğerleri TS 862-EN 3 belgeli olur (99/6).
Yerleşim: 25 m kuralı
Madde 99/4’e göre cihazlara ulaşma mesafesi en fazla 25 m’dir. Cihazlar geçiş boşluklarına yakın, dengeli dağıtılmış ve işaretli olur; yangın dolabının içine veya yakınına konabilir. Kapı arkası, kapalı dolap (yangın dolabı hariç), derin duvar girintisi ve ısıtıcı üstü yasaktır. 4 kg’dan ağır ve 12 kg’dan hafif cihazların asma yüksekliği zeminden yaklaşık 90 cm’yi aşmaz (99/5).
Araç her katı eşit hücrelere böler ve her hücrenin merkezine bir cihaz koyar. Hücre sayısı hem katın alan payını (kat alanı / 250 veya 500) hem de en uzak noktanın kuş uçuşu 25 m içinde kalmasını sağlayacak kadardır. Bu bir yerleşim önerisidir, yönetmelik değeri değildir: duvar ve bölmeler yürüme mesafesini uzatır, son yerleşim planda kontrol edilir. Önerinin verdiği toplam, 99/2’nin en az sayısından fazla çıkabilir; fazlası dağıtımdan gelir.
3B kat planında ne görüyorsunuz?
Bir kat, girdiğiniz alan ve plan oranıyla kurulur; alttaki katlar hayalet olarak görünür. Cihazlar yerlerine düşer, her birinin çevresinde 25 m erişim dairesi parlar. Sarı halka katın en uzak noktasıdır; kesikli çizgi en yakın cihaza olan mesafeyi gösterir. “Erişim yürüyüşü” açıkken bir kişi bu yolu yürür. Tekerlekli cihaz gerekiyorsa köşede ayrıca görünür.
Sık Sorulan Sorular
Kaç m² için bir yangın söndürme cihazı gerekir?
BYKHY Madde 99/2’ye göre düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için bir adet 6 kg kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı söndürme cihazı gerekir. Alan bütün katların toplamıdır; sonuç yukarı yuvarlanır.
Yangın söndürme cihazına en fazla kaç metre olmalı?
Madde 99/4’e göre söndürme cihazlarına ulaşma mesafesi en fazla 25 m’dir. Cihazlar geçiş boşluklarına yakın, dengeli dağıtılmış ve görülebilecek şekilde işaretli olmalı; kapı arkasına, kapalı dolaba (yangın dolabı hariç) veya ısıtıcı yakınına konmamalıdır.
Tekerlekli yangın söndürme cihazı nerede zorunludur?
Madde 99/3’e göre otoparklarda, depolarda, tesisat dairelerinde ve benzeri yerlerde taşınabilir cihazlara ek olarak tekerlekli tip söndürme cihazı mecburidir. Madde adet ve kapasite vermez; gerekirse mahalli itfaiyenin görüşü alınır (99/8).
Yangın tüplerinin bakımı ne sıklıkla yapılır?
Madde 99/7’ye göre TS ISO 11602-2’ye uygun olarak yılda bir kez yerinde genel kontrol yapılır; dördüncü yılın sonunda söndürücü madde yenilenir ve hidrostatik test yapılır. Bakımı yapan firmanın dolum ve servis yeterlilik belgesi olmalıdır.
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indir
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
Bu hesapların tamamını sahada, çevrimdışı ve PDF raporlu yapmak için: NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 tek iOS uygulamasında.
SprinkCalc'i App Store'dan indir