İçeriğe geç
Yönetmelik

Tank dış soğutma hesabı: NFPA 15 su spreyi

Tasarım esasını ve tankın içindeki kimyasalı seçin, tank ölçülerini girin; araç soğutma suyu debisini, su hacmini, nozul ön boyutunu ve algılama kurallarını verir, suyla kullanılamayan malzemeleri de işaretler.

NFPA 15-2022 7.4.2NFPA 30-2024 22.8.1FM 7-88 · FM 7-14Animasyonlu çizim

Bu araç ön boyutlandırma ve kontrol içindir; nihai tasarım, yürürlükteki standart baskısı ve yetkili makam (AHJ) kabulüyle doğrulanmalıdır.

Diğer 38 yangın hesabı ↓

Araç ne yapar?

Yangına maruz kalan bir tankın dış yüzeyini su spreyiyle soğutmak için gereken debiyi, su hacmini ve nozul ön boyutunu verir. Tank ölçüsüne göre çizilen sahnede nozul katları ve yüzeyden aşağı akan su görünür. Kimyasalı seçtiğinizde o malzeme için su spreyinin uygulanıp uygulanamayacağını ve hangi maddelerin devreye girdiğini gösterir.

Soğutma söndürme değildir. Bu sistemin amacı, yangının tankı ısıtıp hasara uğratmasını ve yangının büyümesini geciktirmektir. Tank içindeki sıvının söndürülmesi gerekiyorsa köpük sistemi (NFPA 11) ayrıca değerlendirilir.

Hangi kitap neyi söylüyor?

KaynakYoğunlukSüreNot
NFPA 15-2022, 7.4.210,2 L/dk·m² (0,25 gpm/ft²)Sabit değil: beklenen yangın süresi (7.4.1)Düşey kabın çatı ve tabanı dahil. Aşağı akışta kat aralığı en çok 3,7 m.
FM 7-88 (Ekim 2011), 2.3.212 mm/dk (0,3 gpm/ft²)2 saatTanklar arası mesafe yetersizse. En az 1.900 L/dk hortum payı.
FM 7-14 (Temmuz 2019), 2.3.410 mm/dk (0,25 gpm/ft²)En az 2 saat (2.3.3.4.2)Proses kapları. En az 1.900 L/dk hortum payı (2.3.3.3.2).
BYKHY Madde 111-c10 L/dk·m²En az 60 dkYalnız LPG. Yakın tanklar dış yüzeyinin 1/2'si. En az 2 pompa, 700 kPa.

NFPA 30-2024 22.8.1, NFPA 15'i işaret eden hükmün kendisidir: düşey atmosferik tank, en az 190 m³, Sınıf I sıvı, sıkışık alan ve yüzer tavan sayılmayan çatı birlikte varsa söndürme veya maruziyet koruması kurulmasını ya da hazır bulundurulmasını ister. EN 12845 deluge sistemlerini kapsamaz; EN 12845-2'nin andığı CEN/TS 14816 bu araçta kullanılmadı.

Kimyasala göre senaryolar

İçerikSu spreyiDikkat
Suda çözünmeyen yanıcı sıvı (benzin, fuel oil)Soğutma için uygunSıvı yangınını söndürmez, köpük ayrı. Yanan sıvı drenajla uzaklaştırılır (4.4).
Suda çözünen sıvı (alkol, aseton)Test veya tasarım verisiyleHer malzeme kullanım koşulunda denenir (4.2.4.2).
Sıvılaştırılmış yanıcı gaz (LPG, propan)Uygun, BYKHY zorunlu kılabilirTürkiye'de 10 m³ üstü soğutma zorunlu, gaz algılama ve kapatma vanası da aranır (Madde 111).
Kararsız (tepkimeli) sıvıDaha yüksek yoğunluk gerekebilirSıcaklık sınırlanacaksa 10,2 yetmeyebilir (A.7.4.2). NFPA 400 Bölüm 19.
Aşındırıcı veya toksik sıvıUygun, akış kontrollüKirli su kontrol altına alınır (4.4.10). NFPA 400 Bölüm 12, 18.
Sıcak veya viskoz sıvı (asfalt, katran)Değerlendirme gerekirTaşma ve köpürme (4.2.3), sıcak ekipmanda hasar (4.2.7).
Suyla tepkimeye giren (sodyum, kalsiyum karbür)Doğrudan uygulanmazNFPA 15 4.2.5. Araç debi vermez.
Kriyojenik gaz (LNG)KullanılmazNFPA 15 4.2.6. Araç debi vermez.

Algılama

Sistem otomatik çalışmalı, el ile de açılabilmelidir (7.1.1). Vanadaki kumanda erişilebilir değilse ayrı uzaktan kumanda gerekir; normalde boş alanlarda istisna vardır (6.4.2). Araç seçtiğiniz yöntem için kuralı ve pilot sprinkler ön sayısını gösterir: dış ortamda yatayda en çok 2,5 m, seviyeler arası en çok 5,2 m (6.5.2.4). Dış ortamda ısı dedektörü aralığı en az %50 azaltılır (6.5.2.3). Yanıcı gaz dedektöründe genel uygulama, ilk alarm için LFL'nin %10–25'i ve sistem açma için %25–65'idir (A.6.5.2.7). Isı algılama testte vanayı 40 saniye içinde açmalıdır (10.4.2.1).

Hesabın sınırları

Konik çatı alanı, 2:1 eliptik baş alanı, zemine oturan tabanın maruz sayılmaması ve komşu tankların aynı ölçüde kabul edilmesi araçtaki hesap kabulleridir. Nozul adedi ortalama debiyle ön boyuttur; kesin tasarım nozul üreticisinin desen tabloları ve hidrolik hesapla yapılır. Komşu tanktaki maruz yüzey oranını NFPA 15 ve FM 7-14 sabit vermez: ışınım hesabı veya tehlike analizinden alın.

Sık Sorulan Sorular

Tank dış yüzey soğutması için doğru standart hangisi?

Maruziyet koruması için NFPA 15'tir: 7.4.2 kapların dış yüzeyine 10,2 L/dk·m² ister. NFPA 30-2024 22.8.1 de koşullar sağlanırsa NFPA 11 veya NFPA 15'i işaret eder. FM sigortalı tesiste FM 7-88 ve FM 7-14, Türkiye'de LPG için BYKHY Madde 111 de bakılır.

Soğutma suyu süresi kaç dakika olmalı?

NFPA 15 sabit süre vermez, sistem beklenen yangın süresince çalışmalıdır ve bu birkaç saati bulabilir (7.4.1, A.7.4.1). FM 7-88 ve FM 7-14 en az 2 saat, BYKHY Madde 111 LPG için en az 60 dakika ister. FM 7-88 parlama noktası 60 °C altındaki sıvılarda su temini için 4 saat de ister (2.3.3).

Komşu tanklar hesaba nasıl girer?

BYKHY Madde 111'de yakın tankların dış yüzeyinin 1/2'si alınır, FM 7-88 maruz tankların yüzeyini ister. NFPA 15 sabit oran vermez; hangi sistemlerin aynı anda çalışacağı tehlike analizi ve ışınım hesabıyla belirlenir (7.1.10.2).

Her kimyasal tanka su spreyi yapılır mı?

Hayır. Suyla şiddetli tepkimeye giren malzemelere doğrudan su uygulanmaz (NFPA 15 4.2.5), LNG gibi kriyojenik gazlarda su spreyi kullanılmaz (4.2.6). Suda çözünen sıvılar test veya destekleyici veri ister (4.2.4).

Yatay tank ve kürede fark nedir?

Ekvator altındaki yüzey aşağı akan suyla ıslanmış sayılmaz (7.4.2.4). Bu yüzden alt yarıya doğrudan su veren ayrı nozul gerekir. Yalıtımsız ve 305 mm'den yüksek semer de tek yüzünden korunur (7.4.2.6).

Bu hesap söndürme sistemi yerine geçer mi?

Hayır. Maruziyet koruması tankı ve çevresini yangının ısısından korur; tank içindeki sıvı yangınını söndürmek için tasarlanmaz. FM 7-88 ayrıca su spreyini, tankların önemli tesislerden mesafesinin yerine geçen bir çözüm olarak görmez (3.1.7).

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

Bu hesapların tamamını sahada, çevrimdışı ve PDF raporlu yapmak için: NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 tek iOS uygulamasında.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

İlgili içerik

Diğer yangın hesapları

Tüm yangın hesapları →